IP
Inleiding tot de wereldgeschiedenis: plaatsen en landen
Hoofdstuk 1: Wereldgeschiedenis: een geschiedenis van de wereld?
China herkent zich tot het middelpunt van de wereld
Het is de wereld op zijn kop. Op zijn minst voor het verwesterde oog dat vertrouwd is met de
verbeelding van de wereld zoals in de 16de eeuw ontwikkeld tijdens de Europese
renaissance. De Verenigde Staten worden omgekeerd. New York bevindt zich niet langer aan
de oostkust, maar in het westen. Het is niet de Stille Oceaan die China van de VS afscheidt,
maar de Noordelijke IJszee. Die laatste verwordt tot een ‘middellandse zee’ omgeven door
Eurazië en het Amerikaanse continent.
Deze kaart werd in 2002 ontwikkeld door Hao Xiaoguang, lid van het Instituut voor Geodesie
en Geofysica van de Chinese Academie voor Sociale Wetenschappen. Net zoals het geval was
voor Europa tijdens de renaissance van de 16de eeuw, weerspiegelt ook deze kaart de
ambities van China om zich verder te vestigen als een maritieme grootmacht. Hao Xiaguang
omschrijft de kaart als een copernicaanse revolutie van (wereld)historische betekenis. De
kaart werd in 2010 door het Westen 'ontdekt' nadat het Internationaal Instituut voor
Vredesonderzoek in Stockholm ze had opgenomen in een rapport met als titel 'China bereidt
zich voor op een Noordelijke IJszee zonder ijs'.
Hoofdstuk 2: Een menselijke wereld: mens en mensheid
Trujillo
Pizarro geboren in de Spaanse stad Trujillo
Lampedusa
Vele mensen die via de Middellandse Zee Europa trachten te bereiken, arriveren op het
Italiaanse eiland Lampedusa.
De Grote Sprong Voorwaarts
Het tweede Chinese vijfjarenplan onder Mao Zedong leidde tot één van de grootste
‘genocides’ en één van de grootste hongersnoden van de 20ste eeuw (1958-1961).
Straat van Bab el Mandeb
De oversteek van de eerste menselijke migratie ‘out-of-Africa’, naar de Euraziatische massief
plaats
1
, Valongo werf
Tussen 1545 en 1860 brachten 20.528 slavenschepen naar schatting meer dan 12,5 miljoen
slaven vanuit Afrika naar Noord- en Zuid-Amerika en de Caraïben. De meeste schepen
voeren onder Portugese vlag. Naar schatting 4,8 miljoen slaven werden getransporteerd
naar Brazilië. Rio de Janeiro was de grootste aankomstplek voor Afrikaanse slaven in de
westelijke hemisfeer. De schepen kwamen aan wal in de Valongo werf, tot slaventransport
illegaal werd in 1831. Slavernij zelf werd pas afgeschaft in 1888 in Brazilië.
Cajamarca
Cajamarca, een stad in Tahuantinsuyu, was op 16 november 1532 het decor van de
ontmoeting tussen Francisco Pizarro en Atahualpa. De Incaleider werd gevangen genomen.
Hoofdstuk 3: Een natuurlijke wereld: ecologie en economie
Woolsthorpe Manor
Daar staat nog steeds de appelboom die Isaac Newton inspireerde in het formuleren van zijn
theorie over de universele wet van de zwaartekracht.
Cornwall
James Watt ontwikkelde zijn stoommachine tussen 1763 1755. Deze werd vanaf 1776
commercieel toegepast en werd doorgaans gebruikt voor het oppompen van water uit de
mijnen. Watts stoommachine was een significante verbetering ten opzichte van de
bestaande exemplaren en betekende een belangrijke stap in de doorbraak van de Industriële
Revolutie. Het grootste deel van Watts eerste stoommachine werd in Cornwall
geïnstalleerd, een Engelse county in het Zuidwesten van het land die in de 18e en 19e eeuw
voor een groot aandeel van de wereldwijde tinproductie instond.
Kinderdijkse molens
In het dorpje Kinderdijk werden in de 15e eeuw reeds molens gebouwd, maar de huidige
windmolens (19) werden gebouwd door twee lokale waterbesturen in de 18e eeuw
(grotendeels tussen 1738 en 1740) met als functie het oppompen van water uit de
laaggelegen polders. De plek is uniek omwille van de zichtbaarheid van de verschillende
waterbeheertechnologieën die hier sinds de Middeleeuwen toegepast werden, zoals dijken
en pompstations. Kinderdijk was de eerste Nederlandse plaats met een
elektriciteitsvoorziening, in 1886. Vandaag staan de molens van Kinderdijk zijn erkend als
Werelderfgoedlijst van UNESCO omwille van de representatie van menselijk inventiviteit in
het terugwinnen en bescherming van het land. Men kan het dorpje bezoeken in het
noordwesten van de Alblasserwaard, een polderstreek in de provincie Zuid-Holland.
2
Inleiding tot de wereldgeschiedenis: plaatsen en landen
Hoofdstuk 1: Wereldgeschiedenis: een geschiedenis van de wereld?
China herkent zich tot het middelpunt van de wereld
Het is de wereld op zijn kop. Op zijn minst voor het verwesterde oog dat vertrouwd is met de
verbeelding van de wereld zoals in de 16de eeuw ontwikkeld tijdens de Europese
renaissance. De Verenigde Staten worden omgekeerd. New York bevindt zich niet langer aan
de oostkust, maar in het westen. Het is niet de Stille Oceaan die China van de VS afscheidt,
maar de Noordelijke IJszee. Die laatste verwordt tot een ‘middellandse zee’ omgeven door
Eurazië en het Amerikaanse continent.
Deze kaart werd in 2002 ontwikkeld door Hao Xiaoguang, lid van het Instituut voor Geodesie
en Geofysica van de Chinese Academie voor Sociale Wetenschappen. Net zoals het geval was
voor Europa tijdens de renaissance van de 16de eeuw, weerspiegelt ook deze kaart de
ambities van China om zich verder te vestigen als een maritieme grootmacht. Hao Xiaguang
omschrijft de kaart als een copernicaanse revolutie van (wereld)historische betekenis. De
kaart werd in 2010 door het Westen 'ontdekt' nadat het Internationaal Instituut voor
Vredesonderzoek in Stockholm ze had opgenomen in een rapport met als titel 'China bereidt
zich voor op een Noordelijke IJszee zonder ijs'.
Hoofdstuk 2: Een menselijke wereld: mens en mensheid
Trujillo
Pizarro geboren in de Spaanse stad Trujillo
Lampedusa
Vele mensen die via de Middellandse Zee Europa trachten te bereiken, arriveren op het
Italiaanse eiland Lampedusa.
De Grote Sprong Voorwaarts
Het tweede Chinese vijfjarenplan onder Mao Zedong leidde tot één van de grootste
‘genocides’ en één van de grootste hongersnoden van de 20ste eeuw (1958-1961).
Straat van Bab el Mandeb
De oversteek van de eerste menselijke migratie ‘out-of-Africa’, naar de Euraziatische massief
plaats
1
, Valongo werf
Tussen 1545 en 1860 brachten 20.528 slavenschepen naar schatting meer dan 12,5 miljoen
slaven vanuit Afrika naar Noord- en Zuid-Amerika en de Caraïben. De meeste schepen
voeren onder Portugese vlag. Naar schatting 4,8 miljoen slaven werden getransporteerd
naar Brazilië. Rio de Janeiro was de grootste aankomstplek voor Afrikaanse slaven in de
westelijke hemisfeer. De schepen kwamen aan wal in de Valongo werf, tot slaventransport
illegaal werd in 1831. Slavernij zelf werd pas afgeschaft in 1888 in Brazilië.
Cajamarca
Cajamarca, een stad in Tahuantinsuyu, was op 16 november 1532 het decor van de
ontmoeting tussen Francisco Pizarro en Atahualpa. De Incaleider werd gevangen genomen.
Hoofdstuk 3: Een natuurlijke wereld: ecologie en economie
Woolsthorpe Manor
Daar staat nog steeds de appelboom die Isaac Newton inspireerde in het formuleren van zijn
theorie over de universele wet van de zwaartekracht.
Cornwall
James Watt ontwikkelde zijn stoommachine tussen 1763 1755. Deze werd vanaf 1776
commercieel toegepast en werd doorgaans gebruikt voor het oppompen van water uit de
mijnen. Watts stoommachine was een significante verbetering ten opzichte van de
bestaande exemplaren en betekende een belangrijke stap in de doorbraak van de Industriële
Revolutie. Het grootste deel van Watts eerste stoommachine werd in Cornwall
geïnstalleerd, een Engelse county in het Zuidwesten van het land die in de 18e en 19e eeuw
voor een groot aandeel van de wereldwijde tinproductie instond.
Kinderdijkse molens
In het dorpje Kinderdijk werden in de 15e eeuw reeds molens gebouwd, maar de huidige
windmolens (19) werden gebouwd door twee lokale waterbesturen in de 18e eeuw
(grotendeels tussen 1738 en 1740) met als functie het oppompen van water uit de
laaggelegen polders. De plek is uniek omwille van de zichtbaarheid van de verschillende
waterbeheertechnologieën die hier sinds de Middeleeuwen toegepast werden, zoals dijken
en pompstations. Kinderdijk was de eerste Nederlandse plaats met een
elektriciteitsvoorziening, in 1886. Vandaag staan de molens van Kinderdijk zijn erkend als
Werelderfgoedlijst van UNESCO omwille van de representatie van menselijk inventiviteit in
het terugwinnen en bescherming van het land. Men kan het dorpje bezoeken in het
noordwesten van de Alblasserwaard, een polderstreek in de provincie Zuid-Holland.
2
