Samenvatting - Arts en maatschappij 4 (2014GENGE1) - Unviersiteit Antwerpen

SAMENVATTING ARTS EN MAATSCHAPPIJ 4
Samenvatting arts en maatschappij 4 ..................................................................................................................... 1
1. Medische sociologie ....................................................................................................................................... 2
1.1 Organisatie van de gezondheidszorg ......................................................................................................... 2
1.2 Kankerscreening ....................................................................................................................................... 15
2. Gezondheidseconomie ................................................................................................................................. 26
2.1 Inleiding.................................................................................................................................................... 26
2.2 Determinanten van gezondheid en gezondheidsproductie ..................................................................... 27
2.3 Marktwerking en marktimperfecties voor gezondheisproductie ............................................................ 32
2.4 Uitgaven voor gezondheidszorg............................................................................................................... 37
2.5 Economische evaluatie en beleid ............................................................................................................. 43
2.6 Priorisering ............................................................................................................................................... 51
3. Diversiteit ..................................................................................................................................................... 59
3.1 Klasse ....................................................................................................................................................... 59
4. Global health ................................................................................................................................................ 77
4.1 Global health: theorie (ppt) ..................................................................................................................... 77
4.2 Global health: misconception studies ............................................................................................................. 94
5 Milieugezondheidszorg .............................................................................................................................. 127
5.1 Introductie tot milieugezondheidszorg .................................................................................................. 127
5.2 Outdoor air pollution ............................................................................................................................. 136
5.3 Klimaatverandering ................................................................................................................................ 143




1

,1. MEDISCHE SOCIOLOGIE

INDELING

- Organisatie van de gezondheidszorg
o Bevoegdheidsverdeling
o Preventieve gezondheidszorg
o Actoren in de gezondheidszorg
o Kosten voor gezondheidszorg
- Fraude en overconsumptie
- Evaluatie van de gezondheidszorg
- Kankerscreening in Vlaanderen


1.1 ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG
SPLITSING VAN DE GEZONDHEIDSZORG

GEMEENSCHAPPEN EN GEWESTEN

- 3 gemeenschappen → gebaseerd op taal
o Vlaamse gemeenschap: vlaams
o Franstalige gemeenschap
o Duitstalige gemeenschap
- 3 gewesten → gebaseerd op grondgebied
o Vlaams gewest
o Brussels hoofdstedelijk gewest
o Waals gewest
 3 gemeenschapsregeringen en 2 gewestregeringen → andere gezondheidsorganisatie
o Bij Vlaanderen heeft de Vlaamse gemeenschap en gewest dezelfde regering
o Gespleten bevoegdheid gezondheidszorg
 5 regeringen + federale regering → 6 regeringen


MINISTERS VAN GEZONDHEIDSZORG
▪ 8 ministers van gezondheidszorg!
o Christie Morreale, Frank Vandenbroucke, Valérie Glatigny, Hilde Crevits, Elke Van den Brandt,
Antonios Antoniadis, Alain Maron, Bénédicte Linard
▪ 1 staatssecretaris
o Barbara Trachte




2

,FEDERALE LOGICA EN KAFKAÏAANSE TOESTANDEN

- Commissie van Opdrachtgevers voor de gezondheidsenquête: 9 ministeries
o Om de 5 jaar enquête uitgevoerd
- Gespleten bevoegdheid gezondheidszorg: curatief en preventief
o Problemen opstart borstkankerscreening: Vlaanderen organiseert borstkankerscreening
(mammografie) → door de screening zijn die gratis, RIZIV bepaald dit (federale instantie)
▪ Weinig geld naar Wallonië en Brussel, dus Vlaanderen moet dan wachten op
Wallonië en Brussel
- Gemeenschappen hebben geen bevoegdheid over:
o beroepsuitoefening in de gezondheidszorg
o Geneesmiddelen
o Sociale zekerheid (ziekteverzekering)

STRUIKELBLOKKEN

- RIZIV-nomenclatuurnummer voor screeningsmammografie (gratis/rechtstreeks)
o RIZIV: direct uitnodigen voor mammografie
▪ Anders moeten alle vrouwen eerst langs de huisarts voor een voorschrift (extra
kost)
▪ Hierdoor hebben ze een ander nomenclatuur nummer moeten maken, zo kunnen de
vrouwen rechtstreeks naar de radioloog
- Gesloten budget radiologie
- Kwaliteitscriteria radiologen (fysisch-technisch, positionering, 2de lezing, minimumaantal?)
o Mammografische eenheden erkennen → moeten aan bepaalde criteria van kwaliteit voldoen
(kan een radioloog zijn)
- Verdediging beroepsbelangen (borstkankerfront tussen huisartsen, gynaecologen en radiologen)
o Vroeger kwamen ze allemaal langs de huisarts voor een briefje, nu is het rechtstreeks
o Huisarts en gynaecoloog waren daar niet zo blij mee (ondertussen wel, want alle
administratie wordt ook op hun genomen)


WALLONIË
➔ Heeft nog twee regeringen
- Waals Gewest en Franstalige Gemeenschap beide met bevoegdheden op het vlak van de
gezondheidszorg en het gezondheidsbeleid
- Aan het overwegen om toch naar één minister van Volksgezondheid te aan in Franstalig België
- Géén volledig gesplitst gezondheidsbeleid tussen het noorden en het zuiden van het land


FEDERALE LOGICA EN KAFKAÏAANSE TOESTANDEN
- Salmonella’s in zeewater bij eb:
o Federaal
- Salmonella’s in zeewater bij vloed
o Vlaams Gewest (indicator van vervuiling)
o Vlaamse Gemeenschap (bescherming baders)

Maggie De Block: Zegt dat gezondheidszorg het meest versnipperde departement is dat er bestaat, tussen de
deelstaten is geen hiërarchie → niemand kan zeggen “dit moet gebeuren”

➔ Zou beter zijn om alles tot één niveau te brengen


3

, GEZONDHEIDSZORG: RAADGEVENDE ORGANEN

- Hoge Gezondheidsraad
o Belangrijkste orgaan
- KCE - Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg
- Het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid → nu Sciensano
- Vlaamse Werkgroep Bevolkingsonderzoek
o Als je in Vlaanderen een bevolkingsonderzoek wilt organiseren, moet je langs deze werkgroep
passeren

PREVENTIEVE GEZONDHEIDSZORG VOOR BEVOLKINGSGROEPEN

KIND EN GEZIN

➔ Zat lang geleden Federaal, maar zit nu in de gemeenschappen
- Ex Nationaal Werk voor Kinderwelzijn
- Kinderen tot 6 jaar
- Zelf oprichten van kinderdagverblijven of subsidies hieraan verlenen
o Diensten voor onthaalmoeders + toezicht
- Toezicht adoptiediensten
- Kansarmoede-atlas
o Geeft cijfers over % kinderen dat in armoede gezin wordt opgegroeid

CENTRA VOOR LEERLINGENBEGELEIDING (CLB)

- Sinds 1 september 2000
- Fusie van PMS en MST
- Gratis
- Voor leerlingen, ouders, leerkrachten en schooldirecties
- Artsen, maatschappelijk werkers, pedagogen, psychologen, psychologisch assistenten en
verpleegkundigen

BEDRIJFSGEZONDHEIDSZORG

- ARAB (Algemeen Reglement voor de Arbeidsbescherming) + Codex over het welzijn op het werk
o Schetst een soort kader van de gezondheid en de regels die gevolgd moeten worden op het
werk
- Vanaf 1 werknemer
- Taken
o Regelmatige controle (bv. ‘V-functies’)
o Ergonomie
o Iedereen kan consultatie aanvragen
o Beroepsziekten opsporen
- Geen controle! → MAAR: recent meer ‘begeleiding’
- Betaald door de werkgever




4