DE STEDEN TOT 1500
OPKOMST VAN EEN STEDENLAND
In de 12e eeuw waren er weinig steden.
Bij een burcht bijvoorbeeld vond je niet-agrarische activiteiten.
Door omwalling een afzondering van de buitenwereld..
Ligging steden vaak bij bevaarbaar water omdat ze een regionaal verzorgende functie hadden.
Nederland was een doorvoergebied van handelsproducten tussen de Noord-Europese economische
brandpunten ( Vlaanderen, Engeland en landen rond de Oostzee )
Langs die routes ontstonden nederzettingen.
Nederzettingen die niet konden terugvallen op de handelsroute naar een geringe verschuiving
verdwenen.
Nabijheid economisch brandpunt was handig om iets mee te pikken van de handelsactiviteiten.
In de 13e eeuw = Radicale verandering
Kleine schepen werden ondersteund met grote koggeschepen. ==> Hiervoor waren
voorhavens nodig. ==> Door handel kwamen steden tot bloei.
Hanzeorganisatie = Gemeenschappelijke handelsbelangen.
In Nederland vooral vrachtvaart.
Binnenlandse vaarroute werd belangrijker ==> Steden zoals Delft, Leiden, Gouda en Haarlem
kwamen tot ontwikkeling.
Hierbij werden voor de veiligheid riviermonden van de zee afgesloten.
( Deze steden groeiden in de 14e eeuw sterk )
Door de nijverheid die opkwam ( industrie ) ==> exportindustrie.
Plaatsen waar goederen moesten worden overgeslagen groeiden snel ( Rotterdam, Amsterdam )
Streefden Hanzesteden voorbij.
Hiermee veranderde de positie van veel Nederlandse steden naar een perifere positie.
Veel steden kwamen wel tot ontwikkeling maar bleven klein omdat ze de verbinding met
internationale handel misten.
Sommige steden ontwikkelden zich met de hulp van landheer die stadsrechten verleende. Hierdoor
werd het makkelijker niet-agrarische activiteiten uit te voeren en heerste er een juridisch klimaat.
Landheer ging tol heffen
Verkoop van kavels
Verlenen van vergunningen
Alles leverde geld op voor de landsheer.
Grens platteland en stad erg zichtbaar ( stadsmuur )
Probeerden de niet-agrarische activiteiten binnen de stad te houden.
Er werden maatregelen genomen om geen belasting mis te lopen ( bijvoorbeeld geen brouwerijen
buiten het stedelijk gebied )
Economische overheersing compleet als boeren hun goederen op de markt te moeten verkopen.
Nederland rond 1500 = Stedenland.
OPKOMST VAN EEN STEDENLAND
In de 12e eeuw waren er weinig steden.
Bij een burcht bijvoorbeeld vond je niet-agrarische activiteiten.
Door omwalling een afzondering van de buitenwereld..
Ligging steden vaak bij bevaarbaar water omdat ze een regionaal verzorgende functie hadden.
Nederland was een doorvoergebied van handelsproducten tussen de Noord-Europese economische
brandpunten ( Vlaanderen, Engeland en landen rond de Oostzee )
Langs die routes ontstonden nederzettingen.
Nederzettingen die niet konden terugvallen op de handelsroute naar een geringe verschuiving
verdwenen.
Nabijheid economisch brandpunt was handig om iets mee te pikken van de handelsactiviteiten.
In de 13e eeuw = Radicale verandering
Kleine schepen werden ondersteund met grote koggeschepen. ==> Hiervoor waren
voorhavens nodig. ==> Door handel kwamen steden tot bloei.
Hanzeorganisatie = Gemeenschappelijke handelsbelangen.
In Nederland vooral vrachtvaart.
Binnenlandse vaarroute werd belangrijker ==> Steden zoals Delft, Leiden, Gouda en Haarlem
kwamen tot ontwikkeling.
Hierbij werden voor de veiligheid riviermonden van de zee afgesloten.
( Deze steden groeiden in de 14e eeuw sterk )
Door de nijverheid die opkwam ( industrie ) ==> exportindustrie.
Plaatsen waar goederen moesten worden overgeslagen groeiden snel ( Rotterdam, Amsterdam )
Streefden Hanzesteden voorbij.
Hiermee veranderde de positie van veel Nederlandse steden naar een perifere positie.
Veel steden kwamen wel tot ontwikkeling maar bleven klein omdat ze de verbinding met
internationale handel misten.
Sommige steden ontwikkelden zich met de hulp van landheer die stadsrechten verleende. Hierdoor
werd het makkelijker niet-agrarische activiteiten uit te voeren en heerste er een juridisch klimaat.
Landheer ging tol heffen
Verkoop van kavels
Verlenen van vergunningen
Alles leverde geld op voor de landsheer.
Grens platteland en stad erg zichtbaar ( stadsmuur )
Probeerden de niet-agrarische activiteiten binnen de stad te houden.
Er werden maatregelen genomen om geen belasting mis te lopen ( bijvoorbeeld geen brouwerijen
buiten het stedelijk gebied )
Economische overheersing compleet als boeren hun goederen op de markt te moeten verkopen.
Nederland rond 1500 = Stedenland.
