Art. Opiniestuk Orde van de Vlaamse Balies:
hervorming van het Hof van Assisen
1) Argumenten pro afschaffing
Systeemfout: moet beschuldigde niet steeds recht hebben om beoordeeld te worden door
deskundige rechter die ervaring heeft met veroordelingen en beoordeling?
Gebrek aan ervaring => juryleden zijn beïnvloedbaar: zouden minder snel abstractie kunnen
maken van subtiele en minder subtiele invloeden die eigen zijn aan karakter van
assisenproces + zouden sneller vatbaar zijn voor sentimentele argumenten (nefast voor
juridisch onderbouwde beslissing)
Vraag rond in welke mate juryleden correcte vertegenwoordiging zijn van samenleving:
moeten aan selectievoorwaarden voldoen, mogen niet gewraakt worden door advocaten en
aanklagers… => significant deel van bevolking wordt uitgesloten (proces wordt in bepaalde
richting geduwd)
Lange wachttijden: zeer ruime invulling van onderzoek ter terechtzitting => assisenhoven zijn
druk bezet + procedures nemen veel tijd in beslag
mondelinge karakter van onderzoek ter terechtzitting gaat verder dan in
gemeenrechtelijke procedure: overtuiging kan enkel gegrond worden op gegevens waarvan
ze op zitting kennis hebben gekregen => onderzoek wordt nog eens overgedaan ter zitting +
uitgebreide strafdossier verdwijnt voor juryleden volledig naar achtergrond => kunnen nooit
over alle elementen beschikking om overtuiging te vormen
Bijkomende effecten van duur en wachttijden
o Verdachten moeten soms heel lang in voorarrest zitten
o Invloed op prijskaartje
=> assisenprocedures komen gerechtelijke achterstand niet ten goede
Discretionaire macht van voorzitter (mag alles doen wat hij nuttig acht om waarheid te
vinden + beoordeelt alleen ‘in eer en geweten’ of door partij gevorderde maatregel) =>
beschuldigde beschikt over minder garanties
Voorziet niet in beroepsmogelijkheid => staat ontzegt fundamenteel basisrecht aan
beschuldigde van zwaarste misdaden
2) Argumenten contra afschaffing
Lange wachttijden hebben voornamelijk te maken met lange gerechtelijke onderzoek dat
voortvloeit uit complexiteit van feiten
Kracht ligt net bij uitgebreid onderzoek ter terechtzitting: is grondigere en meer
geïndividualiseerde behandeling van strafzaken (bv. hof krijgt meer kansen om getuigen en
deskundigen te horen en te ondervragen => er kunnen dingen boven water komen die nooit
gekend zouden zijn zonder uitgebreid getuigenverhoor)
Beïnvloeding van jury en gevoeligheid van juryleden voor sentimentele argumenten worden
overschat
o Laatste wetswijziging: voorzitter en assessoren zijn steeds aanwezig in
beraadslagingskamer tijdens beraad over schuldvraag
o Juryleden vervullen opdracht van luisteren, oordelen en recht spraken op
plichtsbewuste en genuanceerde wijze
o Juryleden kunnen steeds vragen stellen en worden begeleid in interpreteren va
bewijsvoering
hervorming van het Hof van Assisen
1) Argumenten pro afschaffing
Systeemfout: moet beschuldigde niet steeds recht hebben om beoordeeld te worden door
deskundige rechter die ervaring heeft met veroordelingen en beoordeling?
Gebrek aan ervaring => juryleden zijn beïnvloedbaar: zouden minder snel abstractie kunnen
maken van subtiele en minder subtiele invloeden die eigen zijn aan karakter van
assisenproces + zouden sneller vatbaar zijn voor sentimentele argumenten (nefast voor
juridisch onderbouwde beslissing)
Vraag rond in welke mate juryleden correcte vertegenwoordiging zijn van samenleving:
moeten aan selectievoorwaarden voldoen, mogen niet gewraakt worden door advocaten en
aanklagers… => significant deel van bevolking wordt uitgesloten (proces wordt in bepaalde
richting geduwd)
Lange wachttijden: zeer ruime invulling van onderzoek ter terechtzitting => assisenhoven zijn
druk bezet + procedures nemen veel tijd in beslag
mondelinge karakter van onderzoek ter terechtzitting gaat verder dan in
gemeenrechtelijke procedure: overtuiging kan enkel gegrond worden op gegevens waarvan
ze op zitting kennis hebben gekregen => onderzoek wordt nog eens overgedaan ter zitting +
uitgebreide strafdossier verdwijnt voor juryleden volledig naar achtergrond => kunnen nooit
over alle elementen beschikking om overtuiging te vormen
Bijkomende effecten van duur en wachttijden
o Verdachten moeten soms heel lang in voorarrest zitten
o Invloed op prijskaartje
=> assisenprocedures komen gerechtelijke achterstand niet ten goede
Discretionaire macht van voorzitter (mag alles doen wat hij nuttig acht om waarheid te
vinden + beoordeelt alleen ‘in eer en geweten’ of door partij gevorderde maatregel) =>
beschuldigde beschikt over minder garanties
Voorziet niet in beroepsmogelijkheid => staat ontzegt fundamenteel basisrecht aan
beschuldigde van zwaarste misdaden
2) Argumenten contra afschaffing
Lange wachttijden hebben voornamelijk te maken met lange gerechtelijke onderzoek dat
voortvloeit uit complexiteit van feiten
Kracht ligt net bij uitgebreid onderzoek ter terechtzitting: is grondigere en meer
geïndividualiseerde behandeling van strafzaken (bv. hof krijgt meer kansen om getuigen en
deskundigen te horen en te ondervragen => er kunnen dingen boven water komen die nooit
gekend zouden zijn zonder uitgebreid getuigenverhoor)
Beïnvloeding van jury en gevoeligheid van juryleden voor sentimentele argumenten worden
overschat
o Laatste wetswijziging: voorzitter en assessoren zijn steeds aanwezig in
beraadslagingskamer tijdens beraad over schuldvraag
o Juryleden vervullen opdracht van luisteren, oordelen en recht spraken op
plichtsbewuste en genuanceerde wijze
o Juryleden kunnen steeds vragen stellen en worden begeleid in interpreteren va
bewijsvoering
