Introductie en biologische basis van perceptie (H1 en H2)
Door middel van perceptie krijgen we informatie over de wereld om ons heen.
Perceptie is een belangrijk aspect van de cognitie.
Meer dan de helft van de cortex (deel van de hersenen waar informatie verwerkt wordt) houdt zich
bezig met de perceptuele informatieverwerking.
Onze hersenen vormen een beeld wat voor ons logisch lijkt, het hoeft niet zo te zijn.
De psychologische kant van ecologie houdt zich bezig met de mens en zijn omgeving.
We nemen de omgeving waar, zodat we weten hoe we moeten handelen.
(tak in de weg, ik moet bukken om hem niet te raken)
Sensatie versus perceptie
1. Keenan et al.
Sensatie: het detecteren van een stimulus d.m.v. het sensorische systeem.
Perceptie: het geven van een betekenis aan deze sensatie.
2. Mather.
Sensatie: eenvoudige bewuste ervaringen door prikkeling van de zintuigen.
Perceptie: complexe, betekenisbolle ervaringen met objecten en gebeurtenissen.
3. Harris.
Perceptie houdt organisatie van perceptuele input in.
Bij perceptie worden eerdere ervaringen gecombineerd met sensorische input.
James (1890): waarneming van pasgeborenen is ongeordend, chaotisch. Perceptuele ontwikkeling is
nodig om deze sensaties georganiseerd en betekenisvol te laten worden.
Anderen: baby’s hebben een verfijnd vermogen om betekenis te geven aan de wereld.
Voelen -> pijn wordt als een apart zintuig gezien.
Evenwicht en proprioceptie (weten waar je ledenmaten zich bevinden zonder gezichtsvermogen)
Modaliteit Fysische stimulus Receptor type
Gehoor Luchtdrukgolven Mechanisch
Smaak Chemisch contact Chemisch
Nociceptie (pijn) Mechanisch of chemisch Noci receptor
Reuk Chemisch contact Chemisch
Somatosensatie (tast, Mechanische druk Mechanisch
proprioceptie)
Vestibulair (evenwicht) Bewegingskracht Mechanisch
Visus Elektromagnetisch straling foto
Receptorcellen zetten energie uit de buitenwereld om naar elektrische zenuwimpulsen.
Receptor zenuwbanen cortex
4 soorten receptoren.
1. Mechano
2. Foto
3. Chemo
4. Noci
, Perceptie heeft bepaalde voorwaarden.
Objecten blijven bestaan ook als we ze niet zien.
Baby’s hebben deze voorwaardes ook al en kijken langer naar ‘onmogelijke’ situaties.
Er zijn verschillende stromingen/ideeën over deze voorwaarden.
1. Constructivisme (Jean Piaget)
Perceptie en perceptuele organisatie
Perceptie wordt geconstrueerd op basis van voorafgaande kennis.
Dat gaat door actief handelen en interactie met de omgeving. Het kind vergaart zo kennis en
kan meer waarnemen.
Top-down proces (cognitie is de top)
2. Nativisme (James en Eleanor Gibson)
Directe perceptie
Alle structuren zijn al aanwezig in de wereld. Mensen zijn in staat alle structuren waar te
nemen, het is aangeboren.
Betekenisvolle perceptuele structuren zijn in de omgeving/wereld reeds aanwezig. (ongeacht
hoe ze waargenomen worden)
Perceptuele systemen zijn zo ontwikkeld dat zij de beschikbare informatie kunnen oppikken
uit de omgeving.
Bottom-up proces
Traditionele idee: dat we ter wereld komen met zeer beperkte capaciteiten, die geleidelijk
ontwikkelen.
Generalisatie vanuit het motorische domein naar het perceptuele domein.
Terug extrapolatie van de peuter/kleutertijd naar de babytijd.
Het meten van een bepaalde vaardigheid op verschillende momenten. Stijgende lijn, dus er moest
ooit nul zijn en dat nulpunt zou bij de baby zijn.
Door middel van perceptie krijgen we informatie over de wereld om ons heen.
Perceptie is een belangrijk aspect van de cognitie.
Meer dan de helft van de cortex (deel van de hersenen waar informatie verwerkt wordt) houdt zich
bezig met de perceptuele informatieverwerking.
Onze hersenen vormen een beeld wat voor ons logisch lijkt, het hoeft niet zo te zijn.
De psychologische kant van ecologie houdt zich bezig met de mens en zijn omgeving.
We nemen de omgeving waar, zodat we weten hoe we moeten handelen.
(tak in de weg, ik moet bukken om hem niet te raken)
Sensatie versus perceptie
1. Keenan et al.
Sensatie: het detecteren van een stimulus d.m.v. het sensorische systeem.
Perceptie: het geven van een betekenis aan deze sensatie.
2. Mather.
Sensatie: eenvoudige bewuste ervaringen door prikkeling van de zintuigen.
Perceptie: complexe, betekenisbolle ervaringen met objecten en gebeurtenissen.
3. Harris.
Perceptie houdt organisatie van perceptuele input in.
Bij perceptie worden eerdere ervaringen gecombineerd met sensorische input.
James (1890): waarneming van pasgeborenen is ongeordend, chaotisch. Perceptuele ontwikkeling is
nodig om deze sensaties georganiseerd en betekenisvol te laten worden.
Anderen: baby’s hebben een verfijnd vermogen om betekenis te geven aan de wereld.
Voelen -> pijn wordt als een apart zintuig gezien.
Evenwicht en proprioceptie (weten waar je ledenmaten zich bevinden zonder gezichtsvermogen)
Modaliteit Fysische stimulus Receptor type
Gehoor Luchtdrukgolven Mechanisch
Smaak Chemisch contact Chemisch
Nociceptie (pijn) Mechanisch of chemisch Noci receptor
Reuk Chemisch contact Chemisch
Somatosensatie (tast, Mechanische druk Mechanisch
proprioceptie)
Vestibulair (evenwicht) Bewegingskracht Mechanisch
Visus Elektromagnetisch straling foto
Receptorcellen zetten energie uit de buitenwereld om naar elektrische zenuwimpulsen.
Receptor zenuwbanen cortex
4 soorten receptoren.
1. Mechano
2. Foto
3. Chemo
4. Noci
, Perceptie heeft bepaalde voorwaarden.
Objecten blijven bestaan ook als we ze niet zien.
Baby’s hebben deze voorwaardes ook al en kijken langer naar ‘onmogelijke’ situaties.
Er zijn verschillende stromingen/ideeën over deze voorwaarden.
1. Constructivisme (Jean Piaget)
Perceptie en perceptuele organisatie
Perceptie wordt geconstrueerd op basis van voorafgaande kennis.
Dat gaat door actief handelen en interactie met de omgeving. Het kind vergaart zo kennis en
kan meer waarnemen.
Top-down proces (cognitie is de top)
2. Nativisme (James en Eleanor Gibson)
Directe perceptie
Alle structuren zijn al aanwezig in de wereld. Mensen zijn in staat alle structuren waar te
nemen, het is aangeboren.
Betekenisvolle perceptuele structuren zijn in de omgeving/wereld reeds aanwezig. (ongeacht
hoe ze waargenomen worden)
Perceptuele systemen zijn zo ontwikkeld dat zij de beschikbare informatie kunnen oppikken
uit de omgeving.
Bottom-up proces
Traditionele idee: dat we ter wereld komen met zeer beperkte capaciteiten, die geleidelijk
ontwikkelen.
Generalisatie vanuit het motorische domein naar het perceptuele domein.
Terug extrapolatie van de peuter/kleutertijd naar de babytijd.
Het meten van een bepaalde vaardigheid op verschillende momenten. Stijgende lijn, dus er moest
ooit nul zijn en dat nulpunt zou bij de baby zijn.
