hange E hange E
XC di XC di
F- t F- t
PD
PD
or
or
!
!
W
W
O
O
N
N
Y
Y
U
U
B
B
to
to
ww
ww
om
om
k
k
lic
lic
C
C
.c
.c
w
w
tr re tr re
.
.
ac ac
k e r- s o ft w a k e r- s o ft w a
Het effect van industriespecialisatie op de relatie
tussen aansprakelijkheidsrisico’s en
auditkwaliteit
Nyenrode Business Universiteit
Master Accountancy
Advanced Research Course Accountancy (ARCA)
Onderzoeksstroom: Auditing & Assurance
Groep 2A - Breukelen
Kimberley van Maurik – 000474760
Aantal woorden: 2.998
Datum: 7 juni 2022
, hange E hange E
XC di XC di
F- t F- t
PD
PD
or
or
!
!
W
W
O
O
N
N
Y
Y
U
U
2
B
B
to
to
ww
ww
om
om
k
k
lic
lic
C
C
.c
.c
w
w
tr e tr re
ar
.
.
ac ac
k e r- s o ft w k e r- s o ft w a
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding ................................................................................................. 4
§ 1.1 Aanleiding, probleemanalyse en relevantie .......................................................... 4
§ 1.2 Relevantie ............................................................................................................ 5
§ 1.2.1 Maatschappelijke relevantie .......................................................................... 5
§ 1.2.2 Wetenschappelijke relevantie ........................................................................ 6
§ 1.3 Onderzoeksdoelstelling en vraagstellingen ........................................................... 6
Hoofdstuk 2: Literatuuronderzoek, hypothesen en conceptueel model .......................... 7
§ 2.1 Afhankelijke variabele – Definiëring auditkwaliteit ............................................. 7
§ 2.2 Onafhankelijke variabele - Aansprakelijkheidsrisico ............................................ 8
§ 2.2.1 Definiëring aansprakelijkheidsrisico ............................................................. 8
§ 2.2.2 Relatie aansprakelijkheidsrisico en auditkwaliteit ......................................... 8
§ 2.2.3 Hypothesevorming ....................................................................................... 10
§ 2.3 Onafhankelijke variabele – Industriespecialisatie ............................................... 11
§ 2.3.1 Definiëring industriespecialisatie ................................................................ 11
§ 2.3.2 Relatie industriespecialisatie en auditkwaliteit ............................................ 12
§ 2.3.3 Hypothesevorming ....................................................................................... 13
§ 2.4 Interactie-effect.................................................................................................. 13
§ 2.4.1 Relatie ......................................................................................................... 13
§ 2.4.2 Hypothesevorming ....................................................................................... 15
, hange E hange E
XC di XC di
F- t F- t
PD
PD
or
or
!
!
W
W
O
O
N
N
Y
Y
U
U
3
B
B
to
to
ww
ww
om
om
k
k
lic
lic
C
C
.c
.c
w
w
tr e tr re
ar
.
.
ac ac
k e r- s o ft w k e r- s o ft w a
§ 2.5 Controlevariabelen ............................................................................................. 16
§ 2.5.1 Size ............................................................................................................. 16
§ 2.5.2 Audit tenure ................................................................................................ 16
§ 2.5.3 Omvang van controle cliënten ..................................................................... 17
§ 2.6 Conceptueel model............................................................................................. 17
Literatuurlijst ............................................................................................................. 18
Bijlagen .................................................................................................................... 23
A Mindmap ................................................................................................................ 23
B Proposition Logic Skeptical Analysis (PLSA) ......................................................... 24
C Uitwerking artikelen validiteitsbegrippen ................................................................ 28
Artikel 1 – Auditkwaliteit ....................................................................................... 28
Artikel 2 – Aansprakelijkheidsrisico ....................................................................... 32
Artikel 3 – Industriespecialisatie ............................................................................. 41
Artikel 4 – Interactie effect ..................................................................................... 47
D Werkverdeling ........................................................................................................ 54
, hange E hange E
XC di XC di
F- t F- t
PD
PD
or
or
!
!
W
W
O
O
N
N
Y
Y
U
U
4
B
B
to
to
ww
ww
om
om
k
k
lic
lic
C
C
.c
.c
w
w
tr e tr re
ar
.
.
ac ac
k e r- s o ft w k e r- s o ft w a
Hoofdstuk 1: Inleiding
§ 1.1 Aanleiding, probleemanalyse en relevantie
In januari 2020 publiceerde de Commissie toekomst accountancysector haar eindrapport.
Hieruit blijkt dat het aantal OOB’s nog altijd door de wetgever wordt uitgebreid, terwijl
accountantsorganisaties met een OOB-vergunning juist schaarser worden door de combinatie
van de continue aanscherping van de wet- en regelgeving enerzijds en de minimale
verdiencapaciteit van nieuwe toetreders anderzijds (CTA, 2020). Momenteel zijn er slechts
een beperkt aantal accountantsorganisaties met een OOB-vergunning in Nederland actief, als
gevolg van de hoge eisen die aan een OOB-vergunning ten grondslag liggen (Accountancy
Vanmorgen, 2021; NBA, 2019). Een OOB-vergunning leidt daarmee tot vele uitdagingen,
resulterend in een verhoogd aansprakelijkheidsrisico voor de accountant (CTA, 2020).
Ondanks de schaarste van accountantsorganisaties met een OOB-vergunning is de
AFM overwegend positief over de ontwikkelingen voor OOB-accountantsorganisaties, die
sinds 2014 werken aan een duurzame kwaliteitsverbetering van de wettelijke controles (AFM,
2020; AFM, 2021). Uit onderzoek blijkt ook dat de kwaliteit van wettelijk controles van
beursgenoteerde bedrijven significant stijgen in de periode 2000-2018 (Peters, 2021). Als
gevolg van deze recente ontwikkelingen is het relevant nader te onderzoeken in hoeverre een
verhoogd aansprakelijkheidsrisico leidt tot een hogere auditkwaliteit.
Voor OOB-controles zijn meer uren nodig gezien de grootte en de complexiteit (NBA,
2019). De complexiteit van OOB-controles vraagt om specifieke kennis. Deze specifieke
kennis kan worden verkregen door te specialiseren in een industrie en veel cliënten te
bedienen in deze industrie (Francis, 2004; Neal & Riley, 2004).
Industriespecialisatie verhoogd de auditkwaliteit, doordat industriespecialisten
beschikken over diepgaande branchekennis (Solomon et al.,1999).
XC di XC di
F- t F- t
PD
PD
or
or
!
!
W
W
O
O
N
N
Y
Y
U
U
B
B
to
to
ww
ww
om
om
k
k
lic
lic
C
C
.c
.c
w
w
tr re tr re
.
.
ac ac
k e r- s o ft w a k e r- s o ft w a
Het effect van industriespecialisatie op de relatie
tussen aansprakelijkheidsrisico’s en
auditkwaliteit
Nyenrode Business Universiteit
Master Accountancy
Advanced Research Course Accountancy (ARCA)
Onderzoeksstroom: Auditing & Assurance
Groep 2A - Breukelen
Kimberley van Maurik – 000474760
Aantal woorden: 2.998
Datum: 7 juni 2022
, hange E hange E
XC di XC di
F- t F- t
PD
PD
or
or
!
!
W
W
O
O
N
N
Y
Y
U
U
2
B
B
to
to
ww
ww
om
om
k
k
lic
lic
C
C
.c
.c
w
w
tr e tr re
ar
.
.
ac ac
k e r- s o ft w k e r- s o ft w a
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Inleiding ................................................................................................. 4
§ 1.1 Aanleiding, probleemanalyse en relevantie .......................................................... 4
§ 1.2 Relevantie ............................................................................................................ 5
§ 1.2.1 Maatschappelijke relevantie .......................................................................... 5
§ 1.2.2 Wetenschappelijke relevantie ........................................................................ 6
§ 1.3 Onderzoeksdoelstelling en vraagstellingen ........................................................... 6
Hoofdstuk 2: Literatuuronderzoek, hypothesen en conceptueel model .......................... 7
§ 2.1 Afhankelijke variabele – Definiëring auditkwaliteit ............................................. 7
§ 2.2 Onafhankelijke variabele - Aansprakelijkheidsrisico ............................................ 8
§ 2.2.1 Definiëring aansprakelijkheidsrisico ............................................................. 8
§ 2.2.2 Relatie aansprakelijkheidsrisico en auditkwaliteit ......................................... 8
§ 2.2.3 Hypothesevorming ....................................................................................... 10
§ 2.3 Onafhankelijke variabele – Industriespecialisatie ............................................... 11
§ 2.3.1 Definiëring industriespecialisatie ................................................................ 11
§ 2.3.2 Relatie industriespecialisatie en auditkwaliteit ............................................ 12
§ 2.3.3 Hypothesevorming ....................................................................................... 13
§ 2.4 Interactie-effect.................................................................................................. 13
§ 2.4.1 Relatie ......................................................................................................... 13
§ 2.4.2 Hypothesevorming ....................................................................................... 15
, hange E hange E
XC di XC di
F- t F- t
PD
PD
or
or
!
!
W
W
O
O
N
N
Y
Y
U
U
3
B
B
to
to
ww
ww
om
om
k
k
lic
lic
C
C
.c
.c
w
w
tr e tr re
ar
.
.
ac ac
k e r- s o ft w k e r- s o ft w a
§ 2.5 Controlevariabelen ............................................................................................. 16
§ 2.5.1 Size ............................................................................................................. 16
§ 2.5.2 Audit tenure ................................................................................................ 16
§ 2.5.3 Omvang van controle cliënten ..................................................................... 17
§ 2.6 Conceptueel model............................................................................................. 17
Literatuurlijst ............................................................................................................. 18
Bijlagen .................................................................................................................... 23
A Mindmap ................................................................................................................ 23
B Proposition Logic Skeptical Analysis (PLSA) ......................................................... 24
C Uitwerking artikelen validiteitsbegrippen ................................................................ 28
Artikel 1 – Auditkwaliteit ....................................................................................... 28
Artikel 2 – Aansprakelijkheidsrisico ....................................................................... 32
Artikel 3 – Industriespecialisatie ............................................................................. 41
Artikel 4 – Interactie effect ..................................................................................... 47
D Werkverdeling ........................................................................................................ 54
, hange E hange E
XC di XC di
F- t F- t
PD
PD
or
or
!
!
W
W
O
O
N
N
Y
Y
U
U
4
B
B
to
to
ww
ww
om
om
k
k
lic
lic
C
C
.c
.c
w
w
tr e tr re
ar
.
.
ac ac
k e r- s o ft w k e r- s o ft w a
Hoofdstuk 1: Inleiding
§ 1.1 Aanleiding, probleemanalyse en relevantie
In januari 2020 publiceerde de Commissie toekomst accountancysector haar eindrapport.
Hieruit blijkt dat het aantal OOB’s nog altijd door de wetgever wordt uitgebreid, terwijl
accountantsorganisaties met een OOB-vergunning juist schaarser worden door de combinatie
van de continue aanscherping van de wet- en regelgeving enerzijds en de minimale
verdiencapaciteit van nieuwe toetreders anderzijds (CTA, 2020). Momenteel zijn er slechts
een beperkt aantal accountantsorganisaties met een OOB-vergunning in Nederland actief, als
gevolg van de hoge eisen die aan een OOB-vergunning ten grondslag liggen (Accountancy
Vanmorgen, 2021; NBA, 2019). Een OOB-vergunning leidt daarmee tot vele uitdagingen,
resulterend in een verhoogd aansprakelijkheidsrisico voor de accountant (CTA, 2020).
Ondanks de schaarste van accountantsorganisaties met een OOB-vergunning is de
AFM overwegend positief over de ontwikkelingen voor OOB-accountantsorganisaties, die
sinds 2014 werken aan een duurzame kwaliteitsverbetering van de wettelijke controles (AFM,
2020; AFM, 2021). Uit onderzoek blijkt ook dat de kwaliteit van wettelijk controles van
beursgenoteerde bedrijven significant stijgen in de periode 2000-2018 (Peters, 2021). Als
gevolg van deze recente ontwikkelingen is het relevant nader te onderzoeken in hoeverre een
verhoogd aansprakelijkheidsrisico leidt tot een hogere auditkwaliteit.
Voor OOB-controles zijn meer uren nodig gezien de grootte en de complexiteit (NBA,
2019). De complexiteit van OOB-controles vraagt om specifieke kennis. Deze specifieke
kennis kan worden verkregen door te specialiseren in een industrie en veel cliënten te
bedienen in deze industrie (Francis, 2004; Neal & Riley, 2004).
Industriespecialisatie verhoogd de auditkwaliteit, doordat industriespecialisten
beschikken over diepgaande branchekennis (Solomon et al.,1999).
