BIV – Interne beheersing
Algemeen
Stof tentamen
de verplichte literatuur: opgenomen in hoofdstuk 8 “collegeprogramma” (titel + naam auteur artikelen
kennen)
de slides zoals opgenomen op Canvas
problematiek uit cases en vraagstukken zoals opgenomen in de vraagstukkenbundel, beschikbaar via Canvas
Trend Bedford en Malmi (college 14/15) inhoudelijk kennen inclusief webcast
Overige trends
1. Wat houdt de trend in?
2. Wat zijn dan de control problemen die kunnen ontstaan?
3. Analyseren (bijvoorbeeld aan de hand van COSO ERM of een ander model) wat in een gegeven casus de
gevolgen zijn voor de inrichting van de interne beheersing.
Onderstaande punten opnemen van artikelen
1. Auteur(s)
2. Titel
3. Fase van vak BIV-IB
4. Probleem/vraagstelling
5. Doel artikel
6. Oplossingsrichting/aanpak
7. Essentie/antwoord/conclusie
,College 1 – 27 aug
Leerdoelen:
Je kunt aan derden het belang van internal control voor organisaties uitleggen
Hierbij kun je onderscheid maken tussen het agency perspectief en het institutioneel perspectief
Werkstuk
Je kunt uiteenzetten waarom corporate governance en interne beheersing belangrijker is dan ooit te
voren
Je hebt inzicht in hoe het vak is opgebouwd en wat je kunt verwachten
Je kunt aan anderen uitleggen waarom het belangrijk is om vanuit het perspectief van het management
naar interne beheersing te kijken
Je weet wat je wilt bereiken, waar je uitdagingen liggen en wat je kunt en moet doen om dit vak te halen
Internal control = interne beheersing, hoe houd je greep op je processen
agency perspectief
- Mensen zijn gericht op hun eigen belang, beperkt rationeel en risico-avers.
- Controls beperken risico en informatie-asymmetrie.
- Gekozen om technische functionaliteit.
- Rationele, economische kosten-batenafweging.
- Controls wijzigen en ontwikkelen zich op basis van veranderingen in risico-exposure en informatie-asymmetrie
tussen de verschillende principaal-agent relaties.
- Controls worden geselecteerd op basis van de aansluiting bij de omgeving.
institutioneel perspectief
- Goed doen en conformeren aan de externe normen en verwachtingen.
- Controls worden gekozen om legitimiteit te verkrijgen.
- Symbolische uiting.
- Politieke invloeden, imiteren van andere organisaties en hun werkwijzen, volgen professionele standaarden.
- De omgeving bestaat uit een bron van internal control werkwijzen waar de organisatie zich aan conformeert.
- Controls worden gekozen op basis van vuistregels, tradities binnen de organisatie, management rages, externe
normen en regels.
Corporate governance & internal control
Wat is de relatie tussen de planning & control cyclus, corporate governance en internal control?
,Waarom corporate governance en internal control/interne beheersing belangrijker is dan ooit te voren
De Nederlandse Corporate Governance code
De Code bevat principes en best practice bepalingen die de verhouding reguleren tussen het bestuur, de raad van
commissarissen en de algemene vergadering/aandeelhouders.
De Code berust op het uitgangspunt dat de vennootschap een lange termijn samenwerkingsverband is van diverse bij
de vennootschap betrokken stakeholders. Stakeholders zijn groepen en individuen die direct of indirect het bereiken
van de doelstellingen van de vennootschap beïnvloeden of er door worden beïnvloed: werknemers, aandeelhouders en
andere kapitaalverschaffers, toeleveranciers, afnemers en andere belanghebbenden.
3 invalshoeken BIV
1. Processen
2. Mens, cultuur en gedrag
3. Data en systemen
Three lines of defense - Het management is primair verantwoordelijk voor haar eigen processen
1st line – Management (doen gewoon hun job, verantwoordelijk risicomanagement)
2nd line – Ondersteunende activiteiten binnen organisatie (aan de 1e lijn, monitoring)
3rd line – Internal audit (gaat toetsen 2e lijn)
4rd line – Accountants
, Eerste en tweede lijn
Uitgangspunt van het 3LoD model is dat het lijnmanagement (de business) verantwoordelijk is voor haar eigen
processen.
Daarnaast moet er een functie zijn die de 1e lijn ondersteunt, adviseert, coördineert en bewaakt of het management
zijn verantwoordelijkheden ook daadwerkelijk neemt. Dit is de tweede lijn. Ook bepaalde beleidsvoorbereidende taken
en het organiseren van integrale risk assessments zijn taken van de tweede lijn.
Internal audit als derde lijn
Ten slotte is het wenselijk dat er binnen de organisatie een functie bestaat die controleert of het samenspel tussen de
eerste en tweede lijn soepel functioneert en daarover een objectief, onafhankelijk oordeel velt met mogelijkheden tot
verbetering. Of er geen overlapping is, of, erger, blinde vlekken bestaan. Deze functie is de derde lijn, een afdeling -
vaak Internal Audit - die volledig los van alle andere organisatieonderdelen opereert.
De traditionele benadering =
Bedrijfstype + bedrijfsprocessen, risico’s en maatregelen + kwaliteit van (financiële) informatie
• Gericht op de volledigheid en nauwkeurigheid van de door de entiteit gegenereerde informatie
• Gericht op de bescherming van activa tegen het ongeoorloofd verwerven, gebruiken of vervreemden ervan.
De traditionele benadering van internal control/interne beheersing gericht op de maatregelen rond de totstandkoming
van de financiële rapportages en het voorkomen en opsporen van fraude blijken niet langer te volstaan
Je bent in control volgens de traditionele benadering als:
- De financiële informatie betrouwbaar en relevant is
- De ingaande kasstromen uit transacties volledig zijn
- De uitgaande kasstromen uit transacties juist zijn
- De bezittingen zijn beschermd tegen ongeoorloofd verwerven, gebruiken of vervreemden ervan.
Van traditionele benadering naar bredere benadering
Van een traditionele benadering van internal control/interne beheersing
- Traditioneel, focus op finance, accounting & auditing
- Gedetailleerde, procedurele checks & balances – interne controle
- Betrouwbaarheid financiële rapportages
- Beschermen bezittingen tegen misbruik
- Detectie technische fouten en fraude
Naar een bredere en holistische benadering van internal control/interne beheersing
- Traditionele focus blijft de basis, maar……
- Bredere governance, bedrijfsmatige focus (3 lines of defence)
- Naast betrouwbaarheid financiële rapportages ook effectiviteit en efficiency operations en naleving wet- en
regelgeving
- Omgeving, mens, cultuur en gedrag bepalen of de voordelen van een effectief control systeem benut worden
- Belang risicomanagement
- Aandacht voor strategie en lange termijn continuïteit
Algemeen
Stof tentamen
de verplichte literatuur: opgenomen in hoofdstuk 8 “collegeprogramma” (titel + naam auteur artikelen
kennen)
de slides zoals opgenomen op Canvas
problematiek uit cases en vraagstukken zoals opgenomen in de vraagstukkenbundel, beschikbaar via Canvas
Trend Bedford en Malmi (college 14/15) inhoudelijk kennen inclusief webcast
Overige trends
1. Wat houdt de trend in?
2. Wat zijn dan de control problemen die kunnen ontstaan?
3. Analyseren (bijvoorbeeld aan de hand van COSO ERM of een ander model) wat in een gegeven casus de
gevolgen zijn voor de inrichting van de interne beheersing.
Onderstaande punten opnemen van artikelen
1. Auteur(s)
2. Titel
3. Fase van vak BIV-IB
4. Probleem/vraagstelling
5. Doel artikel
6. Oplossingsrichting/aanpak
7. Essentie/antwoord/conclusie
,College 1 – 27 aug
Leerdoelen:
Je kunt aan derden het belang van internal control voor organisaties uitleggen
Hierbij kun je onderscheid maken tussen het agency perspectief en het institutioneel perspectief
Werkstuk
Je kunt uiteenzetten waarom corporate governance en interne beheersing belangrijker is dan ooit te
voren
Je hebt inzicht in hoe het vak is opgebouwd en wat je kunt verwachten
Je kunt aan anderen uitleggen waarom het belangrijk is om vanuit het perspectief van het management
naar interne beheersing te kijken
Je weet wat je wilt bereiken, waar je uitdagingen liggen en wat je kunt en moet doen om dit vak te halen
Internal control = interne beheersing, hoe houd je greep op je processen
agency perspectief
- Mensen zijn gericht op hun eigen belang, beperkt rationeel en risico-avers.
- Controls beperken risico en informatie-asymmetrie.
- Gekozen om technische functionaliteit.
- Rationele, economische kosten-batenafweging.
- Controls wijzigen en ontwikkelen zich op basis van veranderingen in risico-exposure en informatie-asymmetrie
tussen de verschillende principaal-agent relaties.
- Controls worden geselecteerd op basis van de aansluiting bij de omgeving.
institutioneel perspectief
- Goed doen en conformeren aan de externe normen en verwachtingen.
- Controls worden gekozen om legitimiteit te verkrijgen.
- Symbolische uiting.
- Politieke invloeden, imiteren van andere organisaties en hun werkwijzen, volgen professionele standaarden.
- De omgeving bestaat uit een bron van internal control werkwijzen waar de organisatie zich aan conformeert.
- Controls worden gekozen op basis van vuistregels, tradities binnen de organisatie, management rages, externe
normen en regels.
Corporate governance & internal control
Wat is de relatie tussen de planning & control cyclus, corporate governance en internal control?
,Waarom corporate governance en internal control/interne beheersing belangrijker is dan ooit te voren
De Nederlandse Corporate Governance code
De Code bevat principes en best practice bepalingen die de verhouding reguleren tussen het bestuur, de raad van
commissarissen en de algemene vergadering/aandeelhouders.
De Code berust op het uitgangspunt dat de vennootschap een lange termijn samenwerkingsverband is van diverse bij
de vennootschap betrokken stakeholders. Stakeholders zijn groepen en individuen die direct of indirect het bereiken
van de doelstellingen van de vennootschap beïnvloeden of er door worden beïnvloed: werknemers, aandeelhouders en
andere kapitaalverschaffers, toeleveranciers, afnemers en andere belanghebbenden.
3 invalshoeken BIV
1. Processen
2. Mens, cultuur en gedrag
3. Data en systemen
Three lines of defense - Het management is primair verantwoordelijk voor haar eigen processen
1st line – Management (doen gewoon hun job, verantwoordelijk risicomanagement)
2nd line – Ondersteunende activiteiten binnen organisatie (aan de 1e lijn, monitoring)
3rd line – Internal audit (gaat toetsen 2e lijn)
4rd line – Accountants
, Eerste en tweede lijn
Uitgangspunt van het 3LoD model is dat het lijnmanagement (de business) verantwoordelijk is voor haar eigen
processen.
Daarnaast moet er een functie zijn die de 1e lijn ondersteunt, adviseert, coördineert en bewaakt of het management
zijn verantwoordelijkheden ook daadwerkelijk neemt. Dit is de tweede lijn. Ook bepaalde beleidsvoorbereidende taken
en het organiseren van integrale risk assessments zijn taken van de tweede lijn.
Internal audit als derde lijn
Ten slotte is het wenselijk dat er binnen de organisatie een functie bestaat die controleert of het samenspel tussen de
eerste en tweede lijn soepel functioneert en daarover een objectief, onafhankelijk oordeel velt met mogelijkheden tot
verbetering. Of er geen overlapping is, of, erger, blinde vlekken bestaan. Deze functie is de derde lijn, een afdeling -
vaak Internal Audit - die volledig los van alle andere organisatieonderdelen opereert.
De traditionele benadering =
Bedrijfstype + bedrijfsprocessen, risico’s en maatregelen + kwaliteit van (financiële) informatie
• Gericht op de volledigheid en nauwkeurigheid van de door de entiteit gegenereerde informatie
• Gericht op de bescherming van activa tegen het ongeoorloofd verwerven, gebruiken of vervreemden ervan.
De traditionele benadering van internal control/interne beheersing gericht op de maatregelen rond de totstandkoming
van de financiële rapportages en het voorkomen en opsporen van fraude blijken niet langer te volstaan
Je bent in control volgens de traditionele benadering als:
- De financiële informatie betrouwbaar en relevant is
- De ingaande kasstromen uit transacties volledig zijn
- De uitgaande kasstromen uit transacties juist zijn
- De bezittingen zijn beschermd tegen ongeoorloofd verwerven, gebruiken of vervreemden ervan.
Van traditionele benadering naar bredere benadering
Van een traditionele benadering van internal control/interne beheersing
- Traditioneel, focus op finance, accounting & auditing
- Gedetailleerde, procedurele checks & balances – interne controle
- Betrouwbaarheid financiële rapportages
- Beschermen bezittingen tegen misbruik
- Detectie technische fouten en fraude
Naar een bredere en holistische benadering van internal control/interne beheersing
- Traditionele focus blijft de basis, maar……
- Bredere governance, bedrijfsmatige focus (3 lines of defence)
- Naast betrouwbaarheid financiële rapportages ook effectiviteit en efficiency operations en naleving wet- en
regelgeving
- Omgeving, mens, cultuur en gedrag bepalen of de voordelen van een effectief control systeem benut worden
- Belang risicomanagement
- Aandacht voor strategie en lange termijn continuïteit
