Plan a Voyage 2 (PV2)
METEOROLOGIE
HAND-OUT 1
Algemene luchtbeweging
Wind
Coriolis
Buys Ballot
MARITIEM INSTITUUT "WILLEM BARENTSZ" METEOROLOGIE
-1-
, Plan a Voyage 2 (PV2)
1.1 Het ontstaan van het weer.
1.1.1 De warmte die de aarde van de zon ontvangt is de motor van de weermachine die het
weer op aarde maakt. De zon laat in de atmosfeer luchtmassa's bewegen en opstijgen.
Deze luchtbewegingen leiden tot luchtdrukverschillen en dus tot wind.
1.1.2 Door absorptie van zonnestralen loopt de temperatuur van het aardoppervlak op. De
opwarming hangt af van de samenstelling van het aardoppervlak. De soortelijke- of
specifieke warmte van een stof speelt ook een rol. Zo is de soortelijke warmte van
water vrij hoog (4.2 J), terwijl een gemiddelde grondsoort 4 x minder energie nodig
heeft.
Verder is ook de plaats op aarde van betekenis, met name de geografische breedte en
het seizoen van belang. Als de zon laag aan de horizon staat moeten de zonnestralen
een langere weg afleggen tot het aardoppervlak dan als de zon recht boven je staat en
verliest dus meer energie.
Tenslotte beschijnt een bundel zonnestralen meer aardoppervlak in het eerste geval
van daarnet dan in het tweede geval. Er is dus sprake van een verschil in intensiteit
waarmee het aardoppervlak wordt beschenen.
1.1.3 Het verwarmen van de lucht rond de aarde gebeurt hoofdzakelijk door uitstraling van
de aarde. Dit heeft te maken met een verschil in golflengte, de aarde wordt
opgewarmd door de 'korte' golven van de zon.(UV) De aarde straalt 'lange' golven uit.
(IR) Slechts 20% van de zonnestralen worden direct door de lucht geabsorbeerd.
Van de straling die van de aarde komt, ontsnapt 10% de ruimte in, de overige 90%
wordt door de lucht geabsorbeerd.
1.2 Warmtehuishouding op aarde.
1.2.1 In de tropen leggen de zonnestralen gemiddeld de kortste weg af door de atmosfeer.
Daar vindt ook de grootste opwarming plaats. Op hogere breedte wordt de opwarming
steeds geringer en is er uiteindelijk een energie tekort door meer uitstraling dan
opwarming. Rond de 37° breedte is er evenwicht tussen instraling en uitstraling. De
algemene circulatie op aarde zorgt dat de energiebalans gelijk blijft.
Als we kijken daar de loop van de isothermen op aarde vallen de volgende zaken op:
- isothermen volgen de loop van het aardreliëf.
- isothermen ondervinden invloed van de loop der zeestromen.
- isothermen vertonen op noorderbreedte meer golven dan op zuiderbreedte (op
NB meer land en op ZB zee rondom)
De algemene circulatie van de lucht komt als volgt tot stand:
Boven de evenaar wordt de lucht verwarmd waardoor ze uitzet. Daar ontstaat een
lagedrukgebied. (Thermisch laag) Ter hoogte van de polen vindt afkoeling plaats
waardoor de lucht krimpt. (Thermisch hoog) Daardoor ontstaat een hogedrukgebied.
De lucht gaat van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied over het
aardoppervlak. In de bovenlucht wordt lucht getransporteerd van de evenaar naar de
polen en zo is er een gesloten circuit.
MARITIEM INSTITUUT "WILLEM BARENTSZ" METEOROLOGIE
-2-
METEOROLOGIE
HAND-OUT 1
Algemene luchtbeweging
Wind
Coriolis
Buys Ballot
MARITIEM INSTITUUT "WILLEM BARENTSZ" METEOROLOGIE
-1-
, Plan a Voyage 2 (PV2)
1.1 Het ontstaan van het weer.
1.1.1 De warmte die de aarde van de zon ontvangt is de motor van de weermachine die het
weer op aarde maakt. De zon laat in de atmosfeer luchtmassa's bewegen en opstijgen.
Deze luchtbewegingen leiden tot luchtdrukverschillen en dus tot wind.
1.1.2 Door absorptie van zonnestralen loopt de temperatuur van het aardoppervlak op. De
opwarming hangt af van de samenstelling van het aardoppervlak. De soortelijke- of
specifieke warmte van een stof speelt ook een rol. Zo is de soortelijke warmte van
water vrij hoog (4.2 J), terwijl een gemiddelde grondsoort 4 x minder energie nodig
heeft.
Verder is ook de plaats op aarde van betekenis, met name de geografische breedte en
het seizoen van belang. Als de zon laag aan de horizon staat moeten de zonnestralen
een langere weg afleggen tot het aardoppervlak dan als de zon recht boven je staat en
verliest dus meer energie.
Tenslotte beschijnt een bundel zonnestralen meer aardoppervlak in het eerste geval
van daarnet dan in het tweede geval. Er is dus sprake van een verschil in intensiteit
waarmee het aardoppervlak wordt beschenen.
1.1.3 Het verwarmen van de lucht rond de aarde gebeurt hoofdzakelijk door uitstraling van
de aarde. Dit heeft te maken met een verschil in golflengte, de aarde wordt
opgewarmd door de 'korte' golven van de zon.(UV) De aarde straalt 'lange' golven uit.
(IR) Slechts 20% van de zonnestralen worden direct door de lucht geabsorbeerd.
Van de straling die van de aarde komt, ontsnapt 10% de ruimte in, de overige 90%
wordt door de lucht geabsorbeerd.
1.2 Warmtehuishouding op aarde.
1.2.1 In de tropen leggen de zonnestralen gemiddeld de kortste weg af door de atmosfeer.
Daar vindt ook de grootste opwarming plaats. Op hogere breedte wordt de opwarming
steeds geringer en is er uiteindelijk een energie tekort door meer uitstraling dan
opwarming. Rond de 37° breedte is er evenwicht tussen instraling en uitstraling. De
algemene circulatie op aarde zorgt dat de energiebalans gelijk blijft.
Als we kijken daar de loop van de isothermen op aarde vallen de volgende zaken op:
- isothermen volgen de loop van het aardreliëf.
- isothermen ondervinden invloed van de loop der zeestromen.
- isothermen vertonen op noorderbreedte meer golven dan op zuiderbreedte (op
NB meer land en op ZB zee rondom)
De algemene circulatie van de lucht komt als volgt tot stand:
Boven de evenaar wordt de lucht verwarmd waardoor ze uitzet. Daar ontstaat een
lagedrukgebied. (Thermisch laag) Ter hoogte van de polen vindt afkoeling plaats
waardoor de lucht krimpt. (Thermisch hoog) Daardoor ontstaat een hogedrukgebied.
De lucht gaat van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied over het
aardoppervlak. In de bovenlucht wordt lucht getransporteerd van de evenaar naar de
polen en zo is er een gesloten circuit.
MARITIEM INSTITUUT "WILLEM BARENTSZ" METEOROLOGIE
-2-
