Criminologie KULeuven
Juridische en
gedragswetenschapp
elijke aspecten van
politie
Door prof. Dirk Van Daele
Matilde Inghelram
,
, Inleiding
Twee belangrijke wetten:
o WPA: Wet op de politieambt (05/08/’92) -> art. 1 politiecodex
o WGP: Wet op de geïntegreerde politiediensten (07/12/’98)
Algemene begrippen: De politiefunctie, het politiebestel & het politierecht
Politiefunctie
Politiefunctie: De manier waarop de politie in onze maatschappij geacht wordt te
functioneren. Zowel juridisch, als voor een deel gedragswetenschappelijk.
Juridisch
- politiefunctie = institutionele functie tot bescherming en regeling van de maatschappelijke orde,
waarbij de uitoefening van fundamentele rechten en vrijheden mogelijk moet worden gemaakt en
waarbij men tracht om elke verstoring van de maatschappelijke orde te voorkomen, en op te treden
om een verstoring op te lossen en de orde te herstellen
Functioneren van de institutionele instellingen
o Politie-instellingen (lokale en federale politie) en politie-overheden
Politie-overheden: treden bestuurlijk (bv. Burgemeester) en gerechtelijk (bv.
minister van justitie, OM) op t.a.v. de politie (zie verder)
Maatschappelijke orde: de orde die we kennen in onze maatschappij en de manier waarop deze
zou moeten functioneren
Fundamentele rechten en vrijheden moet men vrijwaren en beschermen
o Belangrijk om te kunnen spreken van een democratische rechtstaat (><dictatuur)
o Politie moet bijdragen aan de democratische ontwikkeling van de maatschappij
, o ART 1 WPA: politiediensten moeten over de naleving en uitoefening van de
fundamentele rechten en vrijheden waken en bijdragen aan de democratische
ontwikkeling van de maatschappij (In ART 123 WGP heb je een soortgelijke uitspraak)
o 2 voorbeelden
‘One-percenters’: één procent van de motorbendes zijn betrokken in zeer zware
criminaliteit zoals drugshandel, wapenhandel, prostitutie, … Het is niet mogelijk
om dan alle motorbendes te verbieden, omdat dit ingaat tegen de fundamentele
rechten en vrijheden nl. het recht om een vereniging op te starten.
Syrië-strijders: Er zouden mogelijks imams en afsplitsingen van de islam zijn die
het radicalisme aanmoedigen. Het is niet mogelijk om al deze afsplitsingen van
de islam en hun moskeeën te verbieden aangezien dit ingaat tegen het recht op
vrijheid van Godsdienst.
Gedragswetenschappelijk
RORON: Eigenlijke politiefunctie bestaat uit 5 componenten (niet elke agent doet de 5 componenten)
1) Raadgeven
Informatie verstrekken aan burgers om slachtofferschap te
vermijden
Bv. Campagnes dat he huis niet onbewoond lijkt als je op vakantie
gaat
2) Ontraden
Preventie, vermijden dat burgers strafbare feiten zouden plegen
Men richt zich op potentiële daders
vb. BOB-campagnes, extra controles, …
3) Reguleren
Controleren en onveilige situaties oplossen
vb. patrouilleren in gevaarlijke wijken
Wanneer raadgeven en ontraden niet geholpen heeft
4) Onderzoeken
Recherche, optreden namens parket en onderzoeksrechter om misdaden te
onderzoeken en op te lossen
5) Nazorg verlenen
Juridische en
gedragswetenschapp
elijke aspecten van
politie
Door prof. Dirk Van Daele
Matilde Inghelram
,
, Inleiding
Twee belangrijke wetten:
o WPA: Wet op de politieambt (05/08/’92) -> art. 1 politiecodex
o WGP: Wet op de geïntegreerde politiediensten (07/12/’98)
Algemene begrippen: De politiefunctie, het politiebestel & het politierecht
Politiefunctie
Politiefunctie: De manier waarop de politie in onze maatschappij geacht wordt te
functioneren. Zowel juridisch, als voor een deel gedragswetenschappelijk.
Juridisch
- politiefunctie = institutionele functie tot bescherming en regeling van de maatschappelijke orde,
waarbij de uitoefening van fundamentele rechten en vrijheden mogelijk moet worden gemaakt en
waarbij men tracht om elke verstoring van de maatschappelijke orde te voorkomen, en op te treden
om een verstoring op te lossen en de orde te herstellen
Functioneren van de institutionele instellingen
o Politie-instellingen (lokale en federale politie) en politie-overheden
Politie-overheden: treden bestuurlijk (bv. Burgemeester) en gerechtelijk (bv.
minister van justitie, OM) op t.a.v. de politie (zie verder)
Maatschappelijke orde: de orde die we kennen in onze maatschappij en de manier waarop deze
zou moeten functioneren
Fundamentele rechten en vrijheden moet men vrijwaren en beschermen
o Belangrijk om te kunnen spreken van een democratische rechtstaat (><dictatuur)
o Politie moet bijdragen aan de democratische ontwikkeling van de maatschappij
, o ART 1 WPA: politiediensten moeten over de naleving en uitoefening van de
fundamentele rechten en vrijheden waken en bijdragen aan de democratische
ontwikkeling van de maatschappij (In ART 123 WGP heb je een soortgelijke uitspraak)
o 2 voorbeelden
‘One-percenters’: één procent van de motorbendes zijn betrokken in zeer zware
criminaliteit zoals drugshandel, wapenhandel, prostitutie, … Het is niet mogelijk
om dan alle motorbendes te verbieden, omdat dit ingaat tegen de fundamentele
rechten en vrijheden nl. het recht om een vereniging op te starten.
Syrië-strijders: Er zouden mogelijks imams en afsplitsingen van de islam zijn die
het radicalisme aanmoedigen. Het is niet mogelijk om al deze afsplitsingen van
de islam en hun moskeeën te verbieden aangezien dit ingaat tegen het recht op
vrijheid van Godsdienst.
Gedragswetenschappelijk
RORON: Eigenlijke politiefunctie bestaat uit 5 componenten (niet elke agent doet de 5 componenten)
1) Raadgeven
Informatie verstrekken aan burgers om slachtofferschap te
vermijden
Bv. Campagnes dat he huis niet onbewoond lijkt als je op vakantie
gaat
2) Ontraden
Preventie, vermijden dat burgers strafbare feiten zouden plegen
Men richt zich op potentiële daders
vb. BOB-campagnes, extra controles, …
3) Reguleren
Controleren en onveilige situaties oplossen
vb. patrouilleren in gevaarlijke wijken
Wanneer raadgeven en ontraden niet geholpen heeft
4) Onderzoeken
Recherche, optreden namens parket en onderzoeksrechter om misdaden te
onderzoeken en op te lossen
5) Nazorg verlenen
