,INLEIDING
• Farmacologie = de leer vd geneesmiddelen = de wetenschap die de wisselwerking onderzoekt, tss levende organismen
en scheikundige stoffen
• Klinische farmacologie = wetenschappelijke studie v geneesmiddelen bij de mens
• Farmacotherapie = onderdeel vd klinische farmacologie met als onderwerp -> oordeelkundig gebruik v geneesmiddelen
in dagelijkse praktijk vr preventie, behandeling of diagnosestelling
1) WAT IS FARMACOLOGIE
DEFINITIE
• Farmacon/geneesmiddel
- = elke eenvoudige of samengestelde substantie met therapeutische of profylactische eigenschappen met
betrekking tot ziekten bij mens en dier om een medische diagnose te stellen / om organische functies te
herstellen/ verbeteren/ wijzigen
- Ingebracht in organisme om oorzaak, symptomen, gevolgen ve ziekte te bestrijden (curatief) of te voorkomen
(preventief)
• Farmacopee = handboek met voorschriften voor bereiding ve geneesmiddel
• Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie (BCFI) => biedt onafhankelijke, objectieve en op evidentie
gebaseerde informatie aan zorgverleners over geneesmiddelen voor menselijk en diergeneeskundig gebruik
WERKING V GENEESMIDDELEN
• Causale therapie = behandeling die rekening houdt met de oorzaak & heeft curatieve intentie
• Profylactische / preventieve therapie = om aandoeningen te voorkomen
• Substitutietherapie = ontbrekende stoffen vervangen/aangevuld
• Symptomatische therapie = symptomen ve ziekte weg nemen zonder oorzaak aan te pakken
• Palliatieve behandeling = leven v zorgontvanger zo draaglijk mogelijk maken => verlichting v klachten
• Diagnotische behandeling = gm gebruikt om diagnose te stellen -> oorzaak/aard vd aandoening vast stellen
GRONDSTOFFEN VR GENEESMIDDELEN
• Grondstoffen met ‘biologische’ oorsprong
- Mensen -> bloed, plasma
- Planten -> vitaminen uit fruit
- Dierlijk -> hormonen: insuline uit pancreas v varken
• Grondstoffen v ‘minerale’ oorsprong
- Vb Zn, Fe, …
• Grondstoffen verkregen via ‘chemische’ weg
- Aangemaakt/bewerkt dr farmaceutische industrie
• Biotechnologie
- mbv genetisch gemanipuleerde micro-organismen
, NAAMGEVING V GENEESMIDDELEN
BEREIDING IN DE APOTHEEK
MAGISTRALE BEREIDINGEN
• magistrale bereiding = geneesmiddel dat in apotheek w bereid volgens een doktersvoorschrift vr welbepaalde pt
• recept / voorschrift aanwezig
OFFICINALE BEREIDINGEN
• officinale bereidingen =apotheker maakt zelf bereidingen volgens formules uit een farmacopee / Therapeutisch
Magistraal Formularium
• bestemd vr rechtstreekse aflevering aan pt’en
• meestal in grotere loten vervaardigd en in apotheek bewaard
FARMACEUTISCHE SPECIALITEITEN
• geproduceerd dr een farmaceutisch bedrijf volgens vaste geregistreerde formule
MERKGENEESMIDDELEN / REFERENTIEGENEESMIDDELEN
• merkgeneesmiddelen = tevoren bereide geneesmiddelen die onder speciale benaming & in bijzondere verpakking in
handel w gebracht
• teken ® -> betekent dat dit beschermde naam is die alleen dr producent gehanteerd mag worden
• firma heeft alleenrecht v productie
• in ruil vr enorme investeringen in onderzoek&ontwikkeling -> werkzame stof beschermd dr patent gedurende 10 tot 20
jaar => in al die tijd mag er niemand anders het gm kopiëren
GENERISCHE GENEESMIDDELEN
• generisch geneesmiddel = duplicaat ve merkgeneesmiddel en w geproduceerd dr ander farmaceutisch bedrijf
• 3 voorwaarden:
- Patent v origineel gm moet vervallen zijn
- Kwaliteit vd generiek moet vergelijkbaar zijn met origineel
- Prijs vd generiek moet lager liggen dan van origineel
• Biologische beschikbaarheid => origineel en generiek zijn bio-equivalent -> werkzaamheid vergelijkbaar
• Voorschriftplichtig geneesmiddel => enkel verkrijgbaar in apotheek als men een medisch voorschrift kan afleveren
• Zelfzorggeneesmiddelen / over-the-counter-producten (OTC-producten) => behandelen/voorkomen
aandoeningen/symptomen die goedaardig zijn -> uitsluitend in apotheek vrij verkrijgbaar -> moeten nt voorgeschreven
worden
VOS-VOORSCHRIFT = VOORSCHRIFT OP STOFNAAM
• VOS-voorschrift = voorschrift waarbij op stofnaam w voorgeschreven
• Stofnaam is de term vr het werkzame bestanddeel ve geneesmiddel
• Om geldig VOS-voorschrift te hebben -> volgende geneesmiddelengegevens bevatten:
- Stofnaam
- Toedieningsvorm
- Sterkte
- Dagdosering
- Therapieduur
• Farmacologie = de leer vd geneesmiddelen = de wetenschap die de wisselwerking onderzoekt, tss levende organismen
en scheikundige stoffen
• Klinische farmacologie = wetenschappelijke studie v geneesmiddelen bij de mens
• Farmacotherapie = onderdeel vd klinische farmacologie met als onderwerp -> oordeelkundig gebruik v geneesmiddelen
in dagelijkse praktijk vr preventie, behandeling of diagnosestelling
1) WAT IS FARMACOLOGIE
DEFINITIE
• Farmacon/geneesmiddel
- = elke eenvoudige of samengestelde substantie met therapeutische of profylactische eigenschappen met
betrekking tot ziekten bij mens en dier om een medische diagnose te stellen / om organische functies te
herstellen/ verbeteren/ wijzigen
- Ingebracht in organisme om oorzaak, symptomen, gevolgen ve ziekte te bestrijden (curatief) of te voorkomen
(preventief)
• Farmacopee = handboek met voorschriften voor bereiding ve geneesmiddel
• Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie (BCFI) => biedt onafhankelijke, objectieve en op evidentie
gebaseerde informatie aan zorgverleners over geneesmiddelen voor menselijk en diergeneeskundig gebruik
WERKING V GENEESMIDDELEN
• Causale therapie = behandeling die rekening houdt met de oorzaak & heeft curatieve intentie
• Profylactische / preventieve therapie = om aandoeningen te voorkomen
• Substitutietherapie = ontbrekende stoffen vervangen/aangevuld
• Symptomatische therapie = symptomen ve ziekte weg nemen zonder oorzaak aan te pakken
• Palliatieve behandeling = leven v zorgontvanger zo draaglijk mogelijk maken => verlichting v klachten
• Diagnotische behandeling = gm gebruikt om diagnose te stellen -> oorzaak/aard vd aandoening vast stellen
GRONDSTOFFEN VR GENEESMIDDELEN
• Grondstoffen met ‘biologische’ oorsprong
- Mensen -> bloed, plasma
- Planten -> vitaminen uit fruit
- Dierlijk -> hormonen: insuline uit pancreas v varken
• Grondstoffen v ‘minerale’ oorsprong
- Vb Zn, Fe, …
• Grondstoffen verkregen via ‘chemische’ weg
- Aangemaakt/bewerkt dr farmaceutische industrie
• Biotechnologie
- mbv genetisch gemanipuleerde micro-organismen
, NAAMGEVING V GENEESMIDDELEN
BEREIDING IN DE APOTHEEK
MAGISTRALE BEREIDINGEN
• magistrale bereiding = geneesmiddel dat in apotheek w bereid volgens een doktersvoorschrift vr welbepaalde pt
• recept / voorschrift aanwezig
OFFICINALE BEREIDINGEN
• officinale bereidingen =apotheker maakt zelf bereidingen volgens formules uit een farmacopee / Therapeutisch
Magistraal Formularium
• bestemd vr rechtstreekse aflevering aan pt’en
• meestal in grotere loten vervaardigd en in apotheek bewaard
FARMACEUTISCHE SPECIALITEITEN
• geproduceerd dr een farmaceutisch bedrijf volgens vaste geregistreerde formule
MERKGENEESMIDDELEN / REFERENTIEGENEESMIDDELEN
• merkgeneesmiddelen = tevoren bereide geneesmiddelen die onder speciale benaming & in bijzondere verpakking in
handel w gebracht
• teken ® -> betekent dat dit beschermde naam is die alleen dr producent gehanteerd mag worden
• firma heeft alleenrecht v productie
• in ruil vr enorme investeringen in onderzoek&ontwikkeling -> werkzame stof beschermd dr patent gedurende 10 tot 20
jaar => in al die tijd mag er niemand anders het gm kopiëren
GENERISCHE GENEESMIDDELEN
• generisch geneesmiddel = duplicaat ve merkgeneesmiddel en w geproduceerd dr ander farmaceutisch bedrijf
• 3 voorwaarden:
- Patent v origineel gm moet vervallen zijn
- Kwaliteit vd generiek moet vergelijkbaar zijn met origineel
- Prijs vd generiek moet lager liggen dan van origineel
• Biologische beschikbaarheid => origineel en generiek zijn bio-equivalent -> werkzaamheid vergelijkbaar
• Voorschriftplichtig geneesmiddel => enkel verkrijgbaar in apotheek als men een medisch voorschrift kan afleveren
• Zelfzorggeneesmiddelen / over-the-counter-producten (OTC-producten) => behandelen/voorkomen
aandoeningen/symptomen die goedaardig zijn -> uitsluitend in apotheek vrij verkrijgbaar -> moeten nt voorgeschreven
worden
VOS-VOORSCHRIFT = VOORSCHRIFT OP STOFNAAM
• VOS-voorschrift = voorschrift waarbij op stofnaam w voorgeschreven
• Stofnaam is de term vr het werkzame bestanddeel ve geneesmiddel
• Om geldig VOS-voorschrift te hebben -> volgende geneesmiddelengegevens bevatten:
- Stofnaam
- Toedieningsvorm
- Sterkte
- Dagdosering
- Therapieduur
