Samenvatting leerdoelen verpleegtechnische vaardigheden OWE 9 & OWE 10
Wat zijn redenen voor venapunctie?
Er zijn veel redenen, bijvoorbeeld:
- Bepalen bloedgroep
- Bepalen Hb
- Bepalen lever- en nierfuncties
Meest voorkomende bloedtesten:
- BSE of bezinking: vaststellen ontstekingen
- CRP: ontsteking en hoe ernstig
- Hb: algemene gezondheid, maar specifiek bloedarmoede
- Glucose bloedtest: bloedsuikerspiegel meten
- T4: werking van schildklier
- PSA: afwijken van prostaat
Wat zijn geschikte en ongeschikte plekken om te prikken?
Geschikt
- Oppervlakkige aders elleboog voorkeur
- Onderarm
- Rug van de hand
- Enkels
Ongeschikt
- Plaatsen die door vocht gezwollen zijn (oedeem)
- Trombosegebied
- Verlamde ledematen
- Plaatsen die hard aanvoelen
- Plaatsen die er rood of blauw uitzien
- Te opereren gebied of geopereerd gebied (littekenweefsel)
- Ontstoken gebied
- Gebied met wondjes of eczeem
- De buurt van grote bloedvaten
- Bestraald gebied
- Ledematen met dystrofie
Welke materialen zijn er bij het bloed afnemen via een venapunctie?
Materialen
- Vacuümsysteem (berust op onderdruk)
o Naaldhouder: is hol, ene kant een naald en in de holte een bloedbuis
o Dubbelzijdige naald: ene kant veiligheidsnaald voor aanprikken, andere
kant waar bloedbuis aangeprikt wordt
- Bloedbuizen
o Lichtblauwe dop: citraat, onderzoek naar de bloedstolling
o Oranje/gele dop: serum (3,5 ml) en gel, onderzoek naar antistoffen en
eiwitten, vaak in relatie tot virussen en bacteriën
, o Rode dop: serum (5 ml), onderzoek naar antistoffen en eiwitten, met meer
volume
o Lichtgroene dop: heparine (3 ml), onderzoek naar
cholesterol, CRP en hormonen, bloedstolling wordt
geremd
o Donkergroene dop: heparine (6 ml), onderzoek naar
cholesterol, CRP en hormonen met groter volume
o Paarse dop: EDTA, verschillende cellen uit bloed
onderzoeken. EDTA remt bloedstolling
o Lichtgrijze dop: natriumfluoride, bloed langer
bewaren voor glucosetest
- Stuwband
- Naaldencontainer
o UN 2814: infectieuze stof, gevaarlijk voor mensen
o UN 3291: ziekenhuis- of medisch afval, ongespecificeerd
o Biohazardteken
- Gazen
- Pleister
- Alcohol bij kweek of zorgvragers met verminderde weerstand
- Matje
Bloedbuizen volgorde
- Citraatbuis
- Serumbuis met of zonder stolllingsactivator of gel
- Heparinebuis met of zonder gel
- EDTA-buis
- Buis met glycolyseremmer
Wat is de procedure bij het bloed afnemen via een venapunctie?
Voorbereiding
- Zet alle benodigde materialen klaar en informeer zorgvrager
- Kies geschikte naald. Voor veneuze bloedafname is dit meestal een naald met
diameter tussen de 29 en 25 Gauge (G). Voor veneuze bloedafname bij volwassene is
dit bij voorkeur 21 G
- Pas handhygiëne toe
- Draai dubbelzijdige naald in de naaldhouder
- Leg matje onder de arm of het been van zorgvrager
Uitvoering
- Observeer arm op aders die goed bruikbaar zijn om aan te prikken
- Leg stuwband aan stuwt bloed op in de aders. Vraag zorgvrager vuist te maken,
aders beter voelbaar en ligging wordt zichtbaar
- Betast met toppen van je vingers de aders. Ader die goed gevuld is voelt elastisch
- Desinfecteer de huid van de prikplek met 1 streek
- Klap vergrendelingsmechanisme volledig naar achteren en verwijder de
beschermhuls. Fixeer indien nodig het vat
Wat zijn redenen voor venapunctie?
Er zijn veel redenen, bijvoorbeeld:
- Bepalen bloedgroep
- Bepalen Hb
- Bepalen lever- en nierfuncties
Meest voorkomende bloedtesten:
- BSE of bezinking: vaststellen ontstekingen
- CRP: ontsteking en hoe ernstig
- Hb: algemene gezondheid, maar specifiek bloedarmoede
- Glucose bloedtest: bloedsuikerspiegel meten
- T4: werking van schildklier
- PSA: afwijken van prostaat
Wat zijn geschikte en ongeschikte plekken om te prikken?
Geschikt
- Oppervlakkige aders elleboog voorkeur
- Onderarm
- Rug van de hand
- Enkels
Ongeschikt
- Plaatsen die door vocht gezwollen zijn (oedeem)
- Trombosegebied
- Verlamde ledematen
- Plaatsen die hard aanvoelen
- Plaatsen die er rood of blauw uitzien
- Te opereren gebied of geopereerd gebied (littekenweefsel)
- Ontstoken gebied
- Gebied met wondjes of eczeem
- De buurt van grote bloedvaten
- Bestraald gebied
- Ledematen met dystrofie
Welke materialen zijn er bij het bloed afnemen via een venapunctie?
Materialen
- Vacuümsysteem (berust op onderdruk)
o Naaldhouder: is hol, ene kant een naald en in de holte een bloedbuis
o Dubbelzijdige naald: ene kant veiligheidsnaald voor aanprikken, andere
kant waar bloedbuis aangeprikt wordt
- Bloedbuizen
o Lichtblauwe dop: citraat, onderzoek naar de bloedstolling
o Oranje/gele dop: serum (3,5 ml) en gel, onderzoek naar antistoffen en
eiwitten, vaak in relatie tot virussen en bacteriën
, o Rode dop: serum (5 ml), onderzoek naar antistoffen en eiwitten, met meer
volume
o Lichtgroene dop: heparine (3 ml), onderzoek naar
cholesterol, CRP en hormonen, bloedstolling wordt
geremd
o Donkergroene dop: heparine (6 ml), onderzoek naar
cholesterol, CRP en hormonen met groter volume
o Paarse dop: EDTA, verschillende cellen uit bloed
onderzoeken. EDTA remt bloedstolling
o Lichtgrijze dop: natriumfluoride, bloed langer
bewaren voor glucosetest
- Stuwband
- Naaldencontainer
o UN 2814: infectieuze stof, gevaarlijk voor mensen
o UN 3291: ziekenhuis- of medisch afval, ongespecificeerd
o Biohazardteken
- Gazen
- Pleister
- Alcohol bij kweek of zorgvragers met verminderde weerstand
- Matje
Bloedbuizen volgorde
- Citraatbuis
- Serumbuis met of zonder stolllingsactivator of gel
- Heparinebuis met of zonder gel
- EDTA-buis
- Buis met glycolyseremmer
Wat is de procedure bij het bloed afnemen via een venapunctie?
Voorbereiding
- Zet alle benodigde materialen klaar en informeer zorgvrager
- Kies geschikte naald. Voor veneuze bloedafname is dit meestal een naald met
diameter tussen de 29 en 25 Gauge (G). Voor veneuze bloedafname bij volwassene is
dit bij voorkeur 21 G
- Pas handhygiëne toe
- Draai dubbelzijdige naald in de naaldhouder
- Leg matje onder de arm of het been van zorgvrager
Uitvoering
- Observeer arm op aders die goed bruikbaar zijn om aan te prikken
- Leg stuwband aan stuwt bloed op in de aders. Vraag zorgvrager vuist te maken,
aders beter voelbaar en ligging wordt zichtbaar
- Betast met toppen van je vingers de aders. Ader die goed gevuld is voelt elastisch
- Desinfecteer de huid van de prikplek met 1 streek
- Klap vergrendelingsmechanisme volledig naar achteren en verwijder de
beschermhuls. Fixeer indien nodig het vat
