Deel 1: Bouwstenen van
accountancy
1 HFST 1: Accountancy: voorwerp, methode en
doelstellingen
1.1 Wat is accountancy
Accountancy is een proces:
Van financiële informatieverstrekking in en door bedrijven en organisaties
- Activiteit 1: systematische registratie van de transacties die in een ON plaatsvinden
- Activiteit 2: obv de boekhouding (activiteit 1) de financiële toestand van de ON rapporteren
aan alle interne en externe belanghebbenden
Accountancy
Economische = de info die w versterkt
activiteiten aan andere, w gebruikt
Accounting
door beslissingsnemers
informatie
activiteiten
Beslissingsnemers
1.2 Financial vs management accounting
Financial accounting
= externe verslaggeving (focus op externe belanghebbenden)
- Onderhevig aan regelgeving – voor duidelijkheid
o Externe belanghebbenden nemen eco beslissingen obv info uit de jaarrekening
o In Europa:
Beursgenoteerde ON en groepen: International Financial Reporting
Standards (IFRS)
Niet-beursgenoteerde ON en groepen: nationale wetgeving gebaseerd op
Europese richtlijnen
- Externe controle van de jaarrekening door een auditor of bedrijfsrevisor
o Voor een onafhankelijke beoordeling van kwaliteit van JRR
o Verplichting opgelegd van de overheid (obv groottecriteria) en/ of beursautoriteit
- Finale output van financial accounting = JRR
Management accounting
,= interne verslaggeving (focus op management voor het nemen van interne beleidsbeslissingen)
- NIET onderhevig aan regelgeving
- WEL typemethodes en standaardwerkwijzen
1.3 Accounting-entiteit
Entiteit = een organisatie of bedrijf dat w afgebakend van zijn eigenaar(s) en beheerder(s)
Boekhouding w gevoerd vanuit het standpunt van de entiteit, ON als entiteit onderscheiden van haar
eigenaar(s), en de JRR reflecteert de relaties van de entiteit met de buitenwereld
2 soorten JRR:
- Enkelvoudige JRR = JRR van een juridisch afzonderlijke ON – focus hierop
- Geconsolideerde JRR = JRR van groep van ON’en
Focus op ondernemingen met een economische activiteit in de industrie, handel of dienstensector
Er zijn verschillen met financiële instellingen, verzekeringsinstellingen, ziekenhuizen en vzw’s
(methodiek is echter identiek)
1.4 Gebruikers van de jaarrekening
Er zijn zeer veel partijen die de JRR gebruiken
Waar kan je een JRR terugvinden?
- Van beursgenoteerde ON: op hun website in de sectie ‘investors relations’
- Van Bel ON: op balanscentrale van NBB
- Van commerciële databanken: op Belfirst (Bel) of Compustat (VS) of …
o OPM: dit is niet in pdf-bestand maar op 1 groot datablad – is duur
2 HFST 2: De techniek van het dubbel boekhouden en
het opstellen van de jaarrekening: een inleiding
2.1 Balans en resultatenrekening – inleiding
De JRR bestaat uit:
- Balans = BS: momentopname (foto) – in Bel: standaard op het einde van het boekjaar
- Resultatenrekening = RR: heeft betrekking op een volledige periode (film)
- Toelichting
2.2 De balans
= een vermogensstaat op een bepaald ogenblik, die een overzicht geeft van wat men bezit en hoe dit
w gefinancierd.
- Activa = bezittingen
o Vaste activa: activa op LT, niet bestemd om ten gelde gemaakt te w
BV: terreinen, gebouwen, machines
o Vlottende activa: activa op KT, bestemd om ten gelde gemaakt te w
BV: voorraden, handelsdebiteuren, bank, kas
- Passiva = financieringsbronnen
o Eigen vermogen: financiering afkomstig van eigenaars, permanente vermogensbron,
omvat naast (start)kapitaal ook niet-uitgekeerde winsten
, BV: overgedragen resultaat
o Vreemd vermogen: financiering afkomstig van derden, tijdelijke vermogensbron,
terugbetaalbaar op KT of LT
BV: lening
Balansidentiteit
A=P
Dit is een fundamentele gelijkheid en de basis voor het dubbel boekhouden
Structuur van de balans
Actiefzijde: stijgende graad van liquiditeit = mate omzetbaarheid in geld
Passiefzijde: stijgende graad van opvraagbaarheid (van KT naar LT)
OPM: zie ook toepassingen slide 43 – 56
2.3 De resultatenrekening
= een overzicht van de OPBRENGSTEN en KOSTEN die betrekking hebben op het desbetreffende
boekjaar
- Het is een complement van de balans (wijziging EV)
- Opbrengsten = gedurende het boekjaar gerealiseerde eigen prestaties (en de nog aanwezige
afgewerkte prestaties van de periode)
- Kosten = verbruikte middelen om de prestaties te kunnen leveren
Het resultaat (winst of verlies)
=O–K
Structuur van de RR
- Staffelvorm (lijst)
- Bedrijfsresultaten: vloeien voort uit courante bedrijfsactiviteit
- Financiële resultaten: vloeien voort uit financieringsbeslissingen (investeringen in financiële
activa, K gerelateerd aan schuldfinanciering)
- Belastingen
- Resultaatverwerking
OPM: zie ook toepassingen slide 62 – 74
2.4 Registreren van transacties in het journaal en op rekeningen
In werkelijkheid w een alternatieve manier van werken gehanteerd (zoals wettelijk vereist)
- Geen rechtstreekse aanpassingen in BS en/ of RR
- Er wordt gewerkt met:
o Een (chronologisch) journaal
o Een (systematisch) grootboekrekeningen
De werkwijze van het GROOTBOEK
- alle A, P, O en K w vertegenwoordigd door één of meerdere (sub)rekeningen
- transacties w geregistreerd op deze (sub)rekeningen, en dus niet rechtsreeks in de BS en/of
RR
accountancy
1 HFST 1: Accountancy: voorwerp, methode en
doelstellingen
1.1 Wat is accountancy
Accountancy is een proces:
Van financiële informatieverstrekking in en door bedrijven en organisaties
- Activiteit 1: systematische registratie van de transacties die in een ON plaatsvinden
- Activiteit 2: obv de boekhouding (activiteit 1) de financiële toestand van de ON rapporteren
aan alle interne en externe belanghebbenden
Accountancy
Economische = de info die w versterkt
activiteiten aan andere, w gebruikt
Accounting
door beslissingsnemers
informatie
activiteiten
Beslissingsnemers
1.2 Financial vs management accounting
Financial accounting
= externe verslaggeving (focus op externe belanghebbenden)
- Onderhevig aan regelgeving – voor duidelijkheid
o Externe belanghebbenden nemen eco beslissingen obv info uit de jaarrekening
o In Europa:
Beursgenoteerde ON en groepen: International Financial Reporting
Standards (IFRS)
Niet-beursgenoteerde ON en groepen: nationale wetgeving gebaseerd op
Europese richtlijnen
- Externe controle van de jaarrekening door een auditor of bedrijfsrevisor
o Voor een onafhankelijke beoordeling van kwaliteit van JRR
o Verplichting opgelegd van de overheid (obv groottecriteria) en/ of beursautoriteit
- Finale output van financial accounting = JRR
Management accounting
,= interne verslaggeving (focus op management voor het nemen van interne beleidsbeslissingen)
- NIET onderhevig aan regelgeving
- WEL typemethodes en standaardwerkwijzen
1.3 Accounting-entiteit
Entiteit = een organisatie of bedrijf dat w afgebakend van zijn eigenaar(s) en beheerder(s)
Boekhouding w gevoerd vanuit het standpunt van de entiteit, ON als entiteit onderscheiden van haar
eigenaar(s), en de JRR reflecteert de relaties van de entiteit met de buitenwereld
2 soorten JRR:
- Enkelvoudige JRR = JRR van een juridisch afzonderlijke ON – focus hierop
- Geconsolideerde JRR = JRR van groep van ON’en
Focus op ondernemingen met een economische activiteit in de industrie, handel of dienstensector
Er zijn verschillen met financiële instellingen, verzekeringsinstellingen, ziekenhuizen en vzw’s
(methodiek is echter identiek)
1.4 Gebruikers van de jaarrekening
Er zijn zeer veel partijen die de JRR gebruiken
Waar kan je een JRR terugvinden?
- Van beursgenoteerde ON: op hun website in de sectie ‘investors relations’
- Van Bel ON: op balanscentrale van NBB
- Van commerciële databanken: op Belfirst (Bel) of Compustat (VS) of …
o OPM: dit is niet in pdf-bestand maar op 1 groot datablad – is duur
2 HFST 2: De techniek van het dubbel boekhouden en
het opstellen van de jaarrekening: een inleiding
2.1 Balans en resultatenrekening – inleiding
De JRR bestaat uit:
- Balans = BS: momentopname (foto) – in Bel: standaard op het einde van het boekjaar
- Resultatenrekening = RR: heeft betrekking op een volledige periode (film)
- Toelichting
2.2 De balans
= een vermogensstaat op een bepaald ogenblik, die een overzicht geeft van wat men bezit en hoe dit
w gefinancierd.
- Activa = bezittingen
o Vaste activa: activa op LT, niet bestemd om ten gelde gemaakt te w
BV: terreinen, gebouwen, machines
o Vlottende activa: activa op KT, bestemd om ten gelde gemaakt te w
BV: voorraden, handelsdebiteuren, bank, kas
- Passiva = financieringsbronnen
o Eigen vermogen: financiering afkomstig van eigenaars, permanente vermogensbron,
omvat naast (start)kapitaal ook niet-uitgekeerde winsten
, BV: overgedragen resultaat
o Vreemd vermogen: financiering afkomstig van derden, tijdelijke vermogensbron,
terugbetaalbaar op KT of LT
BV: lening
Balansidentiteit
A=P
Dit is een fundamentele gelijkheid en de basis voor het dubbel boekhouden
Structuur van de balans
Actiefzijde: stijgende graad van liquiditeit = mate omzetbaarheid in geld
Passiefzijde: stijgende graad van opvraagbaarheid (van KT naar LT)
OPM: zie ook toepassingen slide 43 – 56
2.3 De resultatenrekening
= een overzicht van de OPBRENGSTEN en KOSTEN die betrekking hebben op het desbetreffende
boekjaar
- Het is een complement van de balans (wijziging EV)
- Opbrengsten = gedurende het boekjaar gerealiseerde eigen prestaties (en de nog aanwezige
afgewerkte prestaties van de periode)
- Kosten = verbruikte middelen om de prestaties te kunnen leveren
Het resultaat (winst of verlies)
=O–K
Structuur van de RR
- Staffelvorm (lijst)
- Bedrijfsresultaten: vloeien voort uit courante bedrijfsactiviteit
- Financiële resultaten: vloeien voort uit financieringsbeslissingen (investeringen in financiële
activa, K gerelateerd aan schuldfinanciering)
- Belastingen
- Resultaatverwerking
OPM: zie ook toepassingen slide 62 – 74
2.4 Registreren van transacties in het journaal en op rekeningen
In werkelijkheid w een alternatieve manier van werken gehanteerd (zoals wettelijk vereist)
- Geen rechtstreekse aanpassingen in BS en/ of RR
- Er wordt gewerkt met:
o Een (chronologisch) journaal
o Een (systematisch) grootboekrekeningen
De werkwijze van het GROOTBOEK
- alle A, P, O en K w vertegenwoordigd door één of meerdere (sub)rekeningen
- transacties w geregistreerd op deze (sub)rekeningen, en dus niet rechtsreeks in de BS en/of
RR
