Levensbeschouwing 4
Naam: Karel Bos
Studentnummer: 665905
Klas: DT4
Datum: 25 december 2023
Schoolbegeleider: Monique de Jong
1
,Voorwoord
In dit verslag vind je het project rondom levensbeschouwing. Ik ben Karel Bos, 4e jaars pabo student
aan de hogeschool Inholland te Alkmaar. Ik werk op het moment drie dagen als leerkracht groep 8 bij
de GoemanBorgesiusschool in Amsterdam Geuzenveld. Om mij als pabo student en bijna
afgestudeerd leerkracht verder te ontwikkelen is het van belang om mijn levensbeschouwelijke visie
verder uit te diepen en goed levensbeschouwelijk onderwijs te ontwerpen.
De opdracht bij levensbeschouwing is in dit geval het creëren van een lessenserie bestaande uit vier
activiteiten die levensbeschouwelijke impact hebben op de groep. Daarnaast is het van belang om
mijn eigen levensbeschouwelijke visie te onderzoeken.
Ik vond het zeer interessant om dit uit te zoeken omdat het uiteindelijk in de toekomst zijn weerslag
zal hebben op mijn ontwikkeling als leerkracht. Door de nieuwe kennis die ik heb opgedaan en het
nieuwe perspectief wat ik hierbij heb gekregen, heb ik een beter beeld gekregen van mijn visie op het
onderwijs en hoe ik goed levensbeschouwelijk onderwijs, in de bovenbouw, kan vormgeven.
Tot slot wil ik onderwijsstichting STWT bedanken dat ik bij een van hun scholen dit project heb mogen
uitvoeren. Ik wil het hele team van de Goemanborgesiusschool bedanken maar in het speciaal mijn
begeleider in groep 8, Merel Bechger, dat zij mij heeft ondersteund bij dit project. Als laatste wil ik
ook nog Monique de Jong bedanken voor haar ondersteuning vanuit de opleiding.
2
,Inhoud
Voorwoord ............................................................................................................................................... 2
Inleiding ................................................................................................................................................... 5
Ontwerp levensbeschouwelijke lessenserie ............................................................................................ 6
Onderbouwing lessenserie ...................................................................................................................... 9
Levensbeschouwelijke onderbouwing .................................................................................................. 11
Ontwikkeling levensbeschouwelijke vaardigheden ........................................................................... 11
De fase van levensbeschouwelijke ontwikkeling ............................................................................... 14
Levensbeschouwelijke doelen ........................................................................................................... 16
Persoonlijke betekenis ontdekken ................................................................................................. 17
Omgaan met verschillen ................................................................................................................ 17
Thuisraken in levensbeschouwelijke verhalen .............................................................................. 18
Lesdoelen .......................................................................................................................................... 18
Morele vorming en burgerschapsvorming ........................................................................................ 19
Didactische modellen ............................................................................................................................ 22
Levensbeschouwelijke profielschets ..................................................................................................... 23
Waarden en normen ......................................................................................................................... 23
Wie ben ik? ........................................................................................................................................ 27
Levensbeschouwelijke ontwikkeling in drie momenten.................................................................... 29
Conclusie van mijn levensbeschouwelijke visie..................................................................................... 31
Wat past het beste bij mij? ................................................................................................................ 32
Reflectie op de activiteiten .................................................................................................................... 35
Reflectie op rituelen .......................................................................................................................... 35
Reflectie op verhalen vertellen en vragen stellen ............................................................................. 36
Reflectie op debat ............................................................................................................................. 38
Reflectie ouderbetrokkenheid ........................................................................................................... 40
Reflectie op eigen handelen .................................................................................................................. 41
Bijlage 1. Levensbeschouwelijk reflectieformulier rituelen .................................................................. 44
Bijlage 2. Levensbeschouwelijk reflectieformulier verhalen vertellen en vragen stellen ..................... 46
Bijlage 3. Levensbeschouwelijk reflectieformulier debat ...................................................................... 48
Bijlage 4. Levensbeschouwelijk reflectieformulier ouderbetrokkenheid .............................................. 50
Bijlage 5. Verhaal over thuis .................................................................................................................. 52
Bijlage 6. Werkblad les verhalen vertellen en vragen stellen ................................................................ 53
3
, Bijlage 7. Interview ouderbetrokkenheid .............................................................................................. 57
Bijlage 8. Foto ouderbetrokkenheid bord ............................................................................................. 61
Bijlage 9. Foto debatstelling op het bord .............................................................................................. 62
Bijlage 10. Didactisch model Van Gelder verhalen vertellen en vragen stellen .................................... 63
Bijlage 11. Didactisch model Van Gelder ouderbetrokkenheid ............................................................. 64
Bijlage 12. Didactisch model Van Gelder debatteren ............................................................................ 65
Bijlage 13. Didactisch model Van Gelder rituelen ................................................................................. 66
Bijlage 14. Verklaring vormvereisten en verwijswijzer .......................................................................... 67
Bijlage 15. Bronnenlijst .......................................................................................................................... 69
4
Naam: Karel Bos
Studentnummer: 665905
Klas: DT4
Datum: 25 december 2023
Schoolbegeleider: Monique de Jong
1
,Voorwoord
In dit verslag vind je het project rondom levensbeschouwing. Ik ben Karel Bos, 4e jaars pabo student
aan de hogeschool Inholland te Alkmaar. Ik werk op het moment drie dagen als leerkracht groep 8 bij
de GoemanBorgesiusschool in Amsterdam Geuzenveld. Om mij als pabo student en bijna
afgestudeerd leerkracht verder te ontwikkelen is het van belang om mijn levensbeschouwelijke visie
verder uit te diepen en goed levensbeschouwelijk onderwijs te ontwerpen.
De opdracht bij levensbeschouwing is in dit geval het creëren van een lessenserie bestaande uit vier
activiteiten die levensbeschouwelijke impact hebben op de groep. Daarnaast is het van belang om
mijn eigen levensbeschouwelijke visie te onderzoeken.
Ik vond het zeer interessant om dit uit te zoeken omdat het uiteindelijk in de toekomst zijn weerslag
zal hebben op mijn ontwikkeling als leerkracht. Door de nieuwe kennis die ik heb opgedaan en het
nieuwe perspectief wat ik hierbij heb gekregen, heb ik een beter beeld gekregen van mijn visie op het
onderwijs en hoe ik goed levensbeschouwelijk onderwijs, in de bovenbouw, kan vormgeven.
Tot slot wil ik onderwijsstichting STWT bedanken dat ik bij een van hun scholen dit project heb mogen
uitvoeren. Ik wil het hele team van de Goemanborgesiusschool bedanken maar in het speciaal mijn
begeleider in groep 8, Merel Bechger, dat zij mij heeft ondersteund bij dit project. Als laatste wil ik
ook nog Monique de Jong bedanken voor haar ondersteuning vanuit de opleiding.
2
,Inhoud
Voorwoord ............................................................................................................................................... 2
Inleiding ................................................................................................................................................... 5
Ontwerp levensbeschouwelijke lessenserie ............................................................................................ 6
Onderbouwing lessenserie ...................................................................................................................... 9
Levensbeschouwelijke onderbouwing .................................................................................................. 11
Ontwikkeling levensbeschouwelijke vaardigheden ........................................................................... 11
De fase van levensbeschouwelijke ontwikkeling ............................................................................... 14
Levensbeschouwelijke doelen ........................................................................................................... 16
Persoonlijke betekenis ontdekken ................................................................................................. 17
Omgaan met verschillen ................................................................................................................ 17
Thuisraken in levensbeschouwelijke verhalen .............................................................................. 18
Lesdoelen .......................................................................................................................................... 18
Morele vorming en burgerschapsvorming ........................................................................................ 19
Didactische modellen ............................................................................................................................ 22
Levensbeschouwelijke profielschets ..................................................................................................... 23
Waarden en normen ......................................................................................................................... 23
Wie ben ik? ........................................................................................................................................ 27
Levensbeschouwelijke ontwikkeling in drie momenten.................................................................... 29
Conclusie van mijn levensbeschouwelijke visie..................................................................................... 31
Wat past het beste bij mij? ................................................................................................................ 32
Reflectie op de activiteiten .................................................................................................................... 35
Reflectie op rituelen .......................................................................................................................... 35
Reflectie op verhalen vertellen en vragen stellen ............................................................................. 36
Reflectie op debat ............................................................................................................................. 38
Reflectie ouderbetrokkenheid ........................................................................................................... 40
Reflectie op eigen handelen .................................................................................................................. 41
Bijlage 1. Levensbeschouwelijk reflectieformulier rituelen .................................................................. 44
Bijlage 2. Levensbeschouwelijk reflectieformulier verhalen vertellen en vragen stellen ..................... 46
Bijlage 3. Levensbeschouwelijk reflectieformulier debat ...................................................................... 48
Bijlage 4. Levensbeschouwelijk reflectieformulier ouderbetrokkenheid .............................................. 50
Bijlage 5. Verhaal over thuis .................................................................................................................. 52
Bijlage 6. Werkblad les verhalen vertellen en vragen stellen ................................................................ 53
3
, Bijlage 7. Interview ouderbetrokkenheid .............................................................................................. 57
Bijlage 8. Foto ouderbetrokkenheid bord ............................................................................................. 61
Bijlage 9. Foto debatstelling op het bord .............................................................................................. 62
Bijlage 10. Didactisch model Van Gelder verhalen vertellen en vragen stellen .................................... 63
Bijlage 11. Didactisch model Van Gelder ouderbetrokkenheid ............................................................. 64
Bijlage 12. Didactisch model Van Gelder debatteren ............................................................................ 65
Bijlage 13. Didactisch model Van Gelder rituelen ................................................................................. 66
Bijlage 14. Verklaring vormvereisten en verwijswijzer .......................................................................... 67
Bijlage 15. Bronnenlijst .......................................................................................................................... 69
4
