SOCIOLOGIE
Stephanie De Kinder
0
,Inhoud
Deel 1: Sociologie, een wetenschap van de samenleving...........................................................................................3
1. Op ontdekkingstocht door bekend gebied? Reader I.1 – I.19.............................................................................3
1.1 Een beeld van een tittel.................................................................................................................................3
1.2. Dagelijks leven…door bril van socioloog.......................................................................................................5
1.3. Nog een stap verder.....................................................................................................................................7
Echtscheiding..................................................................................................................................................8
Zelfdoding.......................................................................................................................................................9
Arbeid............................................................................................................................................................10
Ziekte en dood...............................................................................................................................................12
Conclusie.......................................................................................................................................................14
2. De samenleving is een veld..van tegengestelde krachten. Reader I.21 – I.42...................................................15
2.1.Individu en samenleving..............................................................................................................................17
Nature nurture debat anno 2019..................................................................................................................20
2.2. Mogelijkheden en beperkingen..................................................................................................................22
2.3. solidariteit versus strijd..............................................................................................................................23
2.4. Ongelijkheid versus gelijkheid....................................................................................................................24
3. Waarmee zijn sociologen bezig? Met sociologie (Reader, p.I.43 – 62).............................................................25
3.1. Sociologie en wetenschap?........................................................................................................................25
3.2. Sociale feiten..................................................................................................................................................31
3.3 Definitie.......................................................................................................................................................36
3.4. sociologie structureert de empirische werkelijkheid..................................................................................37
3.5 Sociologie ontdekt en verruimt...................................................................................................................38
4. De ene bril is de andere niet. Van dagelijkse naar wetenschappelijke waarneming (Reader, p.I.63 e.v.:)........39
Common sense.............................................................................................................................................39
4.1 Waarom selectieve waarneming?...............................................................................................................39
4.2 Referentiekaders.........................................................................................................................................41
4.3 Breekpunt....................................................................................................................................................43
5. Van common sense naar wetenschap (Reader p. I.71 tot I.104).......................................................................43
5.1 Drie kwaliteitscriteria voor sociologisch onderzoek....................................................................................43
5.2 Enkele te kennen bergippen........................................................................................................................44
5.3 Fundamenten..............................................................................................................................................45
Inleiding........................................................................................................................................................46
1. Positivisme................................................................................................................................................46
1
, 2. Interpretivisme..........................................................................................................................................47
3.. Kritisch realisme.......................................................................................................................................48
4.Antropologie..............................................................................................................................................49
5. Positivisme................................................................................................................................................49
6. Interpretivisme..........................................................................................................................................50
7. Kritisch realisme en chronische verandering.............................................................................................50
1. Historische methode.................................................................................................................................52
2. Observatie.................................................................................................................................................53
3.. Survey.......................................................................................................................................................55
Deel 2: Sociale ongelijkheid wordt georganiseerd. Over sociale klassen, macht en mobiliteit én organisaties.. . .56
1. Ongelijkheid is van alle tijden............................................................................................................................56
1.1. Verscheidenheid en ongelijkheid...............................................................................................................58
1.2. Breuklijnen.................................................................................................................................................59
1.3. Vier types sociale verschillen......................................................................................................................60
3.1. Sociale differentiatie...............................................................................................................................60
3.2. Sociale fragmentering.............................................................................................................................61
3.3. Sociale ongelijkheid................................................................................................................................61
3.4. Sociale uitsluiting...................................................................................................................................62
1.4. georganiseerde vormen van ongelijkheid..................................................................................................62
1.5. Standen, kasten en klassen........................................................................................................................63
Klasse?..........................................................................................................................................................63
Deel III: over maatschappelijke veranderingen en paradigma’s................................................................................65
III. 1. Typologie......................................................................................................................................................68
1.1. Historische volgorde...................................................................................................................................69
1.2 Symbolisch interactionisme en ethnomethodologie (interpretivisme).......................................................69
1. Grondleggers.............................................................................................................................................70
2. Symbolisch interactionisme......................................................................................................................71
3. Etnomethodologie....................................................................................................................................71
4. Kritiek........................................................................................................................................................72
1.4. Structuurfunctionalisme (positivisme; geïnd natuurwetenschappen)........................................................72
1. Emile Durkheim........................................................................................................................................73
2. Talcott Parsons en 3. Robert Merton en 4.Niklas Luhman.........................................................................74
1.5. Conflictsociologie (of kritische sociologie)..................................................................................................74
1. Karl Marx...................................................................................................................................................75
2
, Deel 1: Sociologie, een wetenschap van de samenleving
1. Op ontdekkingstocht door bekend gebied? Reader I.1 –
I.19
Socio-logie
• Letterlijk betekent het “samenlevingskunde”
• = de studie van het samenleven
• Hybride combinatie Latijn en Grieks (‘Barbaars’ volgens Jhr. Mr. J. De Bosch Kemper, 1863)
• Hybride = combinatie van dingen die vreemd zijn aan elkaar
• Socius= metgezel, Logos = leer, kunde wetenschap van de samenleving
• Sociologen willen meer weten over hoe de mensen samenleven in allerhande sociale verbanden –
gezinnen, verenigingen, bedrijven – en door welke wetmatigheden dat de samenleving wordt
gestuurd én waarom
• Onderscheid met andere sociale wetenschappen: (eenzijdige benaderingen)
• Psychologie:
• Antropologie: culturen van ‘primitieve’ volkeren
• Politieke wetenschappen:
• Kijken naar 1 systeem nl. de politiek
• Economische wetenschappen:
• Bekijken de samenlevingen als een systeem waarin schaarse goederen verdeelt
moeten worden, dat op zo’n winstgevende manier moet gebeuren
1.1 Een beeld van een tittel
- spelen = manieren waarop mensen samenleven
- speelveld = samenleving
- spelregels = van GASboete tot wet tot informele regels
- spelers = mensen binnen de samenleving
- zones: publieke en private ruimte
De samenleving is als het ware een speelveld met spelregels en spelers en samen spelen ze het
samenlevingsspel.
o Binnen de lijnen, lopen de spelers die aan het spel mogen deelnemen, buiten het veld staan
3
Stephanie De Kinder
0
,Inhoud
Deel 1: Sociologie, een wetenschap van de samenleving...........................................................................................3
1. Op ontdekkingstocht door bekend gebied? Reader I.1 – I.19.............................................................................3
1.1 Een beeld van een tittel.................................................................................................................................3
1.2. Dagelijks leven…door bril van socioloog.......................................................................................................5
1.3. Nog een stap verder.....................................................................................................................................7
Echtscheiding..................................................................................................................................................8
Zelfdoding.......................................................................................................................................................9
Arbeid............................................................................................................................................................10
Ziekte en dood...............................................................................................................................................12
Conclusie.......................................................................................................................................................14
2. De samenleving is een veld..van tegengestelde krachten. Reader I.21 – I.42...................................................15
2.1.Individu en samenleving..............................................................................................................................17
Nature nurture debat anno 2019..................................................................................................................20
2.2. Mogelijkheden en beperkingen..................................................................................................................22
2.3. solidariteit versus strijd..............................................................................................................................23
2.4. Ongelijkheid versus gelijkheid....................................................................................................................24
3. Waarmee zijn sociologen bezig? Met sociologie (Reader, p.I.43 – 62).............................................................25
3.1. Sociologie en wetenschap?........................................................................................................................25
3.2. Sociale feiten..................................................................................................................................................31
3.3 Definitie.......................................................................................................................................................36
3.4. sociologie structureert de empirische werkelijkheid..................................................................................37
3.5 Sociologie ontdekt en verruimt...................................................................................................................38
4. De ene bril is de andere niet. Van dagelijkse naar wetenschappelijke waarneming (Reader, p.I.63 e.v.:)........39
Common sense.............................................................................................................................................39
4.1 Waarom selectieve waarneming?...............................................................................................................39
4.2 Referentiekaders.........................................................................................................................................41
4.3 Breekpunt....................................................................................................................................................43
5. Van common sense naar wetenschap (Reader p. I.71 tot I.104).......................................................................43
5.1 Drie kwaliteitscriteria voor sociologisch onderzoek....................................................................................43
5.2 Enkele te kennen bergippen........................................................................................................................44
5.3 Fundamenten..............................................................................................................................................45
Inleiding........................................................................................................................................................46
1. Positivisme................................................................................................................................................46
1
, 2. Interpretivisme..........................................................................................................................................47
3.. Kritisch realisme.......................................................................................................................................48
4.Antropologie..............................................................................................................................................49
5. Positivisme................................................................................................................................................49
6. Interpretivisme..........................................................................................................................................50
7. Kritisch realisme en chronische verandering.............................................................................................50
1. Historische methode.................................................................................................................................52
2. Observatie.................................................................................................................................................53
3.. Survey.......................................................................................................................................................55
Deel 2: Sociale ongelijkheid wordt georganiseerd. Over sociale klassen, macht en mobiliteit én organisaties.. . .56
1. Ongelijkheid is van alle tijden............................................................................................................................56
1.1. Verscheidenheid en ongelijkheid...............................................................................................................58
1.2. Breuklijnen.................................................................................................................................................59
1.3. Vier types sociale verschillen......................................................................................................................60
3.1. Sociale differentiatie...............................................................................................................................60
3.2. Sociale fragmentering.............................................................................................................................61
3.3. Sociale ongelijkheid................................................................................................................................61
3.4. Sociale uitsluiting...................................................................................................................................62
1.4. georganiseerde vormen van ongelijkheid..................................................................................................62
1.5. Standen, kasten en klassen........................................................................................................................63
Klasse?..........................................................................................................................................................63
Deel III: over maatschappelijke veranderingen en paradigma’s................................................................................65
III. 1. Typologie......................................................................................................................................................68
1.1. Historische volgorde...................................................................................................................................69
1.2 Symbolisch interactionisme en ethnomethodologie (interpretivisme).......................................................69
1. Grondleggers.............................................................................................................................................70
2. Symbolisch interactionisme......................................................................................................................71
3. Etnomethodologie....................................................................................................................................71
4. Kritiek........................................................................................................................................................72
1.4. Structuurfunctionalisme (positivisme; geïnd natuurwetenschappen)........................................................72
1. Emile Durkheim........................................................................................................................................73
2. Talcott Parsons en 3. Robert Merton en 4.Niklas Luhman.........................................................................74
1.5. Conflictsociologie (of kritische sociologie)..................................................................................................74
1. Karl Marx...................................................................................................................................................75
2
, Deel 1: Sociologie, een wetenschap van de samenleving
1. Op ontdekkingstocht door bekend gebied? Reader I.1 –
I.19
Socio-logie
• Letterlijk betekent het “samenlevingskunde”
• = de studie van het samenleven
• Hybride combinatie Latijn en Grieks (‘Barbaars’ volgens Jhr. Mr. J. De Bosch Kemper, 1863)
• Hybride = combinatie van dingen die vreemd zijn aan elkaar
• Socius= metgezel, Logos = leer, kunde wetenschap van de samenleving
• Sociologen willen meer weten over hoe de mensen samenleven in allerhande sociale verbanden –
gezinnen, verenigingen, bedrijven – en door welke wetmatigheden dat de samenleving wordt
gestuurd én waarom
• Onderscheid met andere sociale wetenschappen: (eenzijdige benaderingen)
• Psychologie:
• Antropologie: culturen van ‘primitieve’ volkeren
• Politieke wetenschappen:
• Kijken naar 1 systeem nl. de politiek
• Economische wetenschappen:
• Bekijken de samenlevingen als een systeem waarin schaarse goederen verdeelt
moeten worden, dat op zo’n winstgevende manier moet gebeuren
1.1 Een beeld van een tittel
- spelen = manieren waarop mensen samenleven
- speelveld = samenleving
- spelregels = van GASboete tot wet tot informele regels
- spelers = mensen binnen de samenleving
- zones: publieke en private ruimte
De samenleving is als het ware een speelveld met spelregels en spelers en samen spelen ze het
samenlevingsspel.
o Binnen de lijnen, lopen de spelers die aan het spel mogen deelnemen, buiten het veld staan
3
