Samenvatting Parkinson

HOOFDSTUK 4: DE ZIEKTE VAN
PARKINSON
1. KLINISCH BEELD

1.1. SITUERING EN DEFINITIE

- 2e meest voorkomende neurodegeneratieve aandoening (1 e = Alzheimer Dementie)
- Cijfers in Europa:
 1,2 miljoen mensen ziekte van Parkinson
 Mannen (x1,5) > vrouwen
 Door vergrijzing  cijfers verdubbelen tegen 2030
 Diagnose meestal bij 60+, maar 5% < 40 jaar
- Parkinson(isme) = ‘klinisch syndroom’
 TRAP- symptomen:
 Tremor (T)
 Rigiditeit (R)
 Akinesie (A) (ook brady- en hypokinesie)
 Posturale stoornissen (P)

 Bradykinesie = algehele vertraging van de beweging (kernsymtoom parkinson)
 Stijgt bij uitvoeren dubbeltaken en in complexe situaties
 Akinesie = onmogelijkheid om beweging te starten (en te stoppen) bij afwezigheid
verlamming
 Freezing = plotseling optreden van een gangblokkade (typisch bij akinetische stoornis)
 Hypokinesie = verkleining van de bewegingsamplitudo vooral aanwezig bij repetitieve
beweging
- Klinische diagnose ziekte van Parkinson: bradykinesie + minstens 1 ander kenmerk
 Tremor
 Rigiditeit
 Posturale instabiliteit
 Hypokinesie
- Ziekte begint unilateraal
- Ziekte is chronisch en progressief
- Inname dopamine  positieve invloed op bradykinesie
rigiditeit
tremor
NIET op posturale instabiliteit

1.2. SYMPTOMATOLOGIE

A. MOTORISCH
- Posturale instabiliteit
 Propulsie: door de voorovergebogen houding holt de P. als het ware achter zijn eigen
lichaamsZP aan
Om evenwicht te herstellen gaat de P. vaak snellere en kleinere passen nemen
GEVOLG? Freezing + vallen



1

,  Retropulsie: P. tracht recht te staan uit een stoel of een diepe zetel en valt terug of wanneer
P. vanuit stand op een onverwacht moment achterwaarts uit evenwicht getrokken wordt kan
het evenwicht niet of slechts moeizaam hersteld worden (retropulsietest)
 68% van de ParkinsonP. valt > 1x/jaar
- Rigiditeit
 Vnl. in flexoren en in romp
 Verlies van automatische ontspanning van de spieren
 Lodenbuis rigiditeit: weerstand blijft gelijkmatig verhoogd gedurende heel de mobilisatie
 Tandrad rigiditeit: korte wisselingen in tonus die aanvoelen als het schokken van een tandrad
 Gemaskeerde rigiditeit  zie je duidelijker door een dubbel taak toe te voegen tijdens de
passieve beweging
- Rusttremor
 Bij 50% parkinson P.
 Neemt toe bij emoties (stress)
 Sociale gevolgen tremor > functionele gevolgen
 Houdingstremor: onwillekeurige, evenwichtszoekende stand
 Intentietremor: schokkende beweging bij het naderen van het doel
Pas in latere stadia
B. NIET MOTORISCH
- Ontstaan reeds vroeg in het ziekteproces (soms zelf 10 jaar voor eerste motorisch symptoom)
- P. rapporteren niet-motorische symptomen minder snel  voelen zich beschaamd
- Beïnvloeden levenskwaliteit negatief
- Vroege symptomen:
 Obstipatie
 Verlies van reukzin
 Episodes van depressiviteit
 Verminderde REM-slaap
 Cognitieve functiestoornissen
- Latere symptomen:
 Moeite met oplossen complexe taken
 Impulsiviteit
 Vergeetachtigheid
 Hallucinaties
 Sensibele stoornissen Betrekking tot het psycho-cognitief
 Verlies van zelfzorg en het affectief functioneren
 Autonome stoornissen (BD, zweten)
 Incontinentie
 Seksuele stoornissen

1.3. ICF

- Stoornis in functie of structuur  verstoring in activiteiten- of participatieniveau afhankelijk van
persoonlijke en omgevingsfactoren
 Nauwe doorgang  beïnvloedt stappen negatief
 Negatieve houding t.o.v. bewegen  gangmoeilijkheden
- Groot verschil tussen standaardsituatie en thuisomgeving

1.4. GETROFFEN HERSENGEBIEDEN

- Parkinson is een extrapiramidale aandoening
= aantasting basale ganglia

2