Hoofdstuk 16 Diagnostiek en behandeling van volwassenen met ADHD 1
Paragraaf 16.1 Geschiedenis en neurobiologische achtergrond van ADHD 1
Paragraaf 16.3 Kenmerken 1
Paragraaf 16.4 Comorbiditeit en differentiaaldiagnostiek 1
Paragraaf 16.8 Behandeling van ADHD 2
Hoofdstuk 16 Diagnostiek en behandeling van volwassenen met ADHD
Paragraaf 16.1 Geschiedenis en neurobiologische achtergrond van ADHD
De oorzaak van ADHD wordt onder andere gezocht in de genetische achtergrond van de
stoornis. Bij moleculair genetisch onderzoek zijn verschillende genen geïdentificeerd die
geassocieerd zijn met ADHD. Dit betreft met name genen die coderen voor de
prikkeloverdracht in de hersenen van dopamine en noradrenaline. De hypothese is dat een
hypo dopaminerge neurotransmissie bij ADHD leidt tot de verschijnselen van de stoornis.
Beeldvormend onderzoek heeft aangetoond dat de frontale cortex en basale ganglia bij
ADHD ongeveer 5% kleiner zijn; er is een verminderde bloeddoorstroming van deze
hersengebieden, een verlaagde suikerstofwisseling van de prefrontale en premotor cortex
en een verhoogde dichtheid van de dopamine transporter, wat het veronderstelde
dopaminetekort bij ADHD zou kunnen verklaren.
Paragraaf 16.3 Kenmerken
De kernsymptomen van ADHD zijn aandachtsproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit.
Daarnaast hebben patiënten met ADHD vaak last van snel wisselende stemmingen,
prikkelbaarheid of woede buien en behoefte aan spanning en sensatie.
In de DSM-IV en de DSM-5 worden de volgende eisen voor classificatie van ADHD gesteld:
- voldoende symptomen sinds de kindertijd, waarvan enkele voor het twaalfde
levensjaar;
- een continu persisterend patroon van symptomen en disfunctioneren gedurende de
levensloop op twee of meer terreinen, zoals op school, thuis, op het werk, op het
gebied van financiën, relaties of sociale contacten;
- de symptomen komen niet overeen met het ontwikkelingsniveau, en kunnen niet
beter verklaard worden door een andere stoornis.
Er zijn drie subtypen of presentatiewijzen bij ADHD:
- Het subtype ADHD, gecombineerde type. Deze patiënten hebben last van
aandachtsproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit
- Bij het subtype ADHD, overwegend onoplettendheid type (ook wel ADD genoemd) is
er alleen sprake van aandachtsproblemen zonder druk gedrag.
- Bij het subtype ADHD, overwegend hyperactief/impulsief type is er alleen
hyperactiviteit en impulsiviteit.
ADHD geeft vaak levenslang problemen op verschillende terreinen.
Paragraaf 16.4 Comorbiditeit en differentiaaldiagnostiek
ADHD komt zelden alleen, comorbiditeit is de regel. Meest voorkomend zijn
slaapproblemen, angst, depressie, alcohol- en drugsmisbruik, tics, autismespectrumstoornis
1
Paragraaf 16.1 Geschiedenis en neurobiologische achtergrond van ADHD 1
Paragraaf 16.3 Kenmerken 1
Paragraaf 16.4 Comorbiditeit en differentiaaldiagnostiek 1
Paragraaf 16.8 Behandeling van ADHD 2
Hoofdstuk 16 Diagnostiek en behandeling van volwassenen met ADHD
Paragraaf 16.1 Geschiedenis en neurobiologische achtergrond van ADHD
De oorzaak van ADHD wordt onder andere gezocht in de genetische achtergrond van de
stoornis. Bij moleculair genetisch onderzoek zijn verschillende genen geïdentificeerd die
geassocieerd zijn met ADHD. Dit betreft met name genen die coderen voor de
prikkeloverdracht in de hersenen van dopamine en noradrenaline. De hypothese is dat een
hypo dopaminerge neurotransmissie bij ADHD leidt tot de verschijnselen van de stoornis.
Beeldvormend onderzoek heeft aangetoond dat de frontale cortex en basale ganglia bij
ADHD ongeveer 5% kleiner zijn; er is een verminderde bloeddoorstroming van deze
hersengebieden, een verlaagde suikerstofwisseling van de prefrontale en premotor cortex
en een verhoogde dichtheid van de dopamine transporter, wat het veronderstelde
dopaminetekort bij ADHD zou kunnen verklaren.
Paragraaf 16.3 Kenmerken
De kernsymptomen van ADHD zijn aandachtsproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit.
Daarnaast hebben patiënten met ADHD vaak last van snel wisselende stemmingen,
prikkelbaarheid of woede buien en behoefte aan spanning en sensatie.
In de DSM-IV en de DSM-5 worden de volgende eisen voor classificatie van ADHD gesteld:
- voldoende symptomen sinds de kindertijd, waarvan enkele voor het twaalfde
levensjaar;
- een continu persisterend patroon van symptomen en disfunctioneren gedurende de
levensloop op twee of meer terreinen, zoals op school, thuis, op het werk, op het
gebied van financiën, relaties of sociale contacten;
- de symptomen komen niet overeen met het ontwikkelingsniveau, en kunnen niet
beter verklaard worden door een andere stoornis.
Er zijn drie subtypen of presentatiewijzen bij ADHD:
- Het subtype ADHD, gecombineerde type. Deze patiënten hebben last van
aandachtsproblemen, hyperactiviteit en impulsiviteit
- Bij het subtype ADHD, overwegend onoplettendheid type (ook wel ADD genoemd) is
er alleen sprake van aandachtsproblemen zonder druk gedrag.
- Bij het subtype ADHD, overwegend hyperactief/impulsief type is er alleen
hyperactiviteit en impulsiviteit.
ADHD geeft vaak levenslang problemen op verschillende terreinen.
Paragraaf 16.4 Comorbiditeit en differentiaaldiagnostiek
ADHD komt zelden alleen, comorbiditeit is de regel. Meest voorkomend zijn
slaapproblemen, angst, depressie, alcohol- en drugsmisbruik, tics, autismespectrumstoornis
1
