Amber Peeters psychopathologie
Zelfstudie kiezen tussen 3 hoofdstukken ook op het examen (seks – eet-
dissociatieve stoornis)
Psychopathologie
Hoofdstuk 1: Introductie
Mentimeter: meeste klachten depressie en angststoornis
1.1 Inleiding
1.1.1. Wat is afwijkend gedrag?
Als je een beetje nieuwsgierig en geïnteresseerd bent in je medemens, vraag je jezelf
ongetwijfeld af: wat is er aan de hand met deze mensen en waarom doen ze wat ze doen?
Op dat moment betreed je het terrein van de psychopathologie, het deelgebied van de
psychiatrie en de klinische psychologie dat zich bezighoudt met diverse vormen van
afwijkende emoties, gedachten en gedrag, de oorzaken daarvan en de
behandelmogelijkheden. Het is een terrein in de wetenschap dat gemengde gevoelens
oproept. Zowel angst en afkeer als interesse en fascinatie. Het kan ons ook confronteren
met aspecten van onszelf waar we niet al te blij mee zijn.
Symptoom = kenmerk dat past bij een psychisch stoornis leidt tot diagnostisch
criterium. specifieke kenmerken of eigenschappen die passen bij een bepaalde
psychische stoornis
Diagnostisch criterium = Symptoom op bepaalde manier, duur,…
Bv. stemmen horen
! Altijd bekijken in context, manier & duur als ze negatief en verontrustend worden
verstorend.
Stigmatisering van ‘Gekte’
Stigma → grootste probleem → in België veel depressie & suïcide hulpverlening en Belgische
mentaliteit → blijft een groot taboe
- Taboe op psychiatrie en psychische problemen
o TE GEK
1
, Amber Peeters psychopathologie
1.2 Benoemen en definiëren van afwijkend gedrag
Terminologie
De termen mentale/psychiatrische stoornis/ziekte komen namelijk uit zogenaamde medisch
model en volgens deze zienswijze is afwijkend gedrag een gevolg van veelal biologische
oorzaak of ziekte. De term psychische stoornis doet meer recht aan een bredere kijk op
afwijkend gedrag, waarin naarst biologische en genetische aspecten ook psychologische en
sociaal-culturele invloeden aandacht krijgen.
Krankzinnigheid
Psychiatrische stoornis
Psychisch probleem
Mentale ziekte
Psychische stoornis
Psychische kwetsbaarheid
Motiveren via biologie, psychologie en sociologie
1.2.1 Criteria afwijkend gedrag.
1) Uitzonderlijk
Uitzonderlijk gedrag krijgt vaak het etiket “afwijkend” of “abnormaal”. Slechts weinig
mensen beweren dat ze dingen zien of horen die er in werkelijkheid niet zijn. “Dingen zien
die er niet zijn” en “dingen horen die er niet zijn” wordt in onze westerse cultuur bijna altijd
als afwijkend beschouwd, met uitzondering misschien van bepaalde religieuze ervaringen. In
andere, vaak niet-westerse, culturen beschouwt men “stemmen horen” en andere vormen
van hallucinatie onder bepaalde omstandigheden echter als uitzonderlijk.
→ Bijvoorbeeld: gevoelens van intense paniek bij het betreden van een supermarkt of een
drukke lift geld als afwijkend.
2) Sociaal afwijkend
Alle samenlevingen hebben normen (maatstaven) die bepalen welke vormen van gedrag
acceptabel zijn in een bepaalde context. Gedrag dat mensen in de ene cultuur normaal
vinden, kan door mensen in een andere cultuur als afwijkend worden aangemerkt. Zo vinden
wij, in onze westerse cultuur, mensen die alle onbekende mannen onbetrouwbaar vinden
vaak onnodig wantrouwend. Maar onder de Mundugumor, een door antropologe Margaret
Mead bestudeerde kannibalistische stam in de stille Zuidzee, was dat wantrouwen zeer
gerechtvaardigd. Binnen die cultuur gedroegen onbekende mannen zich over het algemeen
kwaadaardig tegenover anderen en was het heel normaal om ze te wantrouwen. Normen
ontwikkelen zich, kortom uit de gewoonten en opvattingen van een specifieke cultuur. Het
zijn dus relatieve maatstaven en geen universele waarheden.
2
Zelfstudie kiezen tussen 3 hoofdstukken ook op het examen (seks – eet-
dissociatieve stoornis)
Psychopathologie
Hoofdstuk 1: Introductie
Mentimeter: meeste klachten depressie en angststoornis
1.1 Inleiding
1.1.1. Wat is afwijkend gedrag?
Als je een beetje nieuwsgierig en geïnteresseerd bent in je medemens, vraag je jezelf
ongetwijfeld af: wat is er aan de hand met deze mensen en waarom doen ze wat ze doen?
Op dat moment betreed je het terrein van de psychopathologie, het deelgebied van de
psychiatrie en de klinische psychologie dat zich bezighoudt met diverse vormen van
afwijkende emoties, gedachten en gedrag, de oorzaken daarvan en de
behandelmogelijkheden. Het is een terrein in de wetenschap dat gemengde gevoelens
oproept. Zowel angst en afkeer als interesse en fascinatie. Het kan ons ook confronteren
met aspecten van onszelf waar we niet al te blij mee zijn.
Symptoom = kenmerk dat past bij een psychisch stoornis leidt tot diagnostisch
criterium. specifieke kenmerken of eigenschappen die passen bij een bepaalde
psychische stoornis
Diagnostisch criterium = Symptoom op bepaalde manier, duur,…
Bv. stemmen horen
! Altijd bekijken in context, manier & duur als ze negatief en verontrustend worden
verstorend.
Stigmatisering van ‘Gekte’
Stigma → grootste probleem → in België veel depressie & suïcide hulpverlening en Belgische
mentaliteit → blijft een groot taboe
- Taboe op psychiatrie en psychische problemen
o TE GEK
1
, Amber Peeters psychopathologie
1.2 Benoemen en definiëren van afwijkend gedrag
Terminologie
De termen mentale/psychiatrische stoornis/ziekte komen namelijk uit zogenaamde medisch
model en volgens deze zienswijze is afwijkend gedrag een gevolg van veelal biologische
oorzaak of ziekte. De term psychische stoornis doet meer recht aan een bredere kijk op
afwijkend gedrag, waarin naarst biologische en genetische aspecten ook psychologische en
sociaal-culturele invloeden aandacht krijgen.
Krankzinnigheid
Psychiatrische stoornis
Psychisch probleem
Mentale ziekte
Psychische stoornis
Psychische kwetsbaarheid
Motiveren via biologie, psychologie en sociologie
1.2.1 Criteria afwijkend gedrag.
1) Uitzonderlijk
Uitzonderlijk gedrag krijgt vaak het etiket “afwijkend” of “abnormaal”. Slechts weinig
mensen beweren dat ze dingen zien of horen die er in werkelijkheid niet zijn. “Dingen zien
die er niet zijn” en “dingen horen die er niet zijn” wordt in onze westerse cultuur bijna altijd
als afwijkend beschouwd, met uitzondering misschien van bepaalde religieuze ervaringen. In
andere, vaak niet-westerse, culturen beschouwt men “stemmen horen” en andere vormen
van hallucinatie onder bepaalde omstandigheden echter als uitzonderlijk.
→ Bijvoorbeeld: gevoelens van intense paniek bij het betreden van een supermarkt of een
drukke lift geld als afwijkend.
2) Sociaal afwijkend
Alle samenlevingen hebben normen (maatstaven) die bepalen welke vormen van gedrag
acceptabel zijn in een bepaalde context. Gedrag dat mensen in de ene cultuur normaal
vinden, kan door mensen in een andere cultuur als afwijkend worden aangemerkt. Zo vinden
wij, in onze westerse cultuur, mensen die alle onbekende mannen onbetrouwbaar vinden
vaak onnodig wantrouwend. Maar onder de Mundugumor, een door antropologe Margaret
Mead bestudeerde kannibalistische stam in de stille Zuidzee, was dat wantrouwen zeer
gerechtvaardigd. Binnen die cultuur gedroegen onbekende mannen zich over het algemeen
kwaadaardig tegenover anderen en was het heel normaal om ze te wantrouwen. Normen
ontwikkelen zich, kortom uit de gewoonten en opvattingen van een specifieke cultuur. Het
zijn dus relatieve maatstaven en geen universele waarheden.
2
