Inhoudsopgave
ontstaan van het consumentenrecht...................................................................................................................3
definitie van het consumentenrecht....................................................................................................................3
1. informatieverplichtingen.............................................................................................................................4
2. bedenktermijn (herroepingsrecht)..............................................................................................................4
3. regulering contractinhoud bv. consumentenkrediet..................................................................................5
rechtsbronnen......................................................................................................................................................5
consumentenkoop................................................................................................................................................9
1. algemeen...................................................................................................................................................11
2. toepassingsgebied.....................................................................................................................................11
3. wettelijke garantie.....................................................................................................................................15
4. commerciële garantie................................................................................................................................19
productaansprakelijkheid...................................................................................................................................22
1. algemeen...................................................................................................................................................22
2. toepassingsgebied.....................................................................................................................................22
3. voorwaarden voor aansprakelijkheid........................................................................................................24
4. aansprakelijkheidsbetrekkingen en fouten begaan door andere personen.............................................25
5. mogelijkheden voor de producent om aan aansprakelijkheid te ontsnappen.........................................26
1. situering................................................................................................................................................... 27
vindplaats – doel boek VI. WER..........................................................................................................................27
structuur WER....................................................................................................................................................27
Europese oorsprong (zie art. VI.1, §1 WER).......................................................................................................27
2. toepassingsgebied – belang van definities................................................................................................28
2. toepassingsgebied - algemeen.................................................................................................................. 28
2. toepassingsgebied – wie? – ‘onderneming’............................................................................................... 29
2. toepasingsgebied – wie? – ‘consument’.................................................................................................... 30
2. toepassingsgebied – wat? – ‘product’....................................................................................................... 30
2. toepassingsgebied – wat? – ‘goed’............................................................................................................ 30
2. toepassingsgebied – wat? – ‘dienst’.......................................................................................................... 30
3. voorlichting van de consument................................................................................................................. 31
algemene informatieverplichtingen...................................................................................................................31
specifieke informatieverplichtingen...................................................................................................................32
prijsaanduiding..............................................................................................................................................32
hoeveelheidsaanduiding................................................................................................................................34
4. overeenkomst met consumenten............................................................................................................. 34
a. algemeen........................................................................................................................................................34
b. overeenkomsten op afstand...........................................................................................................................34
1. algemeen...................................................................................................................................................35
2.(dubbele) informatieplicht.........................................................................................................................35
3. herroepingsrecht.......................................................................................................................................37
, c. buiten verkoopruimte gesloten overeenkomsten...........................................................................................38
1. soortgelijke bescherming – verschillende ratio.........................................................................................38
2. toepassingsgebied.....................................................................................................................................38
d. onrechtmatige bedingen................................................................................................................................40
algemeen.......................................................................................................................................................40
de ‘zwarte lijst’ van art. VI.83 WER................................................................................................................42
algemene toetsingsnorm...............................................................................................................................44
recent: uitbreiding tot B2B-relaties...............................................................................................................45
5. reclame en oneerlijke handels- en marktpraktijken..................................................................................45
a. algemeen........................................................................................................................................................45
b. begrippen.......................................................................................................................................................46
handelspraktijk..............................................................................................................................................46
reclame..........................................................................................................................................................46
c. oneerlijke handelspraktijken...........................................................................................................................47
misleidende praktijken..................................................................................................................................48
misleidende praktijken – misleidende handelingen......................................................................................48
misleidende praktijken – misleidende omissies............................................................................................49
misleidende praktijken – ‘per se’-verboden misleidende handelspraktijken = ZWARTE LIJST.....................49
agressieve praktijken.....................................................................................................................................50
‘per se’-verboden agressieve handelspraktijken ZWARTE LIJST..................................................................50
sanctie............................................................................................................................................................50
d. vergelijkende reclame....................................................................................................................................53
begrip.............................................................................................................................................................53
8 voorwaarden voor geoorloofde vergelijkende reclame.............................................................................53
6. promoties inzake prijzen.......................................................................................................................... 55
algemeen............................................................................................................................................................55
aankondigingen van prijsverminderingen.........................................................................................................55
7. gezamenlijk aanbod................................................................................................................................. 55
begrip.................................................................................................................................................................55
principiële toelating...........................................................................................................................................55
1. algemeen-soorten handhavingsmechanismen.......................................................................................... 56
2. privaatrechtelijke handhaving.................................................................................................................. 56
3. publiekrechtelijke handhaving................................................................................................................. 58
, thema 1: situering van het
consumentenrecht
consumentrechtelijke relatie: student die in h&m kledingstuk aankoopt consument koopt kledingstuk aan
van professionele verkoper
eigen aan de relatie: consument = zwakkeling op economisch en juridisch vlak weet weinig over product dat
die aankoopt en heeft minder onderhandelingsmacht
ontstaan van het consumentenrecht
recente rechtstak (1960)
o na WO II opkomst ‘consumptiemaatschappij’ tweede helft 20ste eeuw
o door stijging van
welvaart + koopkracht burgers
professionele aanbieders van g&d
o gevolg: nood aan regels ter bescherming vd rechtspositie vd consumenten
consumptiemaatschappij samenleving waarin mensen goederen verkopen als een soort van levensstijl
(hoort bij ons imago bv. chique auto)
koopkracht financiële middelen waarover gezin beschikt en die besteden om in
basisbehoeften te voorzien
definitie van het consumentenrecht
geheel van regels die tot doel hebben natuurlijke personen te beschermen in hun rol als consument van g&d
o consument = ‘iedere natuurlijke persoon die handelt voor doeleinden die buiten zijn handels-,
bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit vallen’ (art. I.1, 2° WER; art. 1649bis, §1, 1° oud BW
(consumentenkoop))
gericht op bescherming van de consument in zijn relatie tot de professionele beroepsbeoefenaar
(producent/verkoper/ onderneming …), om het economisch en juridisch evenwicht tussen beiden te
herstellen
o B2C (business2customer) vs C2C (customer2customer) en B2B (business2business)
vb C2C = handtas kopen van een vriendin (regels gelden niet geen garantie)
o consument wordt beschouwd als economisch zwakkere en minder ervaren contractspartij
o bedoeling: uitbreiding toepassingsgebied naar B2B-relaties
verschillende regels beogen niet alleen bescherming consument MAAR ook
concurrent
voorbeeld:
zelfstandig garagist koopt auto-onderdelen aan geen consument want hij gebruikt deze
voor beroepsactiviteiten
zelfstandig garagist gaat een broek gaan kopen in een winkel voor zichzelf wel een
consument
zelfstandig garagist koopt auto-onderdelen van andere zelfstandige geen relatie want is
B2B!
consumentenrechten slaan enkel op B2C
natuurlijk persoon mens van vlees en bloed
rechtspersoon verzameling van natuurlijke personen die gemeenschappelijk doel
hebben, hebben afzonderlijke juridische identiteit (vzw’s, nv’s)
, PRINCIPES GEMEEN VERBINTENISSENRECHT
contractvrijheid = mensen kiezen zelf of ze al dan niet en met wie een contract sluiten en bepalen de
inhoud zelf
bindende kracht = eenmaal er een toestemming gegeven is, zijn ze gebonden en moeten ze dit naleven
CONSUMENTENRECHT: VERSCHILLENDE SOORTEN ‘COMPENSERENDE’ MAATREGELEN
hiermee herstelt men het economisch en juridisch evenwicht
van minder ingrijpend naar zeer ingrijpend
1. informatieverplichtingen
gemeen verbintenissenrecht
o precontractuele informatieplicht (art. 5.16 BW)
o geen bedrog (art. 5.35 BW)
consumentenrecht
o verdergaande informatieverplichtingen
o voor onderneming tav consument (professionele moet informatie geven en zo kennis
bijschaven, bij verbintenissenrecht is dit altijd tweerichtingsverkeer, hier niet)
o positief en negatief
precontractueel voor het contract gesloten wordt moet er al belangrijke informatie
worden meegedeeld
bedrog valse zaken, verkeerde informatie meegeven
bewust verkeerde informatie geven aan iemand met de bedoeling
dat hij een overeenkomst aangaat terwijl die dat nooit zou doen
positief meer informatie geven over kenmerken van je product
negatief verbod op foute informatie mee te delen
vb in reclames niet liegen over vb oorsprong product
2. bedenktermijn (herroepingsrecht)
Uitzondering op bindende kracht vd overeenkomst
o ‘Bindende kracht’: eenmaal partijen op geldige wijze een overeenkomst hebben gesloten, zijn
ze door de overeenkomst gebonden (onder voorbehoud van de werking van
gemeenrechtelijke regels inzake ontbinding/vernietiging)
o Bedenktermijn of herroepingsrecht laat de consument toe terug te komen op een geldig
gesloten overeenkomst
ontstaan van het consumentenrecht...................................................................................................................3
definitie van het consumentenrecht....................................................................................................................3
1. informatieverplichtingen.............................................................................................................................4
2. bedenktermijn (herroepingsrecht)..............................................................................................................4
3. regulering contractinhoud bv. consumentenkrediet..................................................................................5
rechtsbronnen......................................................................................................................................................5
consumentenkoop................................................................................................................................................9
1. algemeen...................................................................................................................................................11
2. toepassingsgebied.....................................................................................................................................11
3. wettelijke garantie.....................................................................................................................................15
4. commerciële garantie................................................................................................................................19
productaansprakelijkheid...................................................................................................................................22
1. algemeen...................................................................................................................................................22
2. toepassingsgebied.....................................................................................................................................22
3. voorwaarden voor aansprakelijkheid........................................................................................................24
4. aansprakelijkheidsbetrekkingen en fouten begaan door andere personen.............................................25
5. mogelijkheden voor de producent om aan aansprakelijkheid te ontsnappen.........................................26
1. situering................................................................................................................................................... 27
vindplaats – doel boek VI. WER..........................................................................................................................27
structuur WER....................................................................................................................................................27
Europese oorsprong (zie art. VI.1, §1 WER).......................................................................................................27
2. toepassingsgebied – belang van definities................................................................................................28
2. toepassingsgebied - algemeen.................................................................................................................. 28
2. toepassingsgebied – wie? – ‘onderneming’............................................................................................... 29
2. toepasingsgebied – wie? – ‘consument’.................................................................................................... 30
2. toepassingsgebied – wat? – ‘product’....................................................................................................... 30
2. toepassingsgebied – wat? – ‘goed’............................................................................................................ 30
2. toepassingsgebied – wat? – ‘dienst’.......................................................................................................... 30
3. voorlichting van de consument................................................................................................................. 31
algemene informatieverplichtingen...................................................................................................................31
specifieke informatieverplichtingen...................................................................................................................32
prijsaanduiding..............................................................................................................................................32
hoeveelheidsaanduiding................................................................................................................................34
4. overeenkomst met consumenten............................................................................................................. 34
a. algemeen........................................................................................................................................................34
b. overeenkomsten op afstand...........................................................................................................................34
1. algemeen...................................................................................................................................................35
2.(dubbele) informatieplicht.........................................................................................................................35
3. herroepingsrecht.......................................................................................................................................37
, c. buiten verkoopruimte gesloten overeenkomsten...........................................................................................38
1. soortgelijke bescherming – verschillende ratio.........................................................................................38
2. toepassingsgebied.....................................................................................................................................38
d. onrechtmatige bedingen................................................................................................................................40
algemeen.......................................................................................................................................................40
de ‘zwarte lijst’ van art. VI.83 WER................................................................................................................42
algemene toetsingsnorm...............................................................................................................................44
recent: uitbreiding tot B2B-relaties...............................................................................................................45
5. reclame en oneerlijke handels- en marktpraktijken..................................................................................45
a. algemeen........................................................................................................................................................45
b. begrippen.......................................................................................................................................................46
handelspraktijk..............................................................................................................................................46
reclame..........................................................................................................................................................46
c. oneerlijke handelspraktijken...........................................................................................................................47
misleidende praktijken..................................................................................................................................48
misleidende praktijken – misleidende handelingen......................................................................................48
misleidende praktijken – misleidende omissies............................................................................................49
misleidende praktijken – ‘per se’-verboden misleidende handelspraktijken = ZWARTE LIJST.....................49
agressieve praktijken.....................................................................................................................................50
‘per se’-verboden agressieve handelspraktijken ZWARTE LIJST..................................................................50
sanctie............................................................................................................................................................50
d. vergelijkende reclame....................................................................................................................................53
begrip.............................................................................................................................................................53
8 voorwaarden voor geoorloofde vergelijkende reclame.............................................................................53
6. promoties inzake prijzen.......................................................................................................................... 55
algemeen............................................................................................................................................................55
aankondigingen van prijsverminderingen.........................................................................................................55
7. gezamenlijk aanbod................................................................................................................................. 55
begrip.................................................................................................................................................................55
principiële toelating...........................................................................................................................................55
1. algemeen-soorten handhavingsmechanismen.......................................................................................... 56
2. privaatrechtelijke handhaving.................................................................................................................. 56
3. publiekrechtelijke handhaving................................................................................................................. 58
, thema 1: situering van het
consumentenrecht
consumentrechtelijke relatie: student die in h&m kledingstuk aankoopt consument koopt kledingstuk aan
van professionele verkoper
eigen aan de relatie: consument = zwakkeling op economisch en juridisch vlak weet weinig over product dat
die aankoopt en heeft minder onderhandelingsmacht
ontstaan van het consumentenrecht
recente rechtstak (1960)
o na WO II opkomst ‘consumptiemaatschappij’ tweede helft 20ste eeuw
o door stijging van
welvaart + koopkracht burgers
professionele aanbieders van g&d
o gevolg: nood aan regels ter bescherming vd rechtspositie vd consumenten
consumptiemaatschappij samenleving waarin mensen goederen verkopen als een soort van levensstijl
(hoort bij ons imago bv. chique auto)
koopkracht financiële middelen waarover gezin beschikt en die besteden om in
basisbehoeften te voorzien
definitie van het consumentenrecht
geheel van regels die tot doel hebben natuurlijke personen te beschermen in hun rol als consument van g&d
o consument = ‘iedere natuurlijke persoon die handelt voor doeleinden die buiten zijn handels-,
bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit vallen’ (art. I.1, 2° WER; art. 1649bis, §1, 1° oud BW
(consumentenkoop))
gericht op bescherming van de consument in zijn relatie tot de professionele beroepsbeoefenaar
(producent/verkoper/ onderneming …), om het economisch en juridisch evenwicht tussen beiden te
herstellen
o B2C (business2customer) vs C2C (customer2customer) en B2B (business2business)
vb C2C = handtas kopen van een vriendin (regels gelden niet geen garantie)
o consument wordt beschouwd als economisch zwakkere en minder ervaren contractspartij
o bedoeling: uitbreiding toepassingsgebied naar B2B-relaties
verschillende regels beogen niet alleen bescherming consument MAAR ook
concurrent
voorbeeld:
zelfstandig garagist koopt auto-onderdelen aan geen consument want hij gebruikt deze
voor beroepsactiviteiten
zelfstandig garagist gaat een broek gaan kopen in een winkel voor zichzelf wel een
consument
zelfstandig garagist koopt auto-onderdelen van andere zelfstandige geen relatie want is
B2B!
consumentenrechten slaan enkel op B2C
natuurlijk persoon mens van vlees en bloed
rechtspersoon verzameling van natuurlijke personen die gemeenschappelijk doel
hebben, hebben afzonderlijke juridische identiteit (vzw’s, nv’s)
, PRINCIPES GEMEEN VERBINTENISSENRECHT
contractvrijheid = mensen kiezen zelf of ze al dan niet en met wie een contract sluiten en bepalen de
inhoud zelf
bindende kracht = eenmaal er een toestemming gegeven is, zijn ze gebonden en moeten ze dit naleven
CONSUMENTENRECHT: VERSCHILLENDE SOORTEN ‘COMPENSERENDE’ MAATREGELEN
hiermee herstelt men het economisch en juridisch evenwicht
van minder ingrijpend naar zeer ingrijpend
1. informatieverplichtingen
gemeen verbintenissenrecht
o precontractuele informatieplicht (art. 5.16 BW)
o geen bedrog (art. 5.35 BW)
consumentenrecht
o verdergaande informatieverplichtingen
o voor onderneming tav consument (professionele moet informatie geven en zo kennis
bijschaven, bij verbintenissenrecht is dit altijd tweerichtingsverkeer, hier niet)
o positief en negatief
precontractueel voor het contract gesloten wordt moet er al belangrijke informatie
worden meegedeeld
bedrog valse zaken, verkeerde informatie meegeven
bewust verkeerde informatie geven aan iemand met de bedoeling
dat hij een overeenkomst aangaat terwijl die dat nooit zou doen
positief meer informatie geven over kenmerken van je product
negatief verbod op foute informatie mee te delen
vb in reclames niet liegen over vb oorsprong product
2. bedenktermijn (herroepingsrecht)
Uitzondering op bindende kracht vd overeenkomst
o ‘Bindende kracht’: eenmaal partijen op geldige wijze een overeenkomst hebben gesloten, zijn
ze door de overeenkomst gebonden (onder voorbehoud van de werking van
gemeenrechtelijke regels inzake ontbinding/vernietiging)
o Bedenktermijn of herroepingsrecht laat de consument toe terug te komen op een geldig
gesloten overeenkomst
