2.1 Chemische reacties
Een chemische reactie: er verdwijnen een of meerder beginstoffen(reactanten) en ontstaan
een of meerdere stoffen, reactieproducten. Dit kun je weergeven in een reactieschema met
faseaanduiding, fase die stof bij kamertemperatuur.
Ijzer (s) + zwavel (s) -> ijzersulfide (s)
Ontledingsreactie: reactie met een reactant en meerdere reactieproducten. Ontleedbare
stoffen -> stoffen die je kunt ontleden in ander stoffen.
Niet-ontleedbare stoffen: als je stoffen ontleed maar een van deze stoffen kan nog verder
ontleedt worden.
Meeste stoffen bestaan uit moleculen -> nog kleiner chemisch ondeelbaar deeltje: atomen.
Stoffen die uit één atoomsoort bestaan, zijn niet-ontleedbaar: element.
Stoffen die uit 2+ atoomsoorten bestaan, zijn ontleedbaar: verbindingen. Bv water bestaat uit 2
waterstof en 1 zuurstof dus verbinding. De moleculen verdwijnen bij chemische reactie en
vormen nieuwe, atomen verdwijnen niet.
2.2 Periodiek systeem
Het periodiek systeem van elementen geeft je een overzicht van alle bekende atoomsoorten.
De zeven rijen heten periode en achttien kolommen heten groepen. Je hebt metalen en niet-
metalen, atomen met vergelijkbare chemische eigenschappen staan in dezelfde groep.
Molecuul van een ontleedbare stof bestaat 2+ atoomsoorten, dit kan je zien aan
molecuulformule. Het getal achter symbool, index, geeft aan hoe vaak deeltje voorkomt.
Coëfficiënt is getal voor het symbool hoe vaak het voorkomt.
- 7 atoomsoorten komen altijd gebonden voor. Als nergens mee is om te binden -> bindt het met
eigen soort.
Waterstof (H2), zuurstof (O), chloor (Cl), Jood (I), stikstof (N), fluor (F), Broom (Br)
Een molecuultekening, hulpmiddel weergeving molecuul. Koolstoofatomen zwart,
zuurstofatomen rood en waterstofatomen wit.
4 groep in periodiek systeem,
Groep 1, Akali metalen: reageren heel heftig met water.
Groep 2, Aardalkali metalen
Groep 17, Halogen: gaan gemakkelijk een verbinding aan met metaal.
Groep 18, Edelgassen: reageren vrijwel nooit met andere stoffen.
2.3 Ontledingsreacties
- waterstof (g) + zuurstof (g) -> water (l)
- H2 (g) + O2 (g) -> H2O (l)
Dit heet een reactievergelijking: er ontstaan nieuwe stoffen uit de atomen waaruit de
beginstoffen bestaan. Alle stoffen voor de pijl en na de pijl moeten evenveel zijn.
- 2 H2 (g) + O2 (g) -> 2 H2O (l)
Het getal voor de molecuul noem je coëfficiënt. Kloppend maken reactievergelijkingen, regels:
- aantal atomen van iedere soort voor en na gelijk.
- coëfficiënt is een heel getal.
- de index mag niet worden aangepast.
Een chemische reactie: er verdwijnen een of meerder beginstoffen(reactanten) en ontstaan
een of meerdere stoffen, reactieproducten. Dit kun je weergeven in een reactieschema met
faseaanduiding, fase die stof bij kamertemperatuur.
Ijzer (s) + zwavel (s) -> ijzersulfide (s)
Ontledingsreactie: reactie met een reactant en meerdere reactieproducten. Ontleedbare
stoffen -> stoffen die je kunt ontleden in ander stoffen.
Niet-ontleedbare stoffen: als je stoffen ontleed maar een van deze stoffen kan nog verder
ontleedt worden.
Meeste stoffen bestaan uit moleculen -> nog kleiner chemisch ondeelbaar deeltje: atomen.
Stoffen die uit één atoomsoort bestaan, zijn niet-ontleedbaar: element.
Stoffen die uit 2+ atoomsoorten bestaan, zijn ontleedbaar: verbindingen. Bv water bestaat uit 2
waterstof en 1 zuurstof dus verbinding. De moleculen verdwijnen bij chemische reactie en
vormen nieuwe, atomen verdwijnen niet.
2.2 Periodiek systeem
Het periodiek systeem van elementen geeft je een overzicht van alle bekende atoomsoorten.
De zeven rijen heten periode en achttien kolommen heten groepen. Je hebt metalen en niet-
metalen, atomen met vergelijkbare chemische eigenschappen staan in dezelfde groep.
Molecuul van een ontleedbare stof bestaat 2+ atoomsoorten, dit kan je zien aan
molecuulformule. Het getal achter symbool, index, geeft aan hoe vaak deeltje voorkomt.
Coëfficiënt is getal voor het symbool hoe vaak het voorkomt.
- 7 atoomsoorten komen altijd gebonden voor. Als nergens mee is om te binden -> bindt het met
eigen soort.
Waterstof (H2), zuurstof (O), chloor (Cl), Jood (I), stikstof (N), fluor (F), Broom (Br)
Een molecuultekening, hulpmiddel weergeving molecuul. Koolstoofatomen zwart,
zuurstofatomen rood en waterstofatomen wit.
4 groep in periodiek systeem,
Groep 1, Akali metalen: reageren heel heftig met water.
Groep 2, Aardalkali metalen
Groep 17, Halogen: gaan gemakkelijk een verbinding aan met metaal.
Groep 18, Edelgassen: reageren vrijwel nooit met andere stoffen.
2.3 Ontledingsreacties
- waterstof (g) + zuurstof (g) -> water (l)
- H2 (g) + O2 (g) -> H2O (l)
Dit heet een reactievergelijking: er ontstaan nieuwe stoffen uit de atomen waaruit de
beginstoffen bestaan. Alle stoffen voor de pijl en na de pijl moeten evenveel zijn.
- 2 H2 (g) + O2 (g) -> 2 H2O (l)
Het getal voor de molecuul noem je coëfficiënt. Kloppend maken reactievergelijkingen, regels:
- aantal atomen van iedere soort voor en na gelijk.
- coëfficiënt is een heel getal.
- de index mag niet worden aangepast.
