INHOUD
00 – Voorwoord
01 – Kostenbegrippen
02 – Break-evenanalyse
03 – Activity-based-costing (ABC)
04 – Standaardkosten
05 – Besluitvorming 1
06 – Besluitvorming 2
07 – Cijfers op het niveau van de ganse onderneming
08 – Oefeningen
Hoofdstuk 0: Voorwoord
• Management accounting:
▪ Verzamelen, analyseren en rapporteren van financiële informatie voor
interne besluitvorming.
▪ Ondersteunt managers bij het plannen, controleren en evalueren van de
prestaties van de organisatie.
• Voorbeeld:
▪ Een bedrijf analyseert de kosten van verschillende productielijnen om te
beslissen welke het meest winstgevend is en waar optimalisaties mogelijk
zijn.
• Cost accounting:
▪ Richt zich op het bepalen, analyseren en rapporteren van
kosteninformatie.
▪ Helpt bij het nemen van managementbeslissingen door inzicht te geven in
de kosten van producten, diensten en processen.
• Voorbeeld:
▪ Een fabrikant berekent de kosten per eenheid van een product om de
prijsstelling te bepalen en de winstgevendheid te optimaliseren.
= financiële, cijfermatige neerslag (interne informatie) van de bedrijfsactiviteit
• Niveaus
• Individuele product (verkoopprijs, productkost: H1)
• Totale organisatie (resultatenrekening, P&L, cashflow)
▪ Cashflow:
▪ Toont geldin- en uitstroom over een periode.
▪ Reflecteert contante ontvangsten en uitgaven, inclusief
investeringen en financieringsactiviteiten.
▪ Beoordeelt de korte-termijnliquiditeit van een bedrijf.
▪ Resultatenrekening:
Universiteit Antwerpen Justin Lefebvre
, ▪ Geeft de financiële prestaties weer over een periode, zoals omzet,
kosten en winst of verlies.
▪ Biedt inzicht in de langetermijnwinstgevendheid van een bedrijf.
▪ Voorbeeld:
▪ Een bedrijf kan een positieve cashflow hebben door veel contant
geld te ontvangen, maar tegelijkertijd verlies lijden volgens de
resultatenrekening als gevolg van hoge operationele kosten.
• Financiële rapportering:
• Opstellen en presenteren van financiële informatie.
• Belangrijk voor inzicht in de financiële gezondheid van een organisatie.
• Voorbeeld:
▪ Bedrijven delen kwartaal- en jaarverslagen met investeerders en andere
belanghebbenden om informatie te verstrekken over hun financiële positie
en prestaties.
Hoofdstuk 1: Kostenbegrippen en kostprijscomponenten
• Wat is een kost?
• Een kost is de maatstaf voor de middelen/grondstoffen verbruikt om een bepaald
doel te bereiken.
• Voorbeeld: product maken, dienst verlenen…
• Directe en Indirecte Kosten:
• Uitleg: Directe kosten zijn kosten die rechtstreeks kunnen worden toegewezen
aan een specifiek product of activiteit. Deze kosten zijn duidelijk te traceren naar
de producten of activiteiten waarop ze betrekking hebben. Indirecte kosten
daarentegen kunnen niet rechtstreeks worden toegewezen aan een specifiek
product of activiteit.
• Voorbeeld: Stel je voor dat je een maaltijd bereidt. De kosten van de ingrediënten
die je gebruikt (zoals vlees en groenten) zijn directe kosten, terwijl de kosten van
elektriciteit voor het fornuis indirecte kosten zijn omdat ze niet specifiek kunnen
worden toegewezen aan een enkele maaltijd.
• Vaste en Variabele Kosten:
• Uitleg: Vaste kosten zijn kosten die niet veranderen, ongeacht het
productieniveau of de activiteit. Ze blijven constant gedurende een bepaalde
periode. Variabele kosten daarentegen variëren evenredig met het niveau van
productie of activiteit.
• Voorbeeld: De huur van een fabriek is een voorbeeld van een vaste kost, omdat
deze elke maand hetzelfde bedrag blijft, ongeacht hoeveel eenheden er worden
geproduceerd. De kosten van grondstoffen zijn variabele kosten, omdat ze
toenemen naarmate er meer eenheden worden geproduceerd.
• Semi-variabele en semi-vaste kosten:
• Semivariabele kosten:
Universiteit Antwerpen Justin Lefebvre
, ▪ Bevatten zowel vaste als variabele elementen.
▪ Veranderen niet proportioneel met activiteit, maar hebben wel een
variabel deel.
▪ Voorbeeld: Een telefoonabonnement met een vast basistarief en variabele
kosten per gebruik.
• Semivaste kosten:
▪ Vast tot een bepaald niveau van activiteit, daarna variabel.
▪ Constant binnen een bereik, maar veranderen daarna.
▪ Voorbeeld: Huurkosten van een opslagruimte die vast zijn tot de capaciteit
wordt overschreden.
• Productie- en niet-productiekosten:
• Productiekosten:
▪ Kosten voor fabricage van goederen of levering van diensten.
▪ Omvatten grondstoffen, arbeid, directe overhead.
▪ Worden toegerekend aan het product of de dienst.
▪ Voorbeeld:
▪ Voor een meubelfabrikant: hout, arbeid, machinegebruik.
• Niet-productiekosten:
▪ Algemene bedrijfskosten.
▪ Omvatten administratie, verkoop, marketing, R&D.
▪ Niet toegerekend aan individuele producten.
▪ Voorbeeld:
▪ Voor een fabrikant: kantoormedewerkerssalarissen,
reclamekosten, R&D.
• Beheersbare en niet-beheersbare kosten:
• Beheersbare kosten:
▪ Kosten die een manager direct kan beïnvloeden door zijn beslissingen en
acties.
▪ Voorbeeld:
▪ Een productiemanager kan beheersbare kosten verminderen door
efficiëntere productiemethoden toe te passen.
• Niet-beheersbare kosten:
▪ Kosten die buiten de controle van een manager liggen, beïnvloed door
externe factoren.
▪ Voorbeeld:
▪ Rentekosten op geleend kapitaal zijn niet-beheersbare kosten voor
een fabrieksmanager.
• Cost Drivers:
• Uitleg: Cost drivers zijn de oorzaken of factoren die leiden tot veranderingen in
kosten. Ze zijn van invloed op de omvang van de kosten voor een specifieke
activiteit.
Universiteit Antwerpen Justin Lefebvre
00 – Voorwoord
01 – Kostenbegrippen
02 – Break-evenanalyse
03 – Activity-based-costing (ABC)
04 – Standaardkosten
05 – Besluitvorming 1
06 – Besluitvorming 2
07 – Cijfers op het niveau van de ganse onderneming
08 – Oefeningen
Hoofdstuk 0: Voorwoord
• Management accounting:
▪ Verzamelen, analyseren en rapporteren van financiële informatie voor
interne besluitvorming.
▪ Ondersteunt managers bij het plannen, controleren en evalueren van de
prestaties van de organisatie.
• Voorbeeld:
▪ Een bedrijf analyseert de kosten van verschillende productielijnen om te
beslissen welke het meest winstgevend is en waar optimalisaties mogelijk
zijn.
• Cost accounting:
▪ Richt zich op het bepalen, analyseren en rapporteren van
kosteninformatie.
▪ Helpt bij het nemen van managementbeslissingen door inzicht te geven in
de kosten van producten, diensten en processen.
• Voorbeeld:
▪ Een fabrikant berekent de kosten per eenheid van een product om de
prijsstelling te bepalen en de winstgevendheid te optimaliseren.
= financiële, cijfermatige neerslag (interne informatie) van de bedrijfsactiviteit
• Niveaus
• Individuele product (verkoopprijs, productkost: H1)
• Totale organisatie (resultatenrekening, P&L, cashflow)
▪ Cashflow:
▪ Toont geldin- en uitstroom over een periode.
▪ Reflecteert contante ontvangsten en uitgaven, inclusief
investeringen en financieringsactiviteiten.
▪ Beoordeelt de korte-termijnliquiditeit van een bedrijf.
▪ Resultatenrekening:
Universiteit Antwerpen Justin Lefebvre
, ▪ Geeft de financiële prestaties weer over een periode, zoals omzet,
kosten en winst of verlies.
▪ Biedt inzicht in de langetermijnwinstgevendheid van een bedrijf.
▪ Voorbeeld:
▪ Een bedrijf kan een positieve cashflow hebben door veel contant
geld te ontvangen, maar tegelijkertijd verlies lijden volgens de
resultatenrekening als gevolg van hoge operationele kosten.
• Financiële rapportering:
• Opstellen en presenteren van financiële informatie.
• Belangrijk voor inzicht in de financiële gezondheid van een organisatie.
• Voorbeeld:
▪ Bedrijven delen kwartaal- en jaarverslagen met investeerders en andere
belanghebbenden om informatie te verstrekken over hun financiële positie
en prestaties.
Hoofdstuk 1: Kostenbegrippen en kostprijscomponenten
• Wat is een kost?
• Een kost is de maatstaf voor de middelen/grondstoffen verbruikt om een bepaald
doel te bereiken.
• Voorbeeld: product maken, dienst verlenen…
• Directe en Indirecte Kosten:
• Uitleg: Directe kosten zijn kosten die rechtstreeks kunnen worden toegewezen
aan een specifiek product of activiteit. Deze kosten zijn duidelijk te traceren naar
de producten of activiteiten waarop ze betrekking hebben. Indirecte kosten
daarentegen kunnen niet rechtstreeks worden toegewezen aan een specifiek
product of activiteit.
• Voorbeeld: Stel je voor dat je een maaltijd bereidt. De kosten van de ingrediënten
die je gebruikt (zoals vlees en groenten) zijn directe kosten, terwijl de kosten van
elektriciteit voor het fornuis indirecte kosten zijn omdat ze niet specifiek kunnen
worden toegewezen aan een enkele maaltijd.
• Vaste en Variabele Kosten:
• Uitleg: Vaste kosten zijn kosten die niet veranderen, ongeacht het
productieniveau of de activiteit. Ze blijven constant gedurende een bepaalde
periode. Variabele kosten daarentegen variëren evenredig met het niveau van
productie of activiteit.
• Voorbeeld: De huur van een fabriek is een voorbeeld van een vaste kost, omdat
deze elke maand hetzelfde bedrag blijft, ongeacht hoeveel eenheden er worden
geproduceerd. De kosten van grondstoffen zijn variabele kosten, omdat ze
toenemen naarmate er meer eenheden worden geproduceerd.
• Semi-variabele en semi-vaste kosten:
• Semivariabele kosten:
Universiteit Antwerpen Justin Lefebvre
, ▪ Bevatten zowel vaste als variabele elementen.
▪ Veranderen niet proportioneel met activiteit, maar hebben wel een
variabel deel.
▪ Voorbeeld: Een telefoonabonnement met een vast basistarief en variabele
kosten per gebruik.
• Semivaste kosten:
▪ Vast tot een bepaald niveau van activiteit, daarna variabel.
▪ Constant binnen een bereik, maar veranderen daarna.
▪ Voorbeeld: Huurkosten van een opslagruimte die vast zijn tot de capaciteit
wordt overschreden.
• Productie- en niet-productiekosten:
• Productiekosten:
▪ Kosten voor fabricage van goederen of levering van diensten.
▪ Omvatten grondstoffen, arbeid, directe overhead.
▪ Worden toegerekend aan het product of de dienst.
▪ Voorbeeld:
▪ Voor een meubelfabrikant: hout, arbeid, machinegebruik.
• Niet-productiekosten:
▪ Algemene bedrijfskosten.
▪ Omvatten administratie, verkoop, marketing, R&D.
▪ Niet toegerekend aan individuele producten.
▪ Voorbeeld:
▪ Voor een fabrikant: kantoormedewerkerssalarissen,
reclamekosten, R&D.
• Beheersbare en niet-beheersbare kosten:
• Beheersbare kosten:
▪ Kosten die een manager direct kan beïnvloeden door zijn beslissingen en
acties.
▪ Voorbeeld:
▪ Een productiemanager kan beheersbare kosten verminderen door
efficiëntere productiemethoden toe te passen.
• Niet-beheersbare kosten:
▪ Kosten die buiten de controle van een manager liggen, beïnvloed door
externe factoren.
▪ Voorbeeld:
▪ Rentekosten op geleend kapitaal zijn niet-beheersbare kosten voor
een fabrieksmanager.
• Cost Drivers:
• Uitleg: Cost drivers zijn de oorzaken of factoren die leiden tot veranderingen in
kosten. Ze zijn van invloed op de omvang van de kosten voor een specifieke
activiteit.
Universiteit Antwerpen Justin Lefebvre
