Psychopathologie
College 1: Normale en afwijkende ontwikkeling: een algemeen kader
Normaal:
- Geen noodzaak om iets te doen
- De afwezigheid van stoornissen
- Statistisch gegeven
- Ideale of gewenste toestand
- Succesvolle adaptatie
Gaat over dat je adaptief kan gedragen. Bevind in omgeving/context en deze omgeving moet je op
kunnen reageren, lukt het om er op flexibele wijze mee om te gaan. (hier wordt vooral op gefocust
met dit vak)
Experiment Rosenhan’s:
- Was benieuwd hoe het is om te beslissen of iemand normaal of afwijkend gedrag laat zien,
kunnen we dit wel goed?
- Opname van 8 gezonde pseudo patiënten in psychiatrische klinieken door het faken van
auditieve hallucinaties (stemmen die zeiden: leeg, hol dreun). Geen andere problemen
- Zodra ze in kliniek waren gingen ze zich weer normaal gedragen, het enige abnormaal gedrag
was dat ze veel schreven omdat er veel notities gemaakt werden. Opvallende observatie was
dat andere in kliniek zeiden dat ze er niet thuis hoorde.
- Allen opgenomen en gedwongen tot slikken van antipsychoticum als voorwaarde voor
ontslag & 7/8 geclassificeerd met schizofrenie in remissie bij ontslag. Moesten ze ook na
ontslag nog slikken.
- Dit experiment is later nogmaals uitgevoerd maar dan op grotere schaal → 200 nieuwe
‘patiënten’ laten screenen; personeel van het psychiatrisch ziekenhuis ontdekte 41 pseudo
patiënten.
Pathologie: Ziekteleer
Psychopathologie: Leer van geestelijke ziekten
Ontwikkelingspsychopathologie: Hoe ontwikkeld psychopathologie zich door het leven heen van een
individu, hier wordt vooral ingezoomd op kinderen en jeugd.
Psychologen: Bezig met psychen
- Orthopedagoog: Afwijkende ontwikkeling
- Pedagogiek: Opvoedkunde, geen expertise op gebied van psychopathologie. Wel
ontwikkeling van kinderen.
Psychiater: Bezig met psychen maar deze zijn opgeleid als arts en hebben een medische kijk op de
psychen. Deze kunnen ook medicijnen voorschrijven.
Vraag 1: B, C, D
Open invulvraag: orthopedagoog
,Beperkingen in het dagelijks leven zijn afhankelijk van de kwaliteit van het vervullen van
ontwikkelingstaken:
- Taalvaardigheden
- Motoriek
- Sociaal
Psychopathologie:
- Verstoorde ontwikkeling: De normale ontwikkeling is verstoord
- Gedrag is niet (meer) passend bij het niveau van een kind
- Afwijkend gedrag is afhankelijk van het moment dat het kind het gedrag laag zien!
- Hebt altijd ontwikkeling waar rekening mee gehouden moet worden
Hoe ontwikkelt een kind zich normaal gesproken?
- Hoe ontstaat gedrag?
- Hoe wordt een kind volwassen?
- Hoe leren kinderen?
- Hoe ontwikkelen de cognitieve vaardigheden zich?
- Wat is van invloed op de ontwikkeling van een kind?
- Hoe ontwikkelt de persoonlijkheid zich?
Als ontwikkeling anders verloopt…
Beschrijven: Wat het gedrag is van het kind. Goed afweging kunnen maken wat normaal en
afwijkend gedrag is.
Verklaren: Als je goed beschreven wat (Afwijkende) gedrag is moet je goed begrijpen waarom het
kind het gedrag laat zien.
- Waarom loopt het kind tegen een bepaald probleem aan?
Behandelen: Op welke manier kan je kind ondersteunen
Nadruk op beschrijving en verklaring
Als kinderen een bepaalde vorm van psychopathologie hebben is de opvoeding extra uitdagend.
Heeft veel effect op opvoeding en vraagt veel van de opvoeders.
Psychopathologie:
- Stoornis: Lichamelijke (hersen) afwijking
- Beperking: Als iemand door een stoornis iets niet kan. Zodra je tegen problemen aanloopt
- Handicap: Als je door stoornis/beperking je maatschappelijke rol niet meer kan vervullen
Ontwikkelingsmodel:
Delen moeten apart ontwikkelen maar deze hangen ook weer samen
met elkaar
Allemaal factoren die ontwikkeling beïnvloeden.
Psychopathologie ontstaat door de interactie van de verschillende
variabelen op een bepaald moment, maar ook door de tijd heen
- Biologische context
- Individuele context
- Familie context
- Sociale context
- Culturele context
,Verschillende perspectieven innemen. Verschillende factoren die je kan bedenken hoe de verklaring
tot stand komt.
Waarom theorieën?
- Willen gedrag beschrijven, ook in termen als ‘normaal’ en ‘afwijkend’
- Willen objectief kunnen vaststellen wanneer gedrag problematisch is
- Zien de wijze waarop mensen zich gedragen als consistent en van binnenuit komend
- Etiketteren op informele wijze en dit beïnvloedt hoe we gedrag van andere interpreteren
- Willen dat persoon kan worden beschreven in een paar termen: zijn/haar ‘persoonlijkheid’
om gedrag te begrijpen.
Verklaringstheorieën: Moet deze theorieën Kennen!
Psychodynamische/analytische theorieën (psychoanalyse): Herinnering aan jeugd
Psychopathologie =
- Klassieke psychoanalyse: Fixatie of regressie (Freud)
o Ontwikkeld door conflicten id, ego en superego
- Ego psychologie: Onvermogen om de problemen van de psychosociale ontwikkelingsstadia
het hoofd te bieden (Erikson)
o Ontwikkeld door falen om ontwikkelingsstadia te doorlopen.
Interactie ontwikkeling (kinderervaringen) en omgevingsprocessen.
Dingen die in je jeugd zijn gebeurd die invloed hebben op dagelijks functioneren.
Behaviorisme/Leertheorie: Visie dat psychopathologie ontstaat omdat gedrag wat kind laat zien
onaangepast is.
Psychopathologie = Onaangepast gedrag
Ontwikkelt door: Versterken of ontwikkelen van onaangepast gedrag
- Klassieke conditionering (Pavlov)
- Operante conditionering (Skinner)
- Sociale leertheorie (Bandura)
Biologisch/Medisch model: Vanuit brein geredeneerd
Psychopathologie = Mental ziekte
Ontwikkeld door: Organische disfunctie
Neuropsychologisch: Relatie brein-gedrag
, Neuropsychologisch denkmodel:
- Gedrag wordt veroorzaakt door functioneren van
het brein. Hier kan je niet direct in kijken, als je hier
afwijking in ziet weet je niet hoe het brein werkt.
- Onderscheid tussen classificatie en diagnose
o Classificatie: Welk label zit erop
o Diagnose: Hele plaatje waarin je beschrijft
dit is probleem gedrag, hierdoor wort het
verklaard en er zijn omgevingsfactoren.
o Is niet diagnose ADHD maar het is een classificatie
Systemisch pedagogische theorieën: Hoe ontwikkeld gedrag van kind binnen gedrag van gezin.
Psychopathologie = ongepaste familiestructuur
Ontwikkeld door: Grensvervaging, triangulatie
- Systeemtheorieën: bv Munichin, Haley, Lange
- Pedagogische theorieën: bv Langeveld, Baumrind, Patterson
Hechtingstheorie:
Psychopathologie = Onvermogen verder te komen in de ontwikkeling
Ontwikkeld door: Affective splitting, internaliseren van slechte relatie
Separatie, individuatie (Bowlby, Ainsworth)
Ontwikkelingspsychopathologie: Probeert alle verschillende theorieën met elkaar te verbinden.
Vanuit verschillende perspectieven begrijpen waarom kind een probleem oploopt.
Benadering om te begrijpen hoe psychopathologie ontstaat gedurende de ontwikkeling. Gericht op
ontwikkelingsprocessen die bijdragen aan/bescherming bieden tegen psychopahtologie.
Psychopathologie = Ontwikkeling verloopt verstoort
Ontwikkelt door: Risicofactoren, kwetsbaarheden en beschermingsmechanismen
- Niet 1 theoretisch uitgangspunt
- Organisatie perspectief: De mens is een holistisch & dynamisch systeem = alle domeinen zijn
met elkaar in interactie
- De ontwikkeling verloopt hiërarchisch
- Per ontwikkelingsstadium bepaalde taken = stage-salient issue (bepaalde taken die kind altijd
ervaart in bepaalde ontwikkelingsfase)
- Problemen in een bepaald stadium zijn voorspellers van psychopathologie. Voorgaande
ontwikkeling verhoogt/verlaagt kans op psychopathologie.
College 1: Normale en afwijkende ontwikkeling: een algemeen kader
Normaal:
- Geen noodzaak om iets te doen
- De afwezigheid van stoornissen
- Statistisch gegeven
- Ideale of gewenste toestand
- Succesvolle adaptatie
Gaat over dat je adaptief kan gedragen. Bevind in omgeving/context en deze omgeving moet je op
kunnen reageren, lukt het om er op flexibele wijze mee om te gaan. (hier wordt vooral op gefocust
met dit vak)
Experiment Rosenhan’s:
- Was benieuwd hoe het is om te beslissen of iemand normaal of afwijkend gedrag laat zien,
kunnen we dit wel goed?
- Opname van 8 gezonde pseudo patiënten in psychiatrische klinieken door het faken van
auditieve hallucinaties (stemmen die zeiden: leeg, hol dreun). Geen andere problemen
- Zodra ze in kliniek waren gingen ze zich weer normaal gedragen, het enige abnormaal gedrag
was dat ze veel schreven omdat er veel notities gemaakt werden. Opvallende observatie was
dat andere in kliniek zeiden dat ze er niet thuis hoorde.
- Allen opgenomen en gedwongen tot slikken van antipsychoticum als voorwaarde voor
ontslag & 7/8 geclassificeerd met schizofrenie in remissie bij ontslag. Moesten ze ook na
ontslag nog slikken.
- Dit experiment is later nogmaals uitgevoerd maar dan op grotere schaal → 200 nieuwe
‘patiënten’ laten screenen; personeel van het psychiatrisch ziekenhuis ontdekte 41 pseudo
patiënten.
Pathologie: Ziekteleer
Psychopathologie: Leer van geestelijke ziekten
Ontwikkelingspsychopathologie: Hoe ontwikkeld psychopathologie zich door het leven heen van een
individu, hier wordt vooral ingezoomd op kinderen en jeugd.
Psychologen: Bezig met psychen
- Orthopedagoog: Afwijkende ontwikkeling
- Pedagogiek: Opvoedkunde, geen expertise op gebied van psychopathologie. Wel
ontwikkeling van kinderen.
Psychiater: Bezig met psychen maar deze zijn opgeleid als arts en hebben een medische kijk op de
psychen. Deze kunnen ook medicijnen voorschrijven.
Vraag 1: B, C, D
Open invulvraag: orthopedagoog
,Beperkingen in het dagelijks leven zijn afhankelijk van de kwaliteit van het vervullen van
ontwikkelingstaken:
- Taalvaardigheden
- Motoriek
- Sociaal
Psychopathologie:
- Verstoorde ontwikkeling: De normale ontwikkeling is verstoord
- Gedrag is niet (meer) passend bij het niveau van een kind
- Afwijkend gedrag is afhankelijk van het moment dat het kind het gedrag laag zien!
- Hebt altijd ontwikkeling waar rekening mee gehouden moet worden
Hoe ontwikkelt een kind zich normaal gesproken?
- Hoe ontstaat gedrag?
- Hoe wordt een kind volwassen?
- Hoe leren kinderen?
- Hoe ontwikkelen de cognitieve vaardigheden zich?
- Wat is van invloed op de ontwikkeling van een kind?
- Hoe ontwikkelt de persoonlijkheid zich?
Als ontwikkeling anders verloopt…
Beschrijven: Wat het gedrag is van het kind. Goed afweging kunnen maken wat normaal en
afwijkend gedrag is.
Verklaren: Als je goed beschreven wat (Afwijkende) gedrag is moet je goed begrijpen waarom het
kind het gedrag laat zien.
- Waarom loopt het kind tegen een bepaald probleem aan?
Behandelen: Op welke manier kan je kind ondersteunen
Nadruk op beschrijving en verklaring
Als kinderen een bepaalde vorm van psychopathologie hebben is de opvoeding extra uitdagend.
Heeft veel effect op opvoeding en vraagt veel van de opvoeders.
Psychopathologie:
- Stoornis: Lichamelijke (hersen) afwijking
- Beperking: Als iemand door een stoornis iets niet kan. Zodra je tegen problemen aanloopt
- Handicap: Als je door stoornis/beperking je maatschappelijke rol niet meer kan vervullen
Ontwikkelingsmodel:
Delen moeten apart ontwikkelen maar deze hangen ook weer samen
met elkaar
Allemaal factoren die ontwikkeling beïnvloeden.
Psychopathologie ontstaat door de interactie van de verschillende
variabelen op een bepaald moment, maar ook door de tijd heen
- Biologische context
- Individuele context
- Familie context
- Sociale context
- Culturele context
,Verschillende perspectieven innemen. Verschillende factoren die je kan bedenken hoe de verklaring
tot stand komt.
Waarom theorieën?
- Willen gedrag beschrijven, ook in termen als ‘normaal’ en ‘afwijkend’
- Willen objectief kunnen vaststellen wanneer gedrag problematisch is
- Zien de wijze waarop mensen zich gedragen als consistent en van binnenuit komend
- Etiketteren op informele wijze en dit beïnvloedt hoe we gedrag van andere interpreteren
- Willen dat persoon kan worden beschreven in een paar termen: zijn/haar ‘persoonlijkheid’
om gedrag te begrijpen.
Verklaringstheorieën: Moet deze theorieën Kennen!
Psychodynamische/analytische theorieën (psychoanalyse): Herinnering aan jeugd
Psychopathologie =
- Klassieke psychoanalyse: Fixatie of regressie (Freud)
o Ontwikkeld door conflicten id, ego en superego
- Ego psychologie: Onvermogen om de problemen van de psychosociale ontwikkelingsstadia
het hoofd te bieden (Erikson)
o Ontwikkeld door falen om ontwikkelingsstadia te doorlopen.
Interactie ontwikkeling (kinderervaringen) en omgevingsprocessen.
Dingen die in je jeugd zijn gebeurd die invloed hebben op dagelijks functioneren.
Behaviorisme/Leertheorie: Visie dat psychopathologie ontstaat omdat gedrag wat kind laat zien
onaangepast is.
Psychopathologie = Onaangepast gedrag
Ontwikkelt door: Versterken of ontwikkelen van onaangepast gedrag
- Klassieke conditionering (Pavlov)
- Operante conditionering (Skinner)
- Sociale leertheorie (Bandura)
Biologisch/Medisch model: Vanuit brein geredeneerd
Psychopathologie = Mental ziekte
Ontwikkeld door: Organische disfunctie
Neuropsychologisch: Relatie brein-gedrag
, Neuropsychologisch denkmodel:
- Gedrag wordt veroorzaakt door functioneren van
het brein. Hier kan je niet direct in kijken, als je hier
afwijking in ziet weet je niet hoe het brein werkt.
- Onderscheid tussen classificatie en diagnose
o Classificatie: Welk label zit erop
o Diagnose: Hele plaatje waarin je beschrijft
dit is probleem gedrag, hierdoor wort het
verklaard en er zijn omgevingsfactoren.
o Is niet diagnose ADHD maar het is een classificatie
Systemisch pedagogische theorieën: Hoe ontwikkeld gedrag van kind binnen gedrag van gezin.
Psychopathologie = ongepaste familiestructuur
Ontwikkeld door: Grensvervaging, triangulatie
- Systeemtheorieën: bv Munichin, Haley, Lange
- Pedagogische theorieën: bv Langeveld, Baumrind, Patterson
Hechtingstheorie:
Psychopathologie = Onvermogen verder te komen in de ontwikkeling
Ontwikkeld door: Affective splitting, internaliseren van slechte relatie
Separatie, individuatie (Bowlby, Ainsworth)
Ontwikkelingspsychopathologie: Probeert alle verschillende theorieën met elkaar te verbinden.
Vanuit verschillende perspectieven begrijpen waarom kind een probleem oploopt.
Benadering om te begrijpen hoe psychopathologie ontstaat gedurende de ontwikkeling. Gericht op
ontwikkelingsprocessen die bijdragen aan/bescherming bieden tegen psychopahtologie.
Psychopathologie = Ontwikkeling verloopt verstoort
Ontwikkelt door: Risicofactoren, kwetsbaarheden en beschermingsmechanismen
- Niet 1 theoretisch uitgangspunt
- Organisatie perspectief: De mens is een holistisch & dynamisch systeem = alle domeinen zijn
met elkaar in interactie
- De ontwikkeling verloopt hiërarchisch
- Per ontwikkelingsstadium bepaalde taken = stage-salient issue (bepaalde taken die kind altijd
ervaart in bepaalde ontwikkelingsfase)
- Problemen in een bepaald stadium zijn voorspellers van psychopathologie. Voorgaande
ontwikkeling verhoogt/verlaagt kans op psychopathologie.
