Samenvatting communicatie kinderen en jongeren

Communicati e met kinderen en jongeren

Les 2: structurele opbouw van een gesprek
Wat zeg je nadat je ‘hallo!’ hebt gezegd?
Basisingrediënten:
1) Tussen lappenpoppen en blokkendozen
 Belangrijk om in een vertrouwde ruimte te zitten die aan hen is
aangepast (bv: tussen blokken)
 Spelmateriaal ter beschikking stellen
 School = bekend terrein voor kinderen
 Thuis voelen door bepaalde relatie met gesprekspartner
 Ruimte kindvriendelijk aankleden!
Meer specifieke locaties zoals dokterskabinet of ziekenhuis = praten met
kinderen ingewikkeld doordat deze ruimtes specifieke ideeën en emoties
oproepen. Deze kunnen het gesprek sterk beïnvloeden.
2) Praten op de sofa? 0
 Kinderen bewegen graag
 Bv: praten terwijl een spel wordt gespeeld, tekening wordt gemaakt,
toertje wandelen,..
 Kan als afleiding zorgen > bv als men niet wil antwoorden/persoon niet kan
aankijken > tekenen

3) Als je toch wil gaan zitten
 Zet je op het niveau van het kind

4) Eén, twee, drie … start!
 Juiste toon zetten > wie aan tafel? Waarover gaat het? Verwachtingen?
 Uitleggen wie je bent als kind je niet kent
 Aangeven of het een eenmalig gesprek is of niet, wat het doel is,..
 Niet alles kan geheim blijven en kind daarvan bewust maken

5) Hoe gaat het met je?
 Eerst praten over andere dingen
 ‘eerst de oven voorverwarmen, eens die op temperatuur is pas de pizza
erin doen’

6) Russisch, Chinees,.. of toch maar gewoon Nederlands?
6.1) Taal op niveau
 Aanpassen aan het taalniveau van het kind
 Kortere zinnen gebruiken
 Bij onduidelijke dingen aan kind vragen om eens te herhalen in eigen
woorden
 Voorbeelden helpen om te verduidelijken
6.2) Gedrag omzetten in een klare taal

,  Niet-talige taal van het kind zien en proberen te begrijpen = zijn gedrag
vertalen
 Gedrag als meest gebruikte communicatiemiddel proberen ‘opschuiven’
naar talige communicatiemiddelen > zo kan kind zeggen als hij/zij niet
akkoord is en moet je het niet aflezen van zijn/haar lichaamstaal
6.3) Denken als een kind
 Rekening houden met denkniveau (= denktempo, volhouden van
concentratie, andere betekenissen, rekening houden met magisch of
concreet denken)
 Denktempo: niet te snel praten
 Kind kan afhaken als met deze aspecten geen rekening wordt gehouden
 Vragen achter betekenissen:
o bv gezin als dieren tekenen & vader is leeuw. Wij denken: hij is
leidend, etc.
Te snelle interpretatie!


6.4) Waarom je niet ‘Waarom?’ mag vragen
 kinderen kunnen eigen gedrag niet altijd goed begrijpen of de
consequenties ervan inschatten
 antwoorden op de vraag waarom is dan ook ingewikkeld
 volwassenen hopen dat kind tot inzichten komt
o kind antwoordt met weet ik niet
o kind voelt zich schuldig want zegt niet wat van hem/haar verwacht
wordt
 ‘wat bedoel je juist’ of ‘kan je me dat even uitleggen’ gebruiken


6.5) Al spelend praten of al pratend spelen?
 Rekening houden met het activiteitenniveau van een kind
 Hoe kleiner het kind, hoe meer nood om actief bezig te zijn
 Spel kan bepaalde onderwerpen op tafel krijgen die lastig zijn


6.6) Iemand naast je op de sofa
 Rekening houden met context van het kind (vrienden/gezin)
 Steun: als ouder bv meekomt op gesprek


6.6.1) Ouders in het gesprekslokaal
 Ouderlijke aanwezigheid stelt kinderen soms op hun gemak
 Kan ongemakkelijk zijn voor de andere volwassenen die gesprek leidt
 Kwaliteit van gesprek kan onder druk staan
 Non-verbaal aan ouder vragen of bepaalde dingen gezegd mogen worden
 Ouder aan de ‘kant’ zetten zodat deze gesprek niet zelf gaat
beantwoorden etc.


6.6.2) Vriendjes in het gesprekslokaal

,  Opletten dat gesprek geen spel wordt
 Kan ervoor zorgen dat bepaalde inhouden makkelijker bespreekbaar
worden
 Kunnen steunend zijn
 Kunnen zinvolle aanvullingen doen op het verhaal van het kind



6.6.3) Zussen en broers in het gesprekslokaal
 Extra aandacht besteden aan de betekenis van het gesprek voor de ouders
en de consequenties daarvan


6.6.4) Niet alleen te horen, maar ook te zien
 Meerdere mensen in gesprek = extra dimensie!
 Onderlinge dynamiek komt in beeld


7) Go for it!
7.1) Feedback geven
 Goed bezig zeggen > geeft energie en moed om door te zetten


7.2) Feedback krijgen
 Kinderen kunnen aangeven dat iets onduidelijk is, of liever niet over een
bepaald onderwerp spreken
 Aangeven dat hier ruimte voor is


7.3) Non-verbale duidelijkheid
 Door non-verbale signalen de verbale boodschap te doen onderlijnen >
duidelijkheid
 Kind is aandachtiger


7.4) Openstaan voor van alles en nog wat
 Jongere kinderen praten vaak over meerdere onderwerpen
 Een strak uitgestippelde weg houdt te weinig rekening met de zijsporen
van een kind
 Geen spontaan gesprek als leidraad van volwassene te sterk is
 Kind dat ruimte krijgt voelt zich vrijer in het gesprek > praten met kinderen
komt op hoger niveau


8) Tot slot
 Grote valkuil: dat er niet wordt geluisterd naar kinderen, dat hun
boodschap niet écht wordt gehoord en dat bepaalde onduidelijkheden te
snel worden ingevuld door de volwassenen
 Openheid!!