Rooms-katholieke godsdienst
Hoofdstuk 1: Inleiding
Doelen op vlak van de leerlingen
Het maakt leerlingen vaardig om in het religieuze en levensbeschouwelijke landschap
van vandaag.
Het leert hun om tussen godsdiensten en levensbeschouwingen zowel het
onderscheid te zien als de verbinding te maken. -> betrouwbaar en beproefd kompas
Durven spreken onder elkaar over godsdienst en levensbeschouwing, hun inzichten
en gevoelens verwoorden
1. De levensbeschouwelijke geletterdheid
2. Dialogeren: interne dialoog met jezelf, dialoog met anderen/de Ander
In de klas zit een diversiteit aan kinderen met verschillende levensbeschouwelijke
achtergronden. Wat kan vak r.-k betekenen voor hen?
- Voor leerlingen die zicht niet verbonden voelen: de eigen levensbeschouwelijke keuze
nader in te vullen
- Andere godsdienst behoren: in spiegel kijken en bevragen
- Christelijke achtergrond: een aanbod om te groeien
- Christelijke leerlingen: leidraad in hun zoektocht naar een volwassen geloofsbeleving
Leren in drievoud
Op persoonlijk vlak
Leren = een persoonlijk proces. Je leert vanuit jezelf en voor jezelf.
Je leert om vaardiger te worden, meer inzicht te verwerven…
Het accent ligt niet op wat je moet kennen, maar wat je kan (bij)leren.
Op levensbeschouwelijk vlak
Leren gaat altijd ergens over. Het is steeds onderdeel van een context. Het gaat over aspecten,
onderdelen of processen van de werkelijkheid om je heen.
>Het vraagt naar de zin, de betekenis, de waarde, het waarom der dingen
,Op pedagogisch-didactisch vlak
In cursus wordt gebruik gemaakt van diverse methodieken. Er wordt op een bepaalde manier
gewerkt. De aanpak en werkwijzen zijn overdacht
Hoofdstuk 2: Van onze levensbeschouwelijke
grondhouding naar levensbeschouwelijk leren
Terugblik op religie, zingeving en levensbeschouwing
De samenleving bevindt zich momenteel in transitie > veranderingen hebben diepgaande
invloed op leven en onderwijs. -> dringende behoefte aan ontwikkeling van een
leerlinggerichte en wereldgerichte levensbeschouwelijke vorming. Het is hiervoor essentieel
om een uitdagende leeromgeving te creëren, met levensbeschouwelijke vragen.
In de cursus:
- Verschillende wijsheidsbronnen
- Meerstemmigheid
- Diverssensitief
- Dekoloniseren van de geesten
- Racismewijsheid
- Religieuze affiniteit
- Tijdloze kern van wijsheidstradities
- Streven naar eigentijdse antwoorden
- Dynamisch en fluïde tradities
- Kruispuntdenken
- Persoonlijke levensbeschouwelijke bril
- Levensbeschouwelijke grondhouding verder voeden, ontwikkelen en wakker maken
- Uitganspunt: religieuze en/of spirituele aanleg en openheid bij elke leerling/student
aanwezig zijn
- Onze eigen spiritualiteit vormt een belangrijke bron voor onze levensbeschouwelijke
grondhouding
Spiritualiteit
= een zoektocht naar betekenis, verbondenheid en transcendentie
Het strekt zich uit tot alle aspecten van het menselijk bestaan en gaat verder dan religieuze
overtuigingen of dogma’s. Het omvat de innerlijke reis van zelfontdekking en zelfrealisatie,
waarbij individuen op zoek gaan naar een diepere verbinding met zichzelf, anderen en de
wereld om hen heen.
2
, = een persoonlijke ontdekkingstocht, waarbij mensen hun eigen waarden, overtuigingen en
doelen onderzoeken; verkennen van de innerlijke wereld. = Binnenwerk
Spiritualiteit kan ook een gevaar vormen, wanneer het wordt gebruikt als een
containerbegrip, waarin allerlei ideeën en praktijken worden samengevoegd zonder duidelijke
definitie.
Wat is spiritualiteit?
= vormen van zelfreflectie en contemplatie
= gevoel van verbondenheid
= verlangen om diepere vragen over de aard van het bestaan en het bewustzijn te
onderzoeken
In vele culturen en tradities wordt spiritualiteit gezien als een integraal onderdeel van de
algehele gezondheid en het algehele welzijn.
Definitie: Spiritualiteit omvat het zoeken naar betekenis, verbinding en
innerlijke groei waarbij we een reis maken naar binnen: ont-wikkelen met
ook telkens weer de weg terug naar buiten. Bij spiritualiteit staan het
belang van zelfreflectie en bewustzijn, integratie van lichaam, intuïtie
voorop. Er bestaan zowel religieuze als seculiere spiritualiteit.
Er zijn binnen het “containerbegrip” van spiritualiteit 2 grote onderverdelingen te maken:
Religieuze spiritualiteit
= een van de meest erkende vormen van spiritualiteit.
Religieuze spiritualiteit houdt vaak in dat je een bepaalde religieuze overtuiging aanhangt en
praktiseert binnen een georganiseerde groep, zoals een kerk, tempel of moskee.
Verschillende traditionele vormen: gebed, meditatie en rituelen
Multiple Religious Belonging = meervoudige levensbeschouwelijke identiteit. = mensen niet
langer 1 bepaalde overtuiging aanhangen maar zelf een waardevol en betekenisrijke
overtuiging opbouwen met elementen uit verschillende levensbeschouwingen.
Vb. je ouders kunnen een verschillende levensbeschouwing hebben, je hebt interesse gekregen
door vrienden…
Seculiere spiritualiteit
Verwijst naar spirituele overtuigingen en praktijken die niet gebaseerd zijn op traditionele
religieuze kaders of dogma’s.
3
Hoofdstuk 1: Inleiding
Doelen op vlak van de leerlingen
Het maakt leerlingen vaardig om in het religieuze en levensbeschouwelijke landschap
van vandaag.
Het leert hun om tussen godsdiensten en levensbeschouwingen zowel het
onderscheid te zien als de verbinding te maken. -> betrouwbaar en beproefd kompas
Durven spreken onder elkaar over godsdienst en levensbeschouwing, hun inzichten
en gevoelens verwoorden
1. De levensbeschouwelijke geletterdheid
2. Dialogeren: interne dialoog met jezelf, dialoog met anderen/de Ander
In de klas zit een diversiteit aan kinderen met verschillende levensbeschouwelijke
achtergronden. Wat kan vak r.-k betekenen voor hen?
- Voor leerlingen die zicht niet verbonden voelen: de eigen levensbeschouwelijke keuze
nader in te vullen
- Andere godsdienst behoren: in spiegel kijken en bevragen
- Christelijke achtergrond: een aanbod om te groeien
- Christelijke leerlingen: leidraad in hun zoektocht naar een volwassen geloofsbeleving
Leren in drievoud
Op persoonlijk vlak
Leren = een persoonlijk proces. Je leert vanuit jezelf en voor jezelf.
Je leert om vaardiger te worden, meer inzicht te verwerven…
Het accent ligt niet op wat je moet kennen, maar wat je kan (bij)leren.
Op levensbeschouwelijk vlak
Leren gaat altijd ergens over. Het is steeds onderdeel van een context. Het gaat over aspecten,
onderdelen of processen van de werkelijkheid om je heen.
>Het vraagt naar de zin, de betekenis, de waarde, het waarom der dingen
,Op pedagogisch-didactisch vlak
In cursus wordt gebruik gemaakt van diverse methodieken. Er wordt op een bepaalde manier
gewerkt. De aanpak en werkwijzen zijn overdacht
Hoofdstuk 2: Van onze levensbeschouwelijke
grondhouding naar levensbeschouwelijk leren
Terugblik op religie, zingeving en levensbeschouwing
De samenleving bevindt zich momenteel in transitie > veranderingen hebben diepgaande
invloed op leven en onderwijs. -> dringende behoefte aan ontwikkeling van een
leerlinggerichte en wereldgerichte levensbeschouwelijke vorming. Het is hiervoor essentieel
om een uitdagende leeromgeving te creëren, met levensbeschouwelijke vragen.
In de cursus:
- Verschillende wijsheidsbronnen
- Meerstemmigheid
- Diverssensitief
- Dekoloniseren van de geesten
- Racismewijsheid
- Religieuze affiniteit
- Tijdloze kern van wijsheidstradities
- Streven naar eigentijdse antwoorden
- Dynamisch en fluïde tradities
- Kruispuntdenken
- Persoonlijke levensbeschouwelijke bril
- Levensbeschouwelijke grondhouding verder voeden, ontwikkelen en wakker maken
- Uitganspunt: religieuze en/of spirituele aanleg en openheid bij elke leerling/student
aanwezig zijn
- Onze eigen spiritualiteit vormt een belangrijke bron voor onze levensbeschouwelijke
grondhouding
Spiritualiteit
= een zoektocht naar betekenis, verbondenheid en transcendentie
Het strekt zich uit tot alle aspecten van het menselijk bestaan en gaat verder dan religieuze
overtuigingen of dogma’s. Het omvat de innerlijke reis van zelfontdekking en zelfrealisatie,
waarbij individuen op zoek gaan naar een diepere verbinding met zichzelf, anderen en de
wereld om hen heen.
2
, = een persoonlijke ontdekkingstocht, waarbij mensen hun eigen waarden, overtuigingen en
doelen onderzoeken; verkennen van de innerlijke wereld. = Binnenwerk
Spiritualiteit kan ook een gevaar vormen, wanneer het wordt gebruikt als een
containerbegrip, waarin allerlei ideeën en praktijken worden samengevoegd zonder duidelijke
definitie.
Wat is spiritualiteit?
= vormen van zelfreflectie en contemplatie
= gevoel van verbondenheid
= verlangen om diepere vragen over de aard van het bestaan en het bewustzijn te
onderzoeken
In vele culturen en tradities wordt spiritualiteit gezien als een integraal onderdeel van de
algehele gezondheid en het algehele welzijn.
Definitie: Spiritualiteit omvat het zoeken naar betekenis, verbinding en
innerlijke groei waarbij we een reis maken naar binnen: ont-wikkelen met
ook telkens weer de weg terug naar buiten. Bij spiritualiteit staan het
belang van zelfreflectie en bewustzijn, integratie van lichaam, intuïtie
voorop. Er bestaan zowel religieuze als seculiere spiritualiteit.
Er zijn binnen het “containerbegrip” van spiritualiteit 2 grote onderverdelingen te maken:
Religieuze spiritualiteit
= een van de meest erkende vormen van spiritualiteit.
Religieuze spiritualiteit houdt vaak in dat je een bepaalde religieuze overtuiging aanhangt en
praktiseert binnen een georganiseerde groep, zoals een kerk, tempel of moskee.
Verschillende traditionele vormen: gebed, meditatie en rituelen
Multiple Religious Belonging = meervoudige levensbeschouwelijke identiteit. = mensen niet
langer 1 bepaalde overtuiging aanhangen maar zelf een waardevol en betekenisrijke
overtuiging opbouwen met elementen uit verschillende levensbeschouwingen.
Vb. je ouders kunnen een verschillende levensbeschouwing hebben, je hebt interesse gekregen
door vrienden…
Seculiere spiritualiteit
Verwijst naar spirituele overtuigingen en praktijken die niet gebaseerd zijn op traditionele
religieuze kaders of dogma’s.
3
