RECHT IN HET FYSIEKE
DOMEIN
Samenvatting
Omgevingsrecht Begrepen
Kendra Jake
[E-mailadres]
,OMGEVINGSRECHT............................................................................................................................3
HET INVOERINGSSPOOR................................................................................................................................3
HET AANVULLINGSSPOOR..............................................................................................................................3
BELANGRIJKE JAARTALLEN......................................................................................................................4
RELEVANTE WETGEVING........................................................................................................................4
ACTOREN OMGEVINGSWET....................................................................................................................4
WIE BESCHIKT OVER WELK INSTRUMENT?........................................................................................................5
BELEIDSCYCLUS....................................................................................................................................5
OMGEVINGSVISIE EN PROGRAMMA’S........................................................................................................5
VERSCHILLEN ART. 3:4 OW PROGRAMMA EN PROGRAMMA’S.............................................................................6
PROGRAMMA’S...................................................................................................................................6
PROGRAMMA MET PROGRAMMATISCHE AANPAK...............................................................................................7
NIET-VERPLICHTE PROGRAMMA’S (ART. 3:4 OW)..............................................................................................7
VERSCHILLEN 3:4 OW EN OMGEVINGSVISIE................................................................................................7
ALGEMENE RIJKSREGELS........................................................................................................................7
ART. 4.3 OW.....................................................................................................................................8
BESLUIT BOUWWERKEN LEEFOMGEVING: BOUWACTIVITEITEN.........................................................................8
BESLUIT ACTIVITEITEN LEEFOMGEVING: MILIEUBELASTENDE ACTIVITEITEN (MBA).................................................9
NUANCERING......................................................................................................................................9
INSTRUCTIES.....................................................................................................................................10
INSTRUCTIEREGELS..............................................................................................................................10
PROVINCIALE INSTRUCTIEREGELS............................................................................................................11
OMGEVINGSPLAN............................................................................................................................11
REGELS....................................................................................................................................................11
CATEGORIE: DECENTRALE ALGEMENE REGELS..................................................................................................12
INHOUD: ART. 4.1 LID 1 OW.......................................................................................................................12
ONDERWERPEN OMGEVINGSPLAN..........................................................................................................12
EVENWICHTIGE TOEDELING VAN FUNCTIES AAN LOCATIES (ART. 4.2 OW)........................................................13
FUNCTIES AAN LOCATIES.............................................................................................................................13
EVENWICHTIGE TOEDELING..........................................................................................................................13
MEER OVER REGELS.........................................................................................................................13
REGELS OVER PARTICIPEREN........................................................................................................................14
PROCEDURE TOTSTANDKOMING OMGEVINGSPLAN.....................................................................................14
TEN INZAGELEGGING EN MEDEDELING...........................................................................................................15
RECHTSBESCHERMING.........................................................................................................................15
VOORBEREIDINGSBESCHERMING/VOORBEREIDINGSBESLUIT................................................................................15
GELDIGHEIDSDUUR EN WIJZIGINGSPLICHT OMGEVINGSPLAN.........................................................................15
OVERGANGSRECHT OMGEVINGSPLAN VAN RECHTSWEGE...................................................................................15
H5 OMGEVINGSVERGUNNING.........................................................................................................16
,VERGUNNINGPLICHT: MBA’S.................................................................................................................16
VERGUNNINGPLICHT: BOUWACTIVITEITEN................................................................................................16
VERGUNNINGPLICHT: PROCEDURE..........................................................................................................17
DE AANVRAAG: INDIENING..........................................................................................................................17
INDIENINGSVEREISTEN................................................................................................................................17
SPECIFIEKE INDIENINGSVEREISTEN..........................................................................................................18
INDIENINGSVEREISTEN: BOUWACTIVITEITEN (BOUWTECHNISCHE ASPECTEN)..........................................................18
INDIENINGSVEREISTEN: BINNENPLANSE OMGEVINGSPLANACTIVITEITEN (RUIMTELIJKE ASPECTEN BOUWEN)..................18
INDIENINGVEREISTEN: BUITENPLANSE OMGEVINGSPLANACTIVITEIT......................................................................18
INDIENINGSVEREISTEN: MBA’S.....................................................................................................................18
ONTVANGSTBEVESTIGING EN BEKENDMAKING AANVRAAG...........................................................................18
PROCEDUREVARIANTEN.......................................................................................................................18
REGULIERE PROCEDURE..............................................................................................................................18
UITGEBREIDE PROCEDURE...........................................................................................................................19
INHOUDELIJKE BEOORDELING VAN DE AANVRAAG......................................................................................19
BEOORDELINGSREGELS: BOUWACTIVITEITEN (BOUWTECHNISCHE ASPECTEN).........................................................19
BEOORDELINGSREGELS: BINNENPLANSE OMGEVINGSPLANACTIVITEITEN (RUIMTELIJKE ASPECTEN BOUWEN).................19
BEOORDELINGSREGELS: BUITENPLANSE OMGEVINGSPLANACTIVITEITEN.................................................................20
BEOORDELINGSREGELS: MBA’S.....................................................................................................................20
VERGUNNINGVOORSCHRIFTEN...............................................................................................................20
MOTIVEREN.............................................................................................................................................20
BEKENDMAKING EN INWERKINGTREDING.................................................................................................20
INWERKINGTREDING...................................................................................................................................21
RECHTSBESCHERMING.........................................................................................................................21
REGULIERE PROCEDURE..............................................................................................................................21
UITGEBREIDE PROCEDURE...........................................................................................................................21
RECHTSBESCHERMING TEGEN NIET TIJDIG BESLISSEN.........................................................................................21
PROJECTBESLUIT (HOEVEN WE NIET TE KENNEN)........................................................................................21
H6 HET OMGEVINGSLOKET (DSO)....................................................................................................22
TOEPASBARE REGELS...........................................................................................................................24
DE UITWERKING VAN TOEPASBARE REGELS.....................................................................................................24
TOEZICHT EN HANDHAVING............................................................................................................25
TOEZICHT.........................................................................................................................................26
BEVOEGDHEDEN VAN TOEZICHTHOUDERS.......................................................................................................26
BESTUURSRECHTELIJKE HANDHAVING......................................................................................................26
DE BEGINSELPLICHT TOT HANDHAVING..........................................................................................................26
DE BEVOEGDHEID TOT HANDHAVEND OPTREDEN.............................................................................................27
BESTUURLIJKE SANCTIES..............................................................................................................................27
BEVOEGDHEID OPLEGGEN BESTUURLIJKE SANCTIE............................................................................................28
BEVOEGDHEID OPLEGGEN DWANGSOM..........................................................................................................28
INTREKKING BEGUNSTIGENDE BESCHIKKING.....................................................................................................28
BESTUURLIJKE BOETE..................................................................................................................................29
STRAFRECHTELIJKE HANDHAVING...........................................................................................................30
, OVERGANGSRECHT.............................................................................................................................30
VARIA.............................................................................................................................................30
WET KWALITEITSBORGING VOOR HET BOUWEN...............................................................................................30
OMGEVINGSDIENSTEN................................................................................................................................30
JURIDISCHE MOGELIJKHEDEN BIJ HET NIET TIJDIG NEMEN VAN EEN BESLUIT:.....................................................31
TWEE SANCTIES DIE HET BEVOEGDE BESTUURSORGAAN KAN OPLEGGEN...........................................................31
Omgevingsrecht
1.2 Ow
De omgevingswet – omgevingsrecht – het recht dat (het gebruik van) de fysieke leefomgeving
reguleert.
a. De fysieke leefomgeving
b. Activiteiten die gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving
Doel van de Omgevingswet:
1. Het vergroten van de inzichtelijkheid, de voorspelbaarheid en het gebruiksgemak van het
omgevingsrecht
2. Meer samenhang tussen de fysieke leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving
3. Het vergroten van de bestuurlijke afwegingsruimte door een actieve en flexibele aanpak
mogelijk te maken voor het bereiken van doelen voor de fysieke leefomgeving
4. Het versnellen en verbeteren van besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving
Omgevingswet
De omgevingswet die in 2016 in het Staatsblad werd gepubliceerd, was nog niet klaar. Diverse
hoofdstukken waren nog ‘leeg’. Deze hoofdstukken zouden op een later moment worden aangevuld.
Deze aanvullingen hebben plaatsgevonden via twee sporen:
Het invoeringsspoor
De Invoeringswet Omgevingswet en het Invoeringsbesluit Omgevingswet. Deze bevatten met
name uitwerkingen en aanvullingen van algemene regels.
Het aanvullingsspoor
Regels over vier specifieke onderwerpen:
a. Bodem;
b. Geluid;
c. Natuur;
d. Grondeigendom.
De oorspronkelijke wettekst werd in dit kader het hoofdspoor genoemd. De invoerings- en
aanvullingswetten zijn geen zelfstandige wetten, maar ze zijn onderdeel geworden van de
Omgevingswet zelf. De Omgevingswet zelf bestaat uit 23 hoofdstukken.
De inwerkingtreding van de Omgevingswet is meerdere keren uitgesteld. Belangrijke reden daarvoor
was dat het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) nog onvoldoende gereed was.
De Omgevingswet biedt basis, maar kan niet worden toegepast zonder de vier AMvB’s, waarin de
basis van de Omgevingswet wordt uitgewerkt:
DOMEIN
Samenvatting
Omgevingsrecht Begrepen
Kendra Jake
[E-mailadres]
,OMGEVINGSRECHT............................................................................................................................3
HET INVOERINGSSPOOR................................................................................................................................3
HET AANVULLINGSSPOOR..............................................................................................................................3
BELANGRIJKE JAARTALLEN......................................................................................................................4
RELEVANTE WETGEVING........................................................................................................................4
ACTOREN OMGEVINGSWET....................................................................................................................4
WIE BESCHIKT OVER WELK INSTRUMENT?........................................................................................................5
BELEIDSCYCLUS....................................................................................................................................5
OMGEVINGSVISIE EN PROGRAMMA’S........................................................................................................5
VERSCHILLEN ART. 3:4 OW PROGRAMMA EN PROGRAMMA’S.............................................................................6
PROGRAMMA’S...................................................................................................................................6
PROGRAMMA MET PROGRAMMATISCHE AANPAK...............................................................................................7
NIET-VERPLICHTE PROGRAMMA’S (ART. 3:4 OW)..............................................................................................7
VERSCHILLEN 3:4 OW EN OMGEVINGSVISIE................................................................................................7
ALGEMENE RIJKSREGELS........................................................................................................................7
ART. 4.3 OW.....................................................................................................................................8
BESLUIT BOUWWERKEN LEEFOMGEVING: BOUWACTIVITEITEN.........................................................................8
BESLUIT ACTIVITEITEN LEEFOMGEVING: MILIEUBELASTENDE ACTIVITEITEN (MBA).................................................9
NUANCERING......................................................................................................................................9
INSTRUCTIES.....................................................................................................................................10
INSTRUCTIEREGELS..............................................................................................................................10
PROVINCIALE INSTRUCTIEREGELS............................................................................................................11
OMGEVINGSPLAN............................................................................................................................11
REGELS....................................................................................................................................................11
CATEGORIE: DECENTRALE ALGEMENE REGELS..................................................................................................12
INHOUD: ART. 4.1 LID 1 OW.......................................................................................................................12
ONDERWERPEN OMGEVINGSPLAN..........................................................................................................12
EVENWICHTIGE TOEDELING VAN FUNCTIES AAN LOCATIES (ART. 4.2 OW)........................................................13
FUNCTIES AAN LOCATIES.............................................................................................................................13
EVENWICHTIGE TOEDELING..........................................................................................................................13
MEER OVER REGELS.........................................................................................................................13
REGELS OVER PARTICIPEREN........................................................................................................................14
PROCEDURE TOTSTANDKOMING OMGEVINGSPLAN.....................................................................................14
TEN INZAGELEGGING EN MEDEDELING...........................................................................................................15
RECHTSBESCHERMING.........................................................................................................................15
VOORBEREIDINGSBESCHERMING/VOORBEREIDINGSBESLUIT................................................................................15
GELDIGHEIDSDUUR EN WIJZIGINGSPLICHT OMGEVINGSPLAN.........................................................................15
OVERGANGSRECHT OMGEVINGSPLAN VAN RECHTSWEGE...................................................................................15
H5 OMGEVINGSVERGUNNING.........................................................................................................16
,VERGUNNINGPLICHT: MBA’S.................................................................................................................16
VERGUNNINGPLICHT: BOUWACTIVITEITEN................................................................................................16
VERGUNNINGPLICHT: PROCEDURE..........................................................................................................17
DE AANVRAAG: INDIENING..........................................................................................................................17
INDIENINGSVEREISTEN................................................................................................................................17
SPECIFIEKE INDIENINGSVEREISTEN..........................................................................................................18
INDIENINGSVEREISTEN: BOUWACTIVITEITEN (BOUWTECHNISCHE ASPECTEN)..........................................................18
INDIENINGSVEREISTEN: BINNENPLANSE OMGEVINGSPLANACTIVITEITEN (RUIMTELIJKE ASPECTEN BOUWEN)..................18
INDIENINGVEREISTEN: BUITENPLANSE OMGEVINGSPLANACTIVITEIT......................................................................18
INDIENINGSVEREISTEN: MBA’S.....................................................................................................................18
ONTVANGSTBEVESTIGING EN BEKENDMAKING AANVRAAG...........................................................................18
PROCEDUREVARIANTEN.......................................................................................................................18
REGULIERE PROCEDURE..............................................................................................................................18
UITGEBREIDE PROCEDURE...........................................................................................................................19
INHOUDELIJKE BEOORDELING VAN DE AANVRAAG......................................................................................19
BEOORDELINGSREGELS: BOUWACTIVITEITEN (BOUWTECHNISCHE ASPECTEN).........................................................19
BEOORDELINGSREGELS: BINNENPLANSE OMGEVINGSPLANACTIVITEITEN (RUIMTELIJKE ASPECTEN BOUWEN).................19
BEOORDELINGSREGELS: BUITENPLANSE OMGEVINGSPLANACTIVITEITEN.................................................................20
BEOORDELINGSREGELS: MBA’S.....................................................................................................................20
VERGUNNINGVOORSCHRIFTEN...............................................................................................................20
MOTIVEREN.............................................................................................................................................20
BEKENDMAKING EN INWERKINGTREDING.................................................................................................20
INWERKINGTREDING...................................................................................................................................21
RECHTSBESCHERMING.........................................................................................................................21
REGULIERE PROCEDURE..............................................................................................................................21
UITGEBREIDE PROCEDURE...........................................................................................................................21
RECHTSBESCHERMING TEGEN NIET TIJDIG BESLISSEN.........................................................................................21
PROJECTBESLUIT (HOEVEN WE NIET TE KENNEN)........................................................................................21
H6 HET OMGEVINGSLOKET (DSO)....................................................................................................22
TOEPASBARE REGELS...........................................................................................................................24
DE UITWERKING VAN TOEPASBARE REGELS.....................................................................................................24
TOEZICHT EN HANDHAVING............................................................................................................25
TOEZICHT.........................................................................................................................................26
BEVOEGDHEDEN VAN TOEZICHTHOUDERS.......................................................................................................26
BESTUURSRECHTELIJKE HANDHAVING......................................................................................................26
DE BEGINSELPLICHT TOT HANDHAVING..........................................................................................................26
DE BEVOEGDHEID TOT HANDHAVEND OPTREDEN.............................................................................................27
BESTUURLIJKE SANCTIES..............................................................................................................................27
BEVOEGDHEID OPLEGGEN BESTUURLIJKE SANCTIE............................................................................................28
BEVOEGDHEID OPLEGGEN DWANGSOM..........................................................................................................28
INTREKKING BEGUNSTIGENDE BESCHIKKING.....................................................................................................28
BESTUURLIJKE BOETE..................................................................................................................................29
STRAFRECHTELIJKE HANDHAVING...........................................................................................................30
, OVERGANGSRECHT.............................................................................................................................30
VARIA.............................................................................................................................................30
WET KWALITEITSBORGING VOOR HET BOUWEN...............................................................................................30
OMGEVINGSDIENSTEN................................................................................................................................30
JURIDISCHE MOGELIJKHEDEN BIJ HET NIET TIJDIG NEMEN VAN EEN BESLUIT:.....................................................31
TWEE SANCTIES DIE HET BEVOEGDE BESTUURSORGAAN KAN OPLEGGEN...........................................................31
Omgevingsrecht
1.2 Ow
De omgevingswet – omgevingsrecht – het recht dat (het gebruik van) de fysieke leefomgeving
reguleert.
a. De fysieke leefomgeving
b. Activiteiten die gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving
Doel van de Omgevingswet:
1. Het vergroten van de inzichtelijkheid, de voorspelbaarheid en het gebruiksgemak van het
omgevingsrecht
2. Meer samenhang tussen de fysieke leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving
3. Het vergroten van de bestuurlijke afwegingsruimte door een actieve en flexibele aanpak
mogelijk te maken voor het bereiken van doelen voor de fysieke leefomgeving
4. Het versnellen en verbeteren van besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving
Omgevingswet
De omgevingswet die in 2016 in het Staatsblad werd gepubliceerd, was nog niet klaar. Diverse
hoofdstukken waren nog ‘leeg’. Deze hoofdstukken zouden op een later moment worden aangevuld.
Deze aanvullingen hebben plaatsgevonden via twee sporen:
Het invoeringsspoor
De Invoeringswet Omgevingswet en het Invoeringsbesluit Omgevingswet. Deze bevatten met
name uitwerkingen en aanvullingen van algemene regels.
Het aanvullingsspoor
Regels over vier specifieke onderwerpen:
a. Bodem;
b. Geluid;
c. Natuur;
d. Grondeigendom.
De oorspronkelijke wettekst werd in dit kader het hoofdspoor genoemd. De invoerings- en
aanvullingswetten zijn geen zelfstandige wetten, maar ze zijn onderdeel geworden van de
Omgevingswet zelf. De Omgevingswet zelf bestaat uit 23 hoofdstukken.
De inwerkingtreding van de Omgevingswet is meerdere keren uitgesteld. Belangrijke reden daarvoor
was dat het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) nog onvoldoende gereed was.
De Omgevingswet biedt basis, maar kan niet worden toegepast zonder de vier AMvB’s, waarin de
basis van de Omgevingswet wordt uitgewerkt:
