Samenvatting - les 11 verbintenissenrecht

Les 11: verbintenissenrecht

Inleiding

Begrip verbintenis

- Art. 5.1 Bw

‘ een verbintenis is een rechtsband op grond waarvan een schuldeiser van een schuldenaar
indien nodig in rechte de uitvoering van een prestatie mag eisen’

Vb bij de buitencontractuele aansprakelijkheid als die niet handeld als een normaal zorgvuldig
persoon dan begaat die een fout -> als die fout schade veroorzaakt dan ontstaat er een
verbintenis tot schade herstel -> bij een buitencontractuele aansprakelijkheid is de verbintenis
het schadeherstel (niet het handelen als een normaal zorgvuldig persoon)

- Belangrijke elementen

Het is een rechtsband met een schuldeiser (de actiefzijde) en een schuldenaar (passiefzijde) en
er is een afdwingbaarheid van de prestatie

Bronnen van verbintenissen

- Art. 5.3 lid1 Bw

‘verbintenissen ontstaan uit een rechtshandeling, uit een oneigenlijk contract, uit de
buitencontractuele aansprakelijkheid of uit de wet’

- Verbintenissen kunnen ontstaan uit verschillende bronnen:
➢ Uit een rechtshandeling
Dit kan een overeenkomst of eenzijdige rechtshandeling zijn
➢ Oneigenlijke contracten
Een zaakwaarneming, onverschuldigde betaling, onrechtvaardigde verrijking
➢ Buitencontractuele aansprakelijkheid
➢ Wet
- Rechtmatig vertrouwen

Dat is geen autonome bron maar er zijn wettelijke toepassingen van de vertrouwensleer (vb het
schijnmandaat: er is een vertegenwoordiger die eigenlijk niet bevoegd is voor rechtshandelingen
in naam en voor rekening te stellen maar die heeft een bepaalde schijn dat die dat wel heeft en
iemand is daar met vertrouwen op voort gegaan -> kan tot gevolg hebben dat er toch een
gebondenheid ontstaat in hoofde van de schijnvertegenwoordigde

Buitencontractuele aansprakelijkheid

Art. 1382 – 1386bis oud bw = boek 6 bw

Sinds 1feb 2024 een nieuw boek 6 (in werking 1jan 2025)

, Eenzijdige wilsuiting

Begrip en voorbeelden

- Art 5.125 bw:

‘ een eenzijdigde rechthandeling is de wilsuiting waarbij een persoon de bedoeling heeft om
rechtsgevolgen te doen ontstaan

De persoon die deze handeling verricht kan met name door zijn enkele wil een verbintenis
aangaan ten voordele van een ander’

->een rechthandeling die uitgaat van 1 bepaalde partij en die dus niet de aanvaarding of
medewerking vergt

Er kan een verbintenis ontstaan uit een eenzijdigde rechthandeling (vb de eenzidige beloning:
iemand is zijn kat kwijt en zet op een affiche dat de eerlijke vinder 250euro krijt -> de verbind zich
eenzijdig tot het betalen van 250euro als de kat teruggevonden wordt)

Vb de bankgarantie: een opdrachtgever en aannemer en die komen overeen dat bepaalde
werken moeten worden uitgevoerd en de opdrachtgever wil zeker zijn dat de aannemer zijn
prestatie gaat nakomen -> de opdrachtgever kan verlangen dat er een bankgarantie wordt
verstrekt -> de aannemer gaat naar zijn bank stappen en vragen dat die een bankgarantie
verschaft aan de opdrachtgever -> de verbintenis van de bank ten aanzien van de opdrachtegver
(hier is geen contract) in deze verhouding is er een verbintenis

- Niet elke eenzijdige rechtshandeling doet een verbintenis ontstaan

Vb ingebrekestelling: als iemand een contractbreuk begaat moet je een ingebrekestelling sturen
naar de andere partij -> de ingebrekestelling is een eenzijdige rechtshandelig maar die doet geen
verbintenis ontstaan

- Onderscheid met een overeenkomst

Een overeenkomst vereist een wilsovereenstemming en hier niet

- Voorbeelden

Juridisch regime
- Art. 5.126 Bw

‘elke eenzijdige rechtshandeling is onderworpen aan de regels die er eiegen aan zijn en voor
zover deze niet ervan afwijken aan de regels die toepasselijk zijn op de opdrachten en aan het
algemeen regime van de verbintenis’

In principe zijn de regels inzake contracten van toepassing op de eenzijdige wilsuiting tenzij de
aard van de eenzijdige wilsuiting noodzaakt om ervan af te wijken (vb Bij de ontbinding: dat is
een sanctie voor de contractbereuk van een wederkerige overeenkomst en bij een eenzijdige
rechtanhandeing is dat er niet en dus verzet die zich ertegen)