Les 14: VerbintenissenR
Aansprakelijkheid voor gebrekkige zaken
Foutloze aansprakelijkheid voor bewaarder van gebrekkige zaak
- Art. 6.16 lid1 BW
‘de bewaarder van een zaak is foutloos aanspraaklijk voor de schade veroorzaakt door een
gebrek van die zaak’
Er moet spraken zijn van een bewaarder, een fouloze aansprakelijkheid (staat los van fout) en er
moet spraken zijn van een gebrek in de zaak
- Foutloze aansprakelijkheid
De gronden van uitsluiting van aansprakelijkheid voor de fout vermeld in artikel 6.7 en 6.8 BW
zijn niet relevant
- ‘zaak’ in een ruime invulling maar het moet wel om materiële zaak gaan
‘het slaat zowel op roerende als op onroerende goederen zoals gebouwen, zowel op zaken uit
hun aard als op zaken door de mens gemaakt zijn’
- Voorbeelden (zowel roerend als onroerend)
➢ Defecte remmen van een vrachtwagen
Vb door defecte remmen van de vrachtwagen geberud er een ongeval en de bewaarder
kan aansprakelijk worden gesteld wegens een gebrekkige zaak
➢ Een rotte boom
➢ Ontplofte verwarmingsketel
➢ Een fiets waarvan tijdens het rijden het voorwiel loskomt
Vb de fiets (is de zaak) en kan gebrekkig zijn en kan leiden tot schade dan zal de
bewaarder aansprakelijk kunnen gesteld worden
➢ …
- Uiteenlopende rechtspraak over dit type figuur
Men gaat geval per geval gaan bekijken (in het ene geval zegt men dat er gebrek is in de zaak en
voor een soortgelijk geval gaat men zeggen dat er geen gebrek is)
Wie is bewaarder?
- Art. 6.16 lid2 Bw
‘de bewaarder is de persoon die de niet-ondergeschikte macht van leiding en controle heeft over
de zaak. De eigenaar wordt vermoed bewaarder van de zaak te zijn tenzij hij bewijst dat de
bewaring bij een ander berust’
- Niet ondergeschikte macht van leiding en controle over de zaak
Aangestelden of ondergeschikte ambtenaren van de overheid die binnen de grenzen van hun
functies handelen -> in de regel zijn dit geen bewaarders van de zaak
, Vb een werknemer werkt met een kraan van zijn werkgever en die is gebrekkig -> het is niet de
bedoeling dat de werknemer wordt gezien als bewaarder omdat die daar vaak mee werkt
- Er is een weerlegbaar vermoeden dat de eigenaar bewaarder is
Als eiser kan je de eigenaar gaan aanspreken aangezien die vermoed bewaarder te zijn -> maar
deze persoon kan dat weerleggen door aan te tonen dat de bewaring bij iemand anders ligt
Vb huurdersrelatie: er doet zich een schade voor met een gebrekkig huurgoed dan zou de
schadelijder de eigenaar kunnen aanspreken maar de eigenaar kan aantonen dat huurder
bewaarder is van de zaak
Wanneer is een zaak gebrekkig?
- Art. 6.16 lid3 Bw
‘een zaak is gebrekkig wanneer zij door een van haar kenmerken niet de veiligheid biedt die men
gerechtigd is te verwachten in de gegeven omstandigheden’
Het gebrek is te situeren op de kenmerken van de zaak -> het is niet het foutieve gebruik of de
absol
- Het gebrek is te situeren op de kenmerken van de zaak
Er is geen vereiste van een abnormaal kenmerk (dit was wel in het oude recht gesteld: een wiel is
normaal dat dat draaid dus hier kan geen schade door zijn)
Het is niet te situeren op het foutieve gebruik van een zaak, abnormale plaats van de zaak of
abnormaal gedrag van de zaak
- De oorsprong van het gebrek is ook irrelevant
Hoe het gebrek is ontstaan is niet relevant
- Het bevat dezelfde cirterium inzake productaansprakelijkheid
Art. 6.45 Bw: ‘een product is gebrekkig wanneer het niet de veiligheid biedt die men gerechtigd is
te verwachten alle omstandigheden in aanmerking genomen met name…
Geen herneming van artikel 1386 oud Bw
- Inzake de instorting van gebouwen gold in het oude recht art. 1386 oud bw
‘de eigenaar van een gebouw is aansprakelijk voor de schade door de instorting ervan
veroorzaakt wanneer deze te wijten is aan verzuim van onderhoud of aan een gebrek in de bouw’
➔ Deze bepaling is er niet meer in boek 6: men kan dit probleem ook oplossen met de regel
van aansprakelijkheid voor de gebrekkige zaak
Aansprakelijkheid voor gebrekkige zaken
Foutloze aansprakelijkheid voor bewaarder van gebrekkige zaak
- Art. 6.16 lid1 BW
‘de bewaarder van een zaak is foutloos aanspraaklijk voor de schade veroorzaakt door een
gebrek van die zaak’
Er moet spraken zijn van een bewaarder, een fouloze aansprakelijkheid (staat los van fout) en er
moet spraken zijn van een gebrek in de zaak
- Foutloze aansprakelijkheid
De gronden van uitsluiting van aansprakelijkheid voor de fout vermeld in artikel 6.7 en 6.8 BW
zijn niet relevant
- ‘zaak’ in een ruime invulling maar het moet wel om materiële zaak gaan
‘het slaat zowel op roerende als op onroerende goederen zoals gebouwen, zowel op zaken uit
hun aard als op zaken door de mens gemaakt zijn’
- Voorbeelden (zowel roerend als onroerend)
➢ Defecte remmen van een vrachtwagen
Vb door defecte remmen van de vrachtwagen geberud er een ongeval en de bewaarder
kan aansprakelijk worden gesteld wegens een gebrekkige zaak
➢ Een rotte boom
➢ Ontplofte verwarmingsketel
➢ Een fiets waarvan tijdens het rijden het voorwiel loskomt
Vb de fiets (is de zaak) en kan gebrekkig zijn en kan leiden tot schade dan zal de
bewaarder aansprakelijk kunnen gesteld worden
➢ …
- Uiteenlopende rechtspraak over dit type figuur
Men gaat geval per geval gaan bekijken (in het ene geval zegt men dat er gebrek is in de zaak en
voor een soortgelijk geval gaat men zeggen dat er geen gebrek is)
Wie is bewaarder?
- Art. 6.16 lid2 Bw
‘de bewaarder is de persoon die de niet-ondergeschikte macht van leiding en controle heeft over
de zaak. De eigenaar wordt vermoed bewaarder van de zaak te zijn tenzij hij bewijst dat de
bewaring bij een ander berust’
- Niet ondergeschikte macht van leiding en controle over de zaak
Aangestelden of ondergeschikte ambtenaren van de overheid die binnen de grenzen van hun
functies handelen -> in de regel zijn dit geen bewaarders van de zaak
, Vb een werknemer werkt met een kraan van zijn werkgever en die is gebrekkig -> het is niet de
bedoeling dat de werknemer wordt gezien als bewaarder omdat die daar vaak mee werkt
- Er is een weerlegbaar vermoeden dat de eigenaar bewaarder is
Als eiser kan je de eigenaar gaan aanspreken aangezien die vermoed bewaarder te zijn -> maar
deze persoon kan dat weerleggen door aan te tonen dat de bewaring bij iemand anders ligt
Vb huurdersrelatie: er doet zich een schade voor met een gebrekkig huurgoed dan zou de
schadelijder de eigenaar kunnen aanspreken maar de eigenaar kan aantonen dat huurder
bewaarder is van de zaak
Wanneer is een zaak gebrekkig?
- Art. 6.16 lid3 Bw
‘een zaak is gebrekkig wanneer zij door een van haar kenmerken niet de veiligheid biedt die men
gerechtigd is te verwachten in de gegeven omstandigheden’
Het gebrek is te situeren op de kenmerken van de zaak -> het is niet het foutieve gebruik of de
absol
- Het gebrek is te situeren op de kenmerken van de zaak
Er is geen vereiste van een abnormaal kenmerk (dit was wel in het oude recht gesteld: een wiel is
normaal dat dat draaid dus hier kan geen schade door zijn)
Het is niet te situeren op het foutieve gebruik van een zaak, abnormale plaats van de zaak of
abnormaal gedrag van de zaak
- De oorsprong van het gebrek is ook irrelevant
Hoe het gebrek is ontstaan is niet relevant
- Het bevat dezelfde cirterium inzake productaansprakelijkheid
Art. 6.45 Bw: ‘een product is gebrekkig wanneer het niet de veiligheid biedt die men gerechtigd is
te verwachten alle omstandigheden in aanmerking genomen met name…
Geen herneming van artikel 1386 oud Bw
- Inzake de instorting van gebouwen gold in het oude recht art. 1386 oud bw
‘de eigenaar van een gebouw is aansprakelijk voor de schade door de instorting ervan
veroorzaakt wanneer deze te wijten is aan verzuim van onderhoud of aan een gebrek in de bouw’
➔ Deze bepaling is er niet meer in boek 6: men kan dit probleem ook oplossen met de regel
van aansprakelijkheid voor de gebrekkige zaak
