Samenvatting DLB deel 2
Hoofdstuk 8: welke aspecten heeft intelligentie en hoe
ontwikkelt het zich?
3 analyseniveaus voor het begrip intelligentie:
1. Intelligentie als 1 factor, de algemene intelligentie (g); cognitieve processen die de
vaardigheid om te denken en te leren op alle intellectuele taken beïnvloeden
2. Intelligentie als twee typen
- Vloeiende intelligentie: de vaardigheid om op een bepaald moment nieuwe
problemen op te lossen. Piekt in de vroege volwassenheid
- Gekristalliseerde intelligentie: de feitelijke kennis over de wereld, begint vroeg en
blijft vermeerderen. De zeven primaire mentale vaardigheden van Thurstone:
o Woordvloeiendheid
o Verbale betekenis
o Redeneren
o Ruimtelijke visualisatie
o Nummeren
o Geheugen
o Perceptuele snelheid
3. Intelligentie bestaat uit veel verschillende processen die zijn betrokken bij de
intelligentie. Dit leidt tot meer specificatie van processen in intellectueel gedrag dan
de andere twee niveaus. Drie-lagen theorie van Carroll:
- Toplaag: algemene intelligentie
- Middenlaag: acht matige algemene mogelijkheden
- Onderste laag: grote hoeveelheid specifieke processen
Wat is het intelligentiequotiënt?
Intelligentiequotiënt (IQ): een algemeen kwantitatief meetinstrument die de intelligentie
van het kind meet en die vergeleken kan worden met andere kinderen van dezelfde leeftijd.
De gemiddelde IQ-score is 100 met een standaarddeviatie van 15. Invloeden:
- De alertheid
- De kennis van de testen
- Omgevingsfactoren
Hoe kunnen belangrijke uitkomsten voorspelt worden?
IQ-scores zijn een sterke voorspeller voor de academische, economische en
werkgerelateerde successen.
- Wanneer je een hoge score hebt, is er een grote kans dat je later meer gaat
verdienen, beter zult presteren op school en meer promoties gaat krijgen.
Andere voorspellers die tot succes leiden;
- Motivatie om te slagen
- Bewustzijn
- Creativiteit
, - Fysieke en psychische gezondheid
- Sociale vaardigheden
- Zelfdiscipline is een sterkere voorspeller van cijfers dan de IQ-score
mogelijkheid om ongewenste acties niet uit te voeren, zich aan de regels te
houden en impulsieve reacties te vermijden.
Praktische intelligentie; de mentale mogelijkheid die niet wordt gemeten door
intelligentietesten, maar die wel belangrijk is voor succes in vele situaties (bijv. het aflezen
van andermans emoties en intenties en anderen motiveren om effectief samen te werken)
Welke invloed hebben genen en de omgeving?
- Bio-ecologisch model van Bronfenbrenner: stelt het leven van een kind voor als
ingebed in series van steeds meer omvattende omgevingen. Het kind staat in het
midden, daaromheen de directe omgeving en daaromheen de omgeving die meer
op afstand is.
Hoe zijn de eigenschappen van het kind van invloed op de intelligentie?
- Het genoom heeft grote invloed op de intelligentie. De correlaties tussen
individuele allelen van genen en IQ zijn heen klein, dit laat zien dat genetische
invloed op intelligentie bestaan uit allemaal kleine bijdragen van een groot aantal
verschillende genen en interacties tussen de genen
- De omgeving kan beïnvloed worden door het genotype
o Passieve effecten: ontstaan wanneer kinderen zijn opgevoed door hun
biologische ouders vanwege de overlap in genen tussen de ouders en het
kind.
o Evocatieve effecten: ontstaan wanneer kinderen andermans gedrag
beïnvloede
o Actieve effecten: ontstaan wanneer kinderen een eigen omgeving kiezen
die zij fijn vinden
Hoe is de directe omgeving van invloed op de intelligentie?
Meetinstrument die de invloed van de thuisomgeving meet: HOME (Home observation for
measurement of the environment)
- Meet bijv. de organisatie en veiligheid in h et huis, de intellectuele stimulatie
door de ouders en de interacties
- De omgeving van de familie is ook een goede voorspeller voor het IQ van een
kind
Het naar school gaan maakt een kind ook slimmer. Door educatie worden specifieke
cognitieve vaardigheden verbeterd
Wat is de invloed van de samenleving op de intelligentie?
Flynn-effect: de gemiddelde IQ-scores van de laatste 80 jaar zijn in veel landen gestegen
- Mensen in arme landen hebben over het algemeen een lager IQ vergeleken met
de rijkere bevolking omdat mensen in armoede weinig eten of zelfs maaltijden
overslaan, wordt de hersenontwikkeling tegengehouden en daarmee wordt ook
het intellectueel functioneren in het dagelijks leven aangetast
, - De gemiddelde IQ-scores van kinderen uit verschillende rassen en etnische
groepen verschillen
- De verschillen in IQ-scores verwijzen naar groepsverschillen in IQ-scores en niet
naar individuele verschillen in IQ-scores.
- De scores laten niet de potentiële intelligentie zien, en geven ook niet weer wat
met de intelligentie van de kinderen was gebeurd als ze in een andere omgeving
hadden geleefd.
Onderzoek naar interventies die ontworpen zijn voor onderontwikkelde families laten een
consistent. Patroon zien
- IQ van kinderen die participeren worden in eerste instantie hoger, daarna wordt
het IQ echter weer minder.
- Er zijn ook effecten gevonden dat minder participanten terechtkwamen in het
speciaal onderwijs, waarschijnlijk door de langetermijneffecten van de interventie
op de motivatie van het kind.
Head Start interventie: late betere pre-lees- en pre-schrijfvaardigheden zien, verbeterde
sociale vaardigheden, een betere gezondheid, blijven minder vaak zitten, hebben meer kans
op het afmaken van de middelbare school en gebruiken minder vaak drugs
Het Carolina Abecedarian Project; programma voor kinderen uit lage-inkomensfamilies. Het
programma is gebaseerd op 7 principes:
- Het stimuleren van exploratie
- Het begeleiden van basale vaardigheden
- Het vieren van vooruitgangen in de ontwikkeling
- Het herhalen en generaliseren van nieuwe vaardigheden
- Het beschermen van kinderen voor ongepaste afkeuring, pesten en straffen
- Het rijk en responsief communiceren
- Het leiden en limiteren van gedrag
Conclusies:
- Positieve effecten op het IQ en op prestaties omtrent lezen en wiskunde
- Het is belangrijk om vroeg te starten met interventies en om positief en
responsieve ouder-kind interacties te hebben
- Verbeteringen zijn waarschijnlijk door verbeteringen in zelfcontrole en
doorzettingsvermogen
- Blijkbaar is het mogelijk dat de er blijvende positieve effecten zijn op de
intellectuele ontwikkeling van kinderen die opgroeien in armoede
Welke alternatieve perspectieven zijn er?
Aspecten die worden gemeten door IQ: verbale, rekenkundige en ruimtelijke vaardigheden.
- Multipele intelligentietheorie van Gardner; gebaseerd op een perspectief dat
mensen op zijn minst acht typen intelligentie bezitten: taalkundige, rekenkundige,
ruimtelijke, muzikale, natuurlijke, lichamelijke, interpersoonlijke en intra-
persoonlijke vaardigheden
- Theorie van succusvolle intelligentie van Sternbergs: gebaseerd op een
perspectief dat intelligentie ziet als een mogelijkheid om succesvol te worden in
het leven. Er zijn drie soorten vaardigheden:
Hoofdstuk 8: welke aspecten heeft intelligentie en hoe
ontwikkelt het zich?
3 analyseniveaus voor het begrip intelligentie:
1. Intelligentie als 1 factor, de algemene intelligentie (g); cognitieve processen die de
vaardigheid om te denken en te leren op alle intellectuele taken beïnvloeden
2. Intelligentie als twee typen
- Vloeiende intelligentie: de vaardigheid om op een bepaald moment nieuwe
problemen op te lossen. Piekt in de vroege volwassenheid
- Gekristalliseerde intelligentie: de feitelijke kennis over de wereld, begint vroeg en
blijft vermeerderen. De zeven primaire mentale vaardigheden van Thurstone:
o Woordvloeiendheid
o Verbale betekenis
o Redeneren
o Ruimtelijke visualisatie
o Nummeren
o Geheugen
o Perceptuele snelheid
3. Intelligentie bestaat uit veel verschillende processen die zijn betrokken bij de
intelligentie. Dit leidt tot meer specificatie van processen in intellectueel gedrag dan
de andere twee niveaus. Drie-lagen theorie van Carroll:
- Toplaag: algemene intelligentie
- Middenlaag: acht matige algemene mogelijkheden
- Onderste laag: grote hoeveelheid specifieke processen
Wat is het intelligentiequotiënt?
Intelligentiequotiënt (IQ): een algemeen kwantitatief meetinstrument die de intelligentie
van het kind meet en die vergeleken kan worden met andere kinderen van dezelfde leeftijd.
De gemiddelde IQ-score is 100 met een standaarddeviatie van 15. Invloeden:
- De alertheid
- De kennis van de testen
- Omgevingsfactoren
Hoe kunnen belangrijke uitkomsten voorspelt worden?
IQ-scores zijn een sterke voorspeller voor de academische, economische en
werkgerelateerde successen.
- Wanneer je een hoge score hebt, is er een grote kans dat je later meer gaat
verdienen, beter zult presteren op school en meer promoties gaat krijgen.
Andere voorspellers die tot succes leiden;
- Motivatie om te slagen
- Bewustzijn
- Creativiteit
, - Fysieke en psychische gezondheid
- Sociale vaardigheden
- Zelfdiscipline is een sterkere voorspeller van cijfers dan de IQ-score
mogelijkheid om ongewenste acties niet uit te voeren, zich aan de regels te
houden en impulsieve reacties te vermijden.
Praktische intelligentie; de mentale mogelijkheid die niet wordt gemeten door
intelligentietesten, maar die wel belangrijk is voor succes in vele situaties (bijv. het aflezen
van andermans emoties en intenties en anderen motiveren om effectief samen te werken)
Welke invloed hebben genen en de omgeving?
- Bio-ecologisch model van Bronfenbrenner: stelt het leven van een kind voor als
ingebed in series van steeds meer omvattende omgevingen. Het kind staat in het
midden, daaromheen de directe omgeving en daaromheen de omgeving die meer
op afstand is.
Hoe zijn de eigenschappen van het kind van invloed op de intelligentie?
- Het genoom heeft grote invloed op de intelligentie. De correlaties tussen
individuele allelen van genen en IQ zijn heen klein, dit laat zien dat genetische
invloed op intelligentie bestaan uit allemaal kleine bijdragen van een groot aantal
verschillende genen en interacties tussen de genen
- De omgeving kan beïnvloed worden door het genotype
o Passieve effecten: ontstaan wanneer kinderen zijn opgevoed door hun
biologische ouders vanwege de overlap in genen tussen de ouders en het
kind.
o Evocatieve effecten: ontstaan wanneer kinderen andermans gedrag
beïnvloede
o Actieve effecten: ontstaan wanneer kinderen een eigen omgeving kiezen
die zij fijn vinden
Hoe is de directe omgeving van invloed op de intelligentie?
Meetinstrument die de invloed van de thuisomgeving meet: HOME (Home observation for
measurement of the environment)
- Meet bijv. de organisatie en veiligheid in h et huis, de intellectuele stimulatie
door de ouders en de interacties
- De omgeving van de familie is ook een goede voorspeller voor het IQ van een
kind
Het naar school gaan maakt een kind ook slimmer. Door educatie worden specifieke
cognitieve vaardigheden verbeterd
Wat is de invloed van de samenleving op de intelligentie?
Flynn-effect: de gemiddelde IQ-scores van de laatste 80 jaar zijn in veel landen gestegen
- Mensen in arme landen hebben over het algemeen een lager IQ vergeleken met
de rijkere bevolking omdat mensen in armoede weinig eten of zelfs maaltijden
overslaan, wordt de hersenontwikkeling tegengehouden en daarmee wordt ook
het intellectueel functioneren in het dagelijks leven aangetast
, - De gemiddelde IQ-scores van kinderen uit verschillende rassen en etnische
groepen verschillen
- De verschillen in IQ-scores verwijzen naar groepsverschillen in IQ-scores en niet
naar individuele verschillen in IQ-scores.
- De scores laten niet de potentiële intelligentie zien, en geven ook niet weer wat
met de intelligentie van de kinderen was gebeurd als ze in een andere omgeving
hadden geleefd.
Onderzoek naar interventies die ontworpen zijn voor onderontwikkelde families laten een
consistent. Patroon zien
- IQ van kinderen die participeren worden in eerste instantie hoger, daarna wordt
het IQ echter weer minder.
- Er zijn ook effecten gevonden dat minder participanten terechtkwamen in het
speciaal onderwijs, waarschijnlijk door de langetermijneffecten van de interventie
op de motivatie van het kind.
Head Start interventie: late betere pre-lees- en pre-schrijfvaardigheden zien, verbeterde
sociale vaardigheden, een betere gezondheid, blijven minder vaak zitten, hebben meer kans
op het afmaken van de middelbare school en gebruiken minder vaak drugs
Het Carolina Abecedarian Project; programma voor kinderen uit lage-inkomensfamilies. Het
programma is gebaseerd op 7 principes:
- Het stimuleren van exploratie
- Het begeleiden van basale vaardigheden
- Het vieren van vooruitgangen in de ontwikkeling
- Het herhalen en generaliseren van nieuwe vaardigheden
- Het beschermen van kinderen voor ongepaste afkeuring, pesten en straffen
- Het rijk en responsief communiceren
- Het leiden en limiteren van gedrag
Conclusies:
- Positieve effecten op het IQ en op prestaties omtrent lezen en wiskunde
- Het is belangrijk om vroeg te starten met interventies en om positief en
responsieve ouder-kind interacties te hebben
- Verbeteringen zijn waarschijnlijk door verbeteringen in zelfcontrole en
doorzettingsvermogen
- Blijkbaar is het mogelijk dat de er blijvende positieve effecten zijn op de
intellectuele ontwikkeling van kinderen die opgroeien in armoede
Welke alternatieve perspectieven zijn er?
Aspecten die worden gemeten door IQ: verbale, rekenkundige en ruimtelijke vaardigheden.
- Multipele intelligentietheorie van Gardner; gebaseerd op een perspectief dat
mensen op zijn minst acht typen intelligentie bezitten: taalkundige, rekenkundige,
ruimtelijke, muzikale, natuurlijke, lichamelijke, interpersoonlijke en intra-
persoonlijke vaardigheden
- Theorie van succusvolle intelligentie van Sternbergs: gebaseerd op een
perspectief dat intelligentie ziet als een mogelijkheid om succesvol te worden in
het leven. Er zijn drie soorten vaardigheden:
