Summary Gr 8_Lewensorientering_Kwartaal 2_Eksamen

Lewensorientering
Afdeling A – Kort vrae (25 Punte)
Afdeling B – Gevallestudies (25 Punte)
Afdeling C – Langvraag (20 Punte) (Kies en voltooi slegs 2 – 10 punte elke)


Bl 8 -15
1. SELFBEGRIP EN SELFMOTIVERING
1. Selfbeeld:
 Jou vermoëns, voorkoms, persoonlikheid en hoe jy dink ander jou sien.
2. Selfbegrip:
 Hoe jy jouself sien en oor jouself voel.
 Kennis van wie jy werklik is, onafhanklik van ander se opinies.
 Ken jou eiewaarde en waardeer jouself.
 Bv. Jy kan glo jy is nie 'n goeie atleet nie, maar dit maak jou nie minderwaardig nie.
3. Motivering:
 Moedig jou aan om dinge te doen.
 Verskil tussen iets wil doen en jouself motiveer om dit te doen.
4. Selfmotivering:
 Fokus wat jou aanspoor om iets besonders te bereik.
 Interne stukrag wat help om aan te hou wanneer jy wil tou opgooi.
 Belangrik om jou drome te verwesenlik en sukses te behaal.
 Kan positief of negatief wees:
 Positiewe Selfmotivering: Goeie rede of beloning om iets te doen of te bereik.
 Negatiewe Selfmotivering: Vermyding van straf as jy iets nie doen of bereik nie.


2 FAKTORE WAT DIE VORMING VAN SELFBEGRIP EN SELFMOTIVERING BEÏNVLOED
1. Selfbegrip:
 Vorm dwarsdeur jou lewe.
 Beïnvloed deur talle eksterne faktore.
2. Belangrikste Faktore wat Selfbegrip Beïnvloed:
 Media
 Omgewing
 Maats en Portuurgroep
 Gesin
 Kultuur
 Religie
 Gemeenskap

2.1 Media

1. Media omring jou op baie maniere:
 Tydskrifte
 Rolprente
 Reklameborde
 Televisie
 Sosiale media

,2. Boodskappe in die media:
 Werklike dinge:
 Vorm menings oor belangrike sake.
 Verskaf nuttige inligting.
 Onrealistiese dinge:
 Mense wat ryk, mooi en rietskraal is.
 Kan selfwaarde beïnvloed negatief beïnvloed.
3. Selfmotivering en media:
 Positiewe rol:
 Inspirasie deur suksesvolle atlete of mense.
 Gestremde atlete wat deelneem aan sport.
 Motivering om harder te werk en meer te bereik.
 Bevordering van sport en beter gebruik van ongestremde liggame.
2.2 Omgewing

1. Omgewing en invloede:
 Jou omgewing sluit plekke in waar jy woon, werk, en speel.
 Het 'n invloed op jou selfbegrip en selfmotivering.
2. Positiewe invloed:
 Skoon en goedversorgde omgewing:
 Bevorder selfmotivering om dit so te hou.
 Verbeter selfbeeld.
 Waarskynlik beter skoolpunte.
3. Negatiewe invloed:
 Besoedelde en vervalle omgewing:
 Kan swak selfbegrip veroorsaak.
 Lei tot 'n gebrek aan selfmotivering.

2.3 Maats en portuurgroep

1. Invloed van maats in tienerjare:
 Maats kan die belangrikste mense in jou lewe wees.
 Jy voel soms dat net jou maats jou verstaan.
2. Rol van portuurgroep/tydgenote:
 Help om jou identiteit en selfbegrip te vorm.
 Kan maats wees of 'n groep waarin jy by die skool inpas.
3. Positiewe invloed van maats:
 Ondersteunende maats laat jou in jouself glo.
 Bevorder 'n positiewe selfbegrip en selfmotivering.
 Geneig om soortgelyke waardes as jy te hê.
 Positiewe maats kan jou help om beter punte te kry.
4. Negatiewe invloed:
 Die teenoorgestelde is ook waar; negatiewe maats kan jou selfbegrip en motivering negatief beïnvloed.

2.4 Gesin

1. Positiewe gesinsinvloed:
 Liefdevolle, sorgsame gesin bevorder 'n positiewe selfbegrip.
 Tieners voel goed oor hulleself as hulle veilig en verstaan voel.

,  Onafhanklikheid in die gesin verhoog selfmotivering en prestasie.
2. Negatiewe gesinsinvloed:
 Geweld, mishandeling of middelmisbruik lei tot swak selfbegrip.
 Gebrek aan veilige toekomsvisie veroorsaak lae selfmotivering.
 Negatiewe gesinsomstandighede kan tot herhaling van die siklus lei.
3. Potensiële selfmotivering in negatiewe omstandighede:
 Tieners kan selfgemotiveerd raak om aan negatiewe situasies te ontsnap.
 Motivering om beter te presteer op skool om 'n beter lewe te skep.

2.5 Kultuur

1. Westerse kulture:
 Klem op die individu.
 Selfbegrip en selfmotivering van die individu is belangrik.
2. Oosterse kulture:
 Beklemtoon gesinsverhoudings.
 Fokus op die rol en posisie van die individu binne die gesin.
3. Seksistiese kulture:
 Vroue behoort nie te studeer of hulleself te verbeter nie.
 Mans is veronderstel om suksesvol te wees.
 Swak selfbegrip en gebrek aan selfmotivering by meisies en vroue.
4. Indiese kulture:
 Leer van kleins af om hulle bes te doen.
 Positiewe selfbegrip en selfmotivering om te presteer.
5. Kulture met sterk rolbenadrukking:
 Ontwikkel 'n sterk selfbegrip onder jongmense.
 Berei tieners voor om waardevolle lede van die kultuur te word.
 Jongmense voel gemotiveerd wanneer hulle waardeer word vir hul rol in die kultuur.

2.6 Religie

1. Vernaamste religieë in Suid-Afrika:
 Christendom
 Judaïsme
 Islam
 Hindoeïsme
 Tradisionele Afrika-religieë
 Boeddhisme
 Bahaïsme
2. Waardes en riglyne:
 Religie leer waardes en riglyne waarvolgens ons moet leef.
 Bou 'n gevoel van samehorigheid en positiewe riglyne.
3. Selfbegrip:
 Positiewe riglyne bou 'n mens se selfbegrip.
 Groter kans om gemotiveerd te wees om te voldoen aan verwagtinge.
4. Aanvaarding:
 Religieë leer om ander nie te oordeel nie.
 Laat jou aanvaarbaar voel oor wie jy is, nie net oor jou optrede nie.
5. Selfmotivering: