samenvatting communicatie

Communicatie
H1. RELATIEGERICHT WERKEN IN DE BEGELEIDING
1.1 kwaliteiten van de begeleider

 Natuurlijke neiging om te willen helpen dient bijgeschaafd te worden
 Ontwikkelijken van begeleidersaspecten en houdingsaspecten
" Internaliseren van aangeleerde vaardigheden
 Belangrijke algemene kenmerken van beginnende begeleiders
" Betrokkenheid
" Kennis en inzichten
" Leergierigheid
" Warmte en vriendelijkheid
" Zorgzaamheid

 Vaardigheden en houdingsaspecten effectieve begeleiders (Wampold)
" Goede verbale kwaliteiten
" Juiste afstemming
" Gedachten en gevoelens kunnen benoemen en verhelderen
" Persoonlijk inzicht
" Affectie aan de cliënt kunnen laten zien
" Warmte en acceptatie
" Empathie
" Gerichtheid op de ander


1.2 contact maken

 Hoe gaat de cliënt om met problemen of vraagstukken?
 Verhouding mogelijkheden en onmogelijkheden cliënt
" Weegschaalmodel
 Contact maken met cliënt = uitnodiging om samen
begeleidersproces aan te gaan
 Cliënten hebben het recht te begrijpen wat
intenties/strategieën zijn in helpende en
ondersteunende relatie
" Ethische verantwoordelijkheid cliënten volledig
te informeren over begeleidingsproces
 GEEN VERBORGEN AGENDA
 Formeel contact
" Monoloog, eenzijdig, hulpverlener
 Informeel contact
" Openheid, basis van vertrouwen, gezamenlijk
 Nood aan creativiteit met weinig middelen (tijdsgebrek)
" Contact – afspraken - acties

, Communicatie
1.3 eigen inbreng bij het begeleiden

 Persoonlijke bijdrage
" Eigenheid/subjectiviteit die je begeleiding meegeeft
 Inhoudelijke bijdrage
" Inhoudelijk voldoen aan vraag/behoefte cliënt, hoe samenwerken aan gesteld doel
 Afspraken van organisatie en methodiek beïnvloedt jouw visie als begeleider in het uitvoeren
van de begeleiding
 Discretionaire ruimte
" Ruimte waarin je zelfstandig kunt beoordelen en handelen, eigen beslissingen
 Inzicht in eigen motivatie en achtergronden is onontbeerlijk in relatiegerichte begeleiding
 Diagnose-receptmodel
 Circulaire verbinding
" Wederzijdse beïnvloeding, fijngevoeligheid (non)verbaal, durven vertragen


1.4 waarom zoeken mensen ondersteuning

 Vrijwillig
" Mensen zoeken zelf begeleiding omdat er probleem voordoet, waar zij niet
zelfstandig mee om kunnen
" Intense levensgebeurtenissen, ziekte, persoonlijke vraagstukken, relationele
problemen, opvoedingsvragen…
 Voorwaardelijk
" Mensen die financiële begeleiding nodig hebben, mensen die adhv
overheidsmaatregelen begeleiding krijgen, mits zij voldoen aan gestelde
voorwaarden
 Onvrijwillig
" Diegenen waarbij een maatregel of straf is opgelegd, waarin begeleiding op
hulpverlening is opgenomen


1.5 Voorwaarden voor effectieve begeleiding

 Begeleidingsproces valt of staat met prettige en verbindende relatie
 Focus op opbouwen van goede relatie: wie kan ik voor jou zijn? (Baart)
 Symptoombestrijding – verandering naar stabiliteit
" Eerst symptomen aanpakken, daarna oorzaken bekijken
" Begeleiding is effectief wanneer het op langere termijn verandering geeft in
cliëntsituatie
" ‘zich goed voelen’ een gevoel van welbevinden waarbij zorgen niet de overhand
hebben
" Op andere manier kijken en omgaan met probleemsituatie
 Behoefte cliënt helden en concreet formuleren – afstemmen op cliënt
 Verandering door motivatie, nieuwe ervaring, anders kijken, persoonlijke groei…

, Communicatie
1.6 effectieve methoden van begeleiding

 Evidence based practice
" Problemen worden opgelost en cliëntsituatie wordt verbeterd, waardoor bewezen is
dat methode aanslaat bij cliënt
 Presentietheorie (Baart)
" Basisbeweging is naar de ander toe, in plaats van omgekeerd
" Langdurige, onvoorwaardelijke contacten
" Aansluiten bij leefwereld en behoeften cliënt
" Kenmerken presentie (aanwezig zijn)
 Betrokken aandachtigheid
 trouwe en emotionele nabijheid
 wederkerigheid
 verbondenheid
 vriendschapsachtige relaties
 een waarderende en respectvolle houding
 menselijke waardigheid
 openstaan voor de ander
 vermogen om van perspectief te wisselen

" Als we niets meer kunnen doen voor de ander, kunnen we nog altijd bij hem of haar
blijven


1.7 moeilijkheden in het begeleiden en ondersteunen

 Weinig motivatie om aan onderliggende, grotere probleem te werken
 Veranderingsproblemen
" men volhardt in problematische situatie
 Gevaar van afhankelijkheid
" Geen eigen beslissingen meer nemen, ontstaan van nieuwe problemen
 Eigen waarden en normen laten mee gelden

