Verpleegkundige Kennis en Organisatiekunde periode 4 leerjaar 1 samenvatting tentamen HBO

Verpleegkundige kennis – periode 2.2
Hoorcollege Werkcollege
Week Kwaliteitswetgeving gezondheidszorg Inleiding in patiëntveiligheid, kwaliteit van zorg
1
Week Inleiding organisaties, doelen en Chronisch ziek zijn en reumatische
2 beleid aandoeningen
Week Organisatiestructuren en -processen COPD
3
Week Kernwaarden en governance Diabetes Mellitus
4
Week Organisatiecultuur CVA
5
Week Management en leidinggeven Oncologie, prostaatkanker
6
Week Personeelsbeleid Hartfalen
7



Week 1
Hoorcollege – Kwaliteitswetgeving gezondheidszorg
Kent de kernbegrippen: kwaliteit van zorg leveren en participeren en kan kwaliteit van zorg
uitleggen en toepassen binnen de rol van professional en kwaliteitsbevorderaar
Kwaliteit van zorg leveren  het op een methodische en kritische wijze bewaken, uitvoeren en
borgen van de kwaliteit van de verpleegkundige zorg.
- Het monitoren, meten en screenen van de zorgverlening zowel op het niveau van de
individuele zorg als op het niveau van de eenheid waarin de verpleegkundige werkt om
goede kwaliteit van zorg te borgen dan wel te verbeteren.
- Alle zorginstellingen moeten zorg leveren die voldoet aan bepaalde kwaliteitseisen zoals:
o Het zorgplan met cliënten bespreken
o Medezeggenschap regelen
o Klachtenregeling hebben

Dit staat in de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (WLZ).

Wettelijke eisen zorginstellingen
Een aantal voorbeelden van de wettelijke eisen voor zorginstellingen:
- Verantwoorde zorg leveren die voldoet aan de kwaliteitsstandaarden van de beroepsgroep;
- Alleen BIG-geregistreerde zorgverleners mogen bepaalde voorbehouden handelingen
uitvoeren;
- Bespreken van het zorgplan met cliënten;
- Medezeggenschap regelen;
- Beschikken over een klachtenregeling;
- Verantwoording afleggen door jaarlijks een verslag te maken over het kwaliteitsbeleid van
het afgelopen jaar

De eigen staan in de volgende wetten:
- De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz);
- De Wet BIG;
- De Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen;
- De Wet toelating zorginstellingen

Participeren in kwaliteit van zorg  het leveren van een proactieve bijdrage aan de
kwaliteitszorg van de zorgorganisatie.
- Het leveren van een bijdrage aan kwaliteitssystemen binnen de organisatie en is betrokken
bij het lokaal toepasbaar maken van uitvoeren van standaarden, richtlijnen, protocollen,
zorgtechnologie. Signaleert het ontbreken hiervan en draagt bij aan de ontwikkeling
hiervan.
De verpleegkundige werkt professioneel samen en bevordert de kwaliteit. Ze overziet de financieel-
economische en bedrijfsmatige belangen, coördineert de patiënten, houdt alle ontwikkelingen bij en

Pagina 1 van 98

,zoekt naar oplossingen. De verpleegkundige werkt met een zorgtechnologie en werkt EBP. De
verpleegkundige levert zorg passend binnen de geldende wet- en regelgeving en werkt samen met
vakgenoten.

Heeft kennis van de WTZi en weet waarvoor deze wet bedoeld is en door wie deze wet wordt
getoetst.
Wet Toelating Zorginstellingen (WTZi)  eisen vastgelegd voor een goed bestuur.
Zorgaanbieders die zorg willen aanbieden die onder de Zorgverzekeringswet of Wet Langdurige
Zorg valt, hebben een WTZi-toelating nodig. Hiervoor moeten zij aan diverse wettelijke eisen
voldoen die in de WTZi staan.
- De eisen: transparantie van bestuursstructuur, bedrijfsvoering en bereikbaarheid van
acute zorg. Hoe zit het bestuur in elkaar en hoe wordt de instelling dagelijks geleid? Alleen
BIG geregistreerde, verantwoorde zorg leveren, bespreken zorgplan cliënt, beschikken
klachtenregeling, jaarverslag. Een van de belangrijkste: de bereikbaarheid van de
spoedzorg!!!
- De wet:
o Bepaalt in welke gevallen er winst mag worden uitgekeerd
o Instellingen zijn verplicht jaarlijks verantwoording af te leggen over de wijze waarop
de instelling het geld uit de WLX en Zvw besteedt.
o Regelt hoe de toelating is geregeld. CIBG (Centraal Informatiepunt Beroepen
Gezondheidszorg) toetst bij een aanvraag voor toelating of de instelling aan de
eisen voldoet en geeft de toelating af.
- Voor wie  verplicht WTZi-toelating aan te vragen als organisatie zorg wil leveren die
wordt gefinancierd vanuit de Zvw/Wlz. Dit wordt alleen toegelaten als er minstens 2
personen zorg verlenen (organisatorisch verband).
- Wie niet  zorgaanbieders die zorg leveren die geheel wordt betaald vanuit een
persoonsgebonden budget (PGB), zorgaanbieders die alleen zorg leveren als
onderaannemer, zorgaanbieders die zorg leveren die valt onder de verantwoordelijkheid
van de gemeenten (jeugdwet/WMO)
- Direct toegelaten instellingen  huisartsenzorg, verloskunde, kraamzorg, mondzorg,
paramedische zorg, het vertrekken van hulpmiddelen, farmaceutische zorg, ziekenvervoer,
erfelijkheidsadvisering, behandeling gedragswetenschappelijke aard in verband met een
psychiatrische aandoening.
- Toelating zorginstellingen  zorginstellingen hebben een toelating nodig wanneer zij
zorg willen aanbieden die op grond van de Zorgverzekeringswet of WLZ voor vergoeding in
aanmerking komt.
o Toelatingseisen: de transparantie van bestuursstructuur en bedrijfsvoering,
winstoogmerk, jaarlijkse verantwoording.
o Toetsing aanvraag door CIBG:
 Het CIBG is een uitvoeringsorganisatie van het Nederlandse Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De letters CIBG stonden oorspronkelijk
voor Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg, maar die
betekenis is niet meer lading dekkend. Daarom wordt alleen de afkorting
nog als naam gevoerd.
- Inspectie voor de gezondheidszorg (IZG  controleert of de (nieuwe) zorgaanbieders aan
deze verplichtingen blijven doen.

- Wanneer wordt je toegelaten  Een zorginstelling kan een keurmerk voor kwaliteit
hebben. Zo’n keurmerk geeft aan wat kwaliteit inhoudt en hoe de kwaliteit wordt gemeten.
Er zijn verschillende kwaliteitskeurmerken voor zorginstellingen:
o HKZ-certificaat, EN 15224-certifcaat, ISO 9001-certificaat
o Gouden, zilveren, bronzen keurmerk in de zorg
o NIAZ-accreditatie/ JCI-keurmerk
o NPTN-certificaat
o BIG-register
o Kwaliteitsregisters

Keurmerk geen garantie voor goede zorg
Honderden zorginstellingen hebben zich de afgelopen jaren laten certificeren door een officieel
erkend bureau om in het bezit te komen van het begeerde keurmerk, dat vervolgens werd
gepresenteerd als een bewijs van goed gedrag.

Totdat vorig jaar uit onderzoek bleek dat keurmerk of kwaliteitscertificaat niets zegt over de
kwaliteit van de zorgverlening en die ook niet garandeert. ‘Het onderzoeksbureau Plexus heeft het
begrip keurmerk voor de gezondheidszorg hardhandig van zijn aureool ontdaan’, schreef Jet
Bruinsma terecht in de Volkskrant van 29 juni 2007.

Pagina 2 van 98

,De Inspectie voor Gezondheidszorg, de opdrachtgever van het Plexus-onderzoek, deelde de
conclusies van de onderzoekers: ‘Veel keurmerken zijn vooral gericht op systemen en op de
kwaliteit van processen en structuren; heel belangrijk, maar systemen leiden nog niet per definitie
tot betere zorg voor patiënten.’

Heeft kennis van de wet BIG en begrijpt wat de betekenis van de wet is ten aanzien van het
handelen van een verpleegkundige in de zorg
Wet BIG  garanderen de kwaliteit van de beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg,
keuzevrijheid van de patiënt.
- Vanaf 1997 gefaseerd ingevoerd, vervanging WUG (Wet op Uitoefening van de
Geneeskunst, 1865). De BIG laat iedereen handelingen op het gebied van de individuele
zorg te verrichten m.u.v. de voorbehouden handelingen.
- Doelstellingen van de wet:
 Garanderen van de kwaliteit van de beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg
 Keuzevrijheid van de patiënt
- BIG-geregistreerde verpleegkundigen komen in aanmerking voor de regeling van
functionele zelfstandigheid. Deze regeling houdt in dat zij in opdracht van een arts, tandarts
of verloskundige voorbehouden handelingen mogen uitvoeren zonder dat de opdrachtgever
toezicht houdt en de mogelijkheid heeft om tussenbeide te komen. Voorwaarde is dat de
verpleegkundige bekwaam is. Artsen zijn zelfstandig bevoegd.
Wanneer bekwaam?  Bestaat uit een aantal afzonderlijke componenten: kennis, kunde, attitude:
 Onder kennis wordt in de kader van de noodzakelijke, context gebonden, kennis
die betrekking heeft op de voorbehouden handeling
 Onder kunde wordt verstaan de vaardigheid tot het uitvoeren van de
voorbehouden handeling
 Onder attitude wordt verstaan een professionele houding
Bijv. bekwaamheid voor het injecteren van insuline houdt dus in dat een medewerker de injectie als
zodanig goed (volgens protocol) kan uitvoeren, weet wat voor een effect insuline heeft op de cliënt,
wat de gevaren zijn die mogelijk optreden bij het geven van injecties en welk gedrag van de cliënt
verwacht mag worden na het toedienen van insuline.
- Verpleegkundige specialisten mogen binnen het eigen vakgebied ook indiceren en
medicijnen voorschrijven (deels zelfstandig bevoegd)
- Instrumenten in de wet BIG
 Periodieke registratie en titelbescherming
 Voorbehouden handelingen
 Kwaliteitsbewaking en tuchtrecht
• Tuchtrecht vervult 2 functies: 1) Het bevorderen van het lerend
vermogen van de sectoren. Normen van het professionele handelen
worden verduidelijkt en aangescherpt. 2) Disfunctionerende
beroepsbeoefenaren te corrigeren en zo nodig van de
beroepsuitoefening uit te sluiten.
 Maatregelen wegens ongeschiktheid
 Strafbepalingen
- Beroepsregulering
 Lichte regime: Publiek direct toegankelijke beroepen (ergotherapeut en
huidtherapeut)  alleen functionele zelfstandigheid
 Zware regime: Acht basisberoepen (arts, tandarts, apotheker,
gezondheidszorgpsycholoog, psychotherapeut, fysiotherapeut, verloskundige en
verpleegkundige)  bevoegdheid tot het zelfstandig uitvoeren van voorbehouden
handelingen.




- Regeling voorbehouden handeling:




Pagina 3 van 98

, Kan de belangrijkste elementen
uit de Wkkgz benoemen. Heeft
begrip van de termen en
weet wanneer deze toe te passen.
Wkkgz (Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg, sinds 2016)  geeft regels voor  goede zorg,
melding van calamiteiten en vormen van geweld in de zorgrelatie melden bij de inspectie voor de
gezondheidszorg, klachten- en geschillenbehandeling, jaren 90 ingevoerd. (I.p.v. Kwaliteitszorg
Zorginstellingen (1996))
- Goede zorg  zorg van goede kwaliteit en van goed niveau:
 Veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht
 Zorgverleners handelen in overeenstemming met de op hen rustende
verantwoordelijkheid, voortvloeiend uit de professionele standaard
 Rechten van de cliënt in acht genomen en de cliënt met respect wordt behandeld.
- Kwaliteitssysteem  De zorgaanbieder draagt zorg voor systematische bewaking,
beheersing en verbetering van de kwaliteit van de zorg.
 Het op systematische wijze verzamelen en registreren van gegevens betreffende de
kwaliteit van de zorg op zodanige wijze dat de gegevens voor eenieder
vergelijkbaar zijn met gegevens van andere zorgaanbieders van dezelfde categorie.
 Het aan de hand van de gegevens op systematische wijze toetsen of de wijze van
uitvoering leidt tot goede zorg.
 Het op basis van de uitkomst van de toetsing zo nodig veranderen van de wijze
waarop wordt uitgevoerd.
- Inzet mensen en middelen
 De zorgaanbieder:
• Organiseert de zorgverlening op zodanige wijze
• Bedient zich zowel kwalitatief als kwantitatief zodat van personele en
materiële middelen en bouwkundige voorzieningen
• Draagt tevens zorg voor een zodanige toedeling van
verantwoordelijkheden, bevoegdheden alsmede afstemmings- en
verantwoordingsplichten, dat een en ander redelijkerwijs moet leiden tot
het verlenen van goede zorg

- Melding calamiteiten  De zorgaanbieder doet bij het Staatstoezicht op de
volksgezondheid onverwijld melding van:
 Iedere calamiteit die bij de zorgverlening heeft plaatsgevonden
 Geweld in de zorgrelatie
 De opzegging, ontbinding of niet-voortzetting van een overeenkomst met een
zorgverlener op grond van zijn oordeel dat de zorgverlener ernstig is tekort
geschoten in zijn functioneren.
• Artikel 8: meldcode
- De zorgaanbieder stelt een meldcode vast waarin stapsgewijs wordt
aangegeven hoe met signalen van huiselijk geweld of
kindermishandeling wordt omgegaan en die er redelijkerwijs aan
bijdraagt dat zo snel en adequaat mogelijk hulp kan worden
geboden
- De zorgaanbieder bevordert de kennis en het gebruik van de
meldcode
- Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur wordt vastgesteld
uit welke elementen een meldcode in ieder geval bestaat.

Pagina 4 van 98