H1.1
Sociologie is het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
Het sociologisch perspectief laat zien hoeveel invloed de samenleving heeft op het leven van
individuen.
Peter berger: in het gedrag van mensen zie je algemene patronen
Andere visie: het bekende loslaten voor het vreemde
Emile Durkheim: persoonlijke keuzes gemaakt door invloed van sociale factoren.
Mills: mensen die gebruikmaken van sociologische verbeeldingskracht krijgen beter inzicht in
functioneren van de samenleving.
H1.2
We vergelijken situatie in rijke westerse landen met de andere landen om 4 redenen:
- Leven wordt gevormd door het land waar we wonen.
- Contacten tussen samenlevingen zijn toegenomen. (reizen)
- Problemen in de westerse wereld zijn ergens anders veel erger.
- Globaal denken helpt ons meer inzicht in onszelf te krijgen.
H1.3
Positieve aspecten voor hanteren sociologisch perspectief:
- Belangrijk voor in stand komen van wetten en regels.
- Bevordert persoonlijke groei en bewustwording
- Goede voorbereiding op arbeidsmarkt
H1.4
Ontwikkeling sociologie gestimuleerd door:
- Industrialisering
- Explosieve groei steden
- Politieke veranderingen
Auguste comte introduceerde term sociologie. Ontwikkelingsfasen voorafgaand aan sociologie:
- Theologische fase: samenleving brengt gods wil tot uitdrukking
- Metafysiche fase: samenleving werd als een natuurlijk verschijnsel beschouwd
- Wetenschappelijke fase: de wetenschappelijke benadering wordt nu ook gebruikt voor het
bestuderen van de samenleving.
Zijn benadering wordt positivisme genoemd: inzicht verwerven op basis van wetenschappelijk
onderzoek. Functioneren van de samenleving gereguleerd door bepaalde wetten.
,H1.5
Kenmerken van modernisering volgens Peter Berger:
- Verdwijnen van kleine, traditionele gemeenschappen
- Uitbreiding van persoonlijke keuzemogelijkheden
- Grotere sociale diversiteit
- Oriëntatie op toekomst en een groeiend tijdsbewustzijn
Ferdinand Tönnies: modernisering als overgang van Gemeinschaft (kleine menselijke gemeenschap)
naar Gesellschaft (sociale betrekkingen zijn gebaseerd op eigenbelang: individualisme).
Durkheim: modernisering door toenemende arbeidsverdeling. Bang dat moderne samenleving zo
divers zou worden dat ze tot anomie zouden vallen: een samenleving heeft het individu weinig
morele richtlijnen te bieden waardoor de mens egocentrisch wordt.
Max weber: modernisering is als het naar de achtergrond verdwijnen van een traditioneel
wereldbeeld en het op de voorgrond treden van rationalisme: kennis en waarheid zijn niet gebaseerd
op ervaring maar op de rede (verstand). De moderne samenleving is als een bureaucratische ‘ijzeren
kooi’.
Karl Marx: moderne samenleving gelijk aan kapitalisme. Industriële revolutie als een kapitalistische
revolutie.
Na de 2e wereldoorlog begint sociologie zich te ontwikkelen.
, H2.1
Cultuur is de wijze van denken, handelen, symbolen en materiële objecten.
Immateriële cultuur: door leden samenleving bedachte ideeën.
Materiële cultuur: materiële objecten gecreëerd door de leden van de samenleving.
Cultuur is:
- Een manier van leven
- Een menselijke eigenschap
- Een product van de evolutie
H2.2
Elementen van cultuur:
- Symbolen: verschijnsel dat een bepaalde betekenis heeft die door mensen met dezelfde
culturele achtergrond herkend wordt.
- Taal: systeem van symbolen (woorden) dat mensen in staat stelt om met elkaar te
communiceren. Essentieel voor cultuuroverdracht. Saphr-Worf these: mensen zien en
begrijpen de wereld door het culturele perspectief van taal.
- Waarden: wat goed en fout is
10 waarden westerse wereld volgens Robin Williams:
1. Gelijke kansen
2. Individuele prestaties en persoonlijke successen
3. Materiële welstand
4. Activiteit en werk
5. Praktisch en efficiënt zijn
6. Vooruitgang
7. Wetenschap
8. Individuele rechten
9. Vrijheid
10. Superioriteitsgevoelens
- Normen: geschreven en ongeschreven regels en verwachtingen van de samenleving.
Mores: komen veel voor met grote morele betekenis
Traditionele gebruiken: normen voor routinematige of vluchtige interacties. Zeggen iets over
beleefdheidsvormen in het dagelijks leven.
H2.3
Gerhard Lenski: socioculturele evolutie -> technologische ontwikkelingsniveau bepaalt welke nieuwe
culturele denkbeelden en artefacten ontstaan of denkbaar zijn. 4 ontwikkelingsniveaus:
- Jagen en verzamelen
- Tuinbouw en veehouderij
- Landbouw
- Industrie
- Postindustrieel tijdperk
Sociologie is het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
Het sociologisch perspectief laat zien hoeveel invloed de samenleving heeft op het leven van
individuen.
Peter berger: in het gedrag van mensen zie je algemene patronen
Andere visie: het bekende loslaten voor het vreemde
Emile Durkheim: persoonlijke keuzes gemaakt door invloed van sociale factoren.
Mills: mensen die gebruikmaken van sociologische verbeeldingskracht krijgen beter inzicht in
functioneren van de samenleving.
H1.2
We vergelijken situatie in rijke westerse landen met de andere landen om 4 redenen:
- Leven wordt gevormd door het land waar we wonen.
- Contacten tussen samenlevingen zijn toegenomen. (reizen)
- Problemen in de westerse wereld zijn ergens anders veel erger.
- Globaal denken helpt ons meer inzicht in onszelf te krijgen.
H1.3
Positieve aspecten voor hanteren sociologisch perspectief:
- Belangrijk voor in stand komen van wetten en regels.
- Bevordert persoonlijke groei en bewustwording
- Goede voorbereiding op arbeidsmarkt
H1.4
Ontwikkeling sociologie gestimuleerd door:
- Industrialisering
- Explosieve groei steden
- Politieke veranderingen
Auguste comte introduceerde term sociologie. Ontwikkelingsfasen voorafgaand aan sociologie:
- Theologische fase: samenleving brengt gods wil tot uitdrukking
- Metafysiche fase: samenleving werd als een natuurlijk verschijnsel beschouwd
- Wetenschappelijke fase: de wetenschappelijke benadering wordt nu ook gebruikt voor het
bestuderen van de samenleving.
Zijn benadering wordt positivisme genoemd: inzicht verwerven op basis van wetenschappelijk
onderzoek. Functioneren van de samenleving gereguleerd door bepaalde wetten.
,H1.5
Kenmerken van modernisering volgens Peter Berger:
- Verdwijnen van kleine, traditionele gemeenschappen
- Uitbreiding van persoonlijke keuzemogelijkheden
- Grotere sociale diversiteit
- Oriëntatie op toekomst en een groeiend tijdsbewustzijn
Ferdinand Tönnies: modernisering als overgang van Gemeinschaft (kleine menselijke gemeenschap)
naar Gesellschaft (sociale betrekkingen zijn gebaseerd op eigenbelang: individualisme).
Durkheim: modernisering door toenemende arbeidsverdeling. Bang dat moderne samenleving zo
divers zou worden dat ze tot anomie zouden vallen: een samenleving heeft het individu weinig
morele richtlijnen te bieden waardoor de mens egocentrisch wordt.
Max weber: modernisering is als het naar de achtergrond verdwijnen van een traditioneel
wereldbeeld en het op de voorgrond treden van rationalisme: kennis en waarheid zijn niet gebaseerd
op ervaring maar op de rede (verstand). De moderne samenleving is als een bureaucratische ‘ijzeren
kooi’.
Karl Marx: moderne samenleving gelijk aan kapitalisme. Industriële revolutie als een kapitalistische
revolutie.
Na de 2e wereldoorlog begint sociologie zich te ontwikkelen.
, H2.1
Cultuur is de wijze van denken, handelen, symbolen en materiële objecten.
Immateriële cultuur: door leden samenleving bedachte ideeën.
Materiële cultuur: materiële objecten gecreëerd door de leden van de samenleving.
Cultuur is:
- Een manier van leven
- Een menselijke eigenschap
- Een product van de evolutie
H2.2
Elementen van cultuur:
- Symbolen: verschijnsel dat een bepaalde betekenis heeft die door mensen met dezelfde
culturele achtergrond herkend wordt.
- Taal: systeem van symbolen (woorden) dat mensen in staat stelt om met elkaar te
communiceren. Essentieel voor cultuuroverdracht. Saphr-Worf these: mensen zien en
begrijpen de wereld door het culturele perspectief van taal.
- Waarden: wat goed en fout is
10 waarden westerse wereld volgens Robin Williams:
1. Gelijke kansen
2. Individuele prestaties en persoonlijke successen
3. Materiële welstand
4. Activiteit en werk
5. Praktisch en efficiënt zijn
6. Vooruitgang
7. Wetenschap
8. Individuele rechten
9. Vrijheid
10. Superioriteitsgevoelens
- Normen: geschreven en ongeschreven regels en verwachtingen van de samenleving.
Mores: komen veel voor met grote morele betekenis
Traditionele gebruiken: normen voor routinematige of vluchtige interacties. Zeggen iets over
beleefdheidsvormen in het dagelijks leven.
H2.3
Gerhard Lenski: socioculturele evolutie -> technologische ontwikkelingsniveau bepaalt welke nieuwe
culturele denkbeelden en artefacten ontstaan of denkbaar zijn. 4 ontwikkelingsniveaus:
- Jagen en verzamelen
- Tuinbouw en veehouderij
- Landbouw
- Industrie
- Postindustrieel tijdperk
