OPDRACHTEN WEEK 14. Pensioenrechten en Faillissement
Aan het einde van dit thema kunt u:
1. de kenmerken van ouderdoms-, nabestaandenpensioen, pensioenverrekening en
pensioenverevening opsommen, herkennen, toelichten en hanteren aan de hand van
concrete voorbeelden;
2. de opbouw en indeling van de Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding alsmede
een globale indruk van de opbouw van de Faillissementswet voor het betreffende
thema aan de hand van concrete voorbeelden herkennen, toelichten en hanteren.
3. de begrippen: faillissement, pensioenvoorziening, ouderdomspensioen,
nabestaandenpensioen, partnerpensioen, pensioenverrekening, pensioenverevening,
conversie van pensioenrechten, lijfrente, DGA, pensioenafstorting en de verbanden die
tussen die begrippen kunnen worden gelegd, herkennen, toelichten en hanteren aan de
hand van concrete voorbeelden.
OPDRACHT 1
Leg uit wat verevening van pensioenrechten in de zin van de Wet verevening
pensioenrechten bij scheiding (WVPS) inhoudt.
Periode 3 :
Pensioenrechten zijn uitgezonderd van het gemeenschapsvermogen art. 1:94 lid 2 sub a BW
en dus kan geen sprake zijn van een verdeling. Ook is geen sprake van verrekenen, omdat dat
gebeurt onder echtgenoten. Het gaat om een aanspraak op het pensioenfonds en namelijk voor
½ van het ouderdomspensioen vanaf het moment dat het huwelijk is voltrokken. De
voorwaarde moet wel intreden.
Conclusie: Aanspraak op het pensioenfonds en namelijk ½ van het ouderdomspensioen vanaf
het moment dat het huwelijk is voltrokken. De voorwaarde moet wel intreden.
NB: de man heeft een voorwaardelijk aanspraak op het ouderdomspensioen. De voorwaarde
is dat de man de leeftijd van 67 jaar moet bereiken. De vrouw krijgt bij scheiding vanwege de
wet verevening pensioenrechten bij scheiding ½ van het ouderdomspensioen vanaf de
huwelijksperiode. Echter krijgt de vrouw het bedrag pas als de man 67 jaar heeft bereikt.
NB:
1. Hoofdregel ½ om ½
2. Geldt voor alle echtscheidingen vanaf 1 mei 1995
3. Het gaan om een aanspraak op het pensioenfonds en NIET op de man
4. De vrouw moet binnen 2 jaar melding maken bij het pensioenfonds
OPDRACHT 2
In 1977 zijn Anton en Marieke buiten gemeenschap van goederen met elkaar gehuwd. In
hun huwelijksvoorwaarden hebben zij een periodiek verrekenbeding opgenomen. Ze hebben
nooit met elkaar verrekend.
Anton werkt als taxichauffeur in loondienst en bouwt zodoende pensioenaanspraken op.
Marieke is huisvrouw. Het echtpaar heeft, buiten de opgebouwde pensioenaanspraken, geen
vermogen. In 1993 gaan Marieke en Anton van de echt scheiden.
1. Leg nauwkeurig uit welke aanspraken Marieke heeft m.b.t. de pensioenrechten.
, Anton en Marieke zijn in 1977 gehuwd buiten gemeenschap van goederen. In 1993
gaan ze scheiden. Dat betekent dat periode 2 geldt. In het Arrest Boon/Van Loon heeft
de Hoge Raad bepaald dat de o.p en n.p in de gemeenschap komt te vallen. Echter is er
sprake van een lichte vorm van verknochtheid
(1) Er moet verdeeld worden zoals het oorspronkelijk is bedoeld
(2) (2) Er moet geen verwaarloosde band zijn met de andere echtgenoot. (In de
casus is geen sprake van, omdat er gemeenschappelijk wordt ingespannen,
namelijk de vrouw doet het huishouden en de man betaald te premie, die tot de
kosten van het huishouden behoort, dus de vrouw voelt t ook in de
portemonnee en het was de bedoeling dat ze er beide van zouden genieten.)
Echter zijn Anton en Marieke buiten gemeenschap van goederen gehuwd, waardoor
Marieke geen aanspraak kan maken op de verdeling. Het Arrest Boon/ Van Loon ziet
op een gemeenschap die pensioenrechten KAN omvatten, bijvoorbeeld een
gemeenschap van goederen (een gemeenschap van inboedel is NIET voldoende) Ook
gaat het om een veel voorkomend huwelijksregime, dus kan er op grond van
redelijkheid en billijkheid niet van het regime worden afgeweken (Arrest Veel
voorkomende types)
Conclusie: Marieke kan GEEN aanspraak maken op de verdeling (Arrest Boon-Van
Loon en Veel voorkomende types)
NB:
1. De CW moet dan verdeeld worden
2. Het ziet op vóór het huwelijk en ná het huwelijk
3. Een gemeenschap die pensioenrechten KAN omvatten, bv een gemeenschap van
goederen (een gemeenschap van inboedel is niet voldoende)
Stel dat Anton zijn eigen taxivervoersbedrijf heeft in de vorm van een BV en zijn
pensioenaanspraken eveneens in een eigen BV opbouwt. Anton heeft in 2017 geen gebruik
gemaakt van de Wet uitfasering pensioen in eigen beheer.
Pensioenafstorting Hoge Raad heeft bepaald dat de Bv geld afstort bij een verzekerraar,
zodat de vrouw zelf een o.p krijgt. Het voordeel is dat de vrouw dat niet te maken heeft met
de erfgenamen.
2. Hoe luidt u antwoord onder a) indien het paar in 2018 gaat scheiden?
Als Marieke en Anton in 2018 scheiden geldt de wet verevening van pensioenrechten
bij scheiding. Dat betekent dat Marieke een aanspraak heeft op het pensioenfonds van
½ o.p vanaf het huwelijksperiode en de voorwaarde moet zijn ingetreden. Dat ze zijn
gehuwd buiten gemeenschap van goederen doet zich NIET toe. Echter kunnen ze
bepalen dat de WVPS niet van toepassing wordt verklaard.
Conclusie: WVPS is tussen Marieke en Anton van toepassing. Marieke heeft een
aanspraak op het pensioenfonds van ½ o.p vanaf de huwelijksperiode. De voorwaarde
moet intreden.
3. Is het voldoende dat Marieke in 2018 haar pensioenaanspraken na echtscheiding
converteert, aangenomen dat dat mogelijk is? Zo ja, leg uit wat conversie is en
Vrije Universiteit Amsterdam 2018-2019 2
Aan het einde van dit thema kunt u:
1. de kenmerken van ouderdoms-, nabestaandenpensioen, pensioenverrekening en
pensioenverevening opsommen, herkennen, toelichten en hanteren aan de hand van
concrete voorbeelden;
2. de opbouw en indeling van de Wet Verevening Pensioenrechten bij Scheiding alsmede
een globale indruk van de opbouw van de Faillissementswet voor het betreffende
thema aan de hand van concrete voorbeelden herkennen, toelichten en hanteren.
3. de begrippen: faillissement, pensioenvoorziening, ouderdomspensioen,
nabestaandenpensioen, partnerpensioen, pensioenverrekening, pensioenverevening,
conversie van pensioenrechten, lijfrente, DGA, pensioenafstorting en de verbanden die
tussen die begrippen kunnen worden gelegd, herkennen, toelichten en hanteren aan de
hand van concrete voorbeelden.
OPDRACHT 1
Leg uit wat verevening van pensioenrechten in de zin van de Wet verevening
pensioenrechten bij scheiding (WVPS) inhoudt.
Periode 3 :
Pensioenrechten zijn uitgezonderd van het gemeenschapsvermogen art. 1:94 lid 2 sub a BW
en dus kan geen sprake zijn van een verdeling. Ook is geen sprake van verrekenen, omdat dat
gebeurt onder echtgenoten. Het gaat om een aanspraak op het pensioenfonds en namelijk voor
½ van het ouderdomspensioen vanaf het moment dat het huwelijk is voltrokken. De
voorwaarde moet wel intreden.
Conclusie: Aanspraak op het pensioenfonds en namelijk ½ van het ouderdomspensioen vanaf
het moment dat het huwelijk is voltrokken. De voorwaarde moet wel intreden.
NB: de man heeft een voorwaardelijk aanspraak op het ouderdomspensioen. De voorwaarde
is dat de man de leeftijd van 67 jaar moet bereiken. De vrouw krijgt bij scheiding vanwege de
wet verevening pensioenrechten bij scheiding ½ van het ouderdomspensioen vanaf de
huwelijksperiode. Echter krijgt de vrouw het bedrag pas als de man 67 jaar heeft bereikt.
NB:
1. Hoofdregel ½ om ½
2. Geldt voor alle echtscheidingen vanaf 1 mei 1995
3. Het gaan om een aanspraak op het pensioenfonds en NIET op de man
4. De vrouw moet binnen 2 jaar melding maken bij het pensioenfonds
OPDRACHT 2
In 1977 zijn Anton en Marieke buiten gemeenschap van goederen met elkaar gehuwd. In
hun huwelijksvoorwaarden hebben zij een periodiek verrekenbeding opgenomen. Ze hebben
nooit met elkaar verrekend.
Anton werkt als taxichauffeur in loondienst en bouwt zodoende pensioenaanspraken op.
Marieke is huisvrouw. Het echtpaar heeft, buiten de opgebouwde pensioenaanspraken, geen
vermogen. In 1993 gaan Marieke en Anton van de echt scheiden.
1. Leg nauwkeurig uit welke aanspraken Marieke heeft m.b.t. de pensioenrechten.
, Anton en Marieke zijn in 1977 gehuwd buiten gemeenschap van goederen. In 1993
gaan ze scheiden. Dat betekent dat periode 2 geldt. In het Arrest Boon/Van Loon heeft
de Hoge Raad bepaald dat de o.p en n.p in de gemeenschap komt te vallen. Echter is er
sprake van een lichte vorm van verknochtheid
(1) Er moet verdeeld worden zoals het oorspronkelijk is bedoeld
(2) (2) Er moet geen verwaarloosde band zijn met de andere echtgenoot. (In de
casus is geen sprake van, omdat er gemeenschappelijk wordt ingespannen,
namelijk de vrouw doet het huishouden en de man betaald te premie, die tot de
kosten van het huishouden behoort, dus de vrouw voelt t ook in de
portemonnee en het was de bedoeling dat ze er beide van zouden genieten.)
Echter zijn Anton en Marieke buiten gemeenschap van goederen gehuwd, waardoor
Marieke geen aanspraak kan maken op de verdeling. Het Arrest Boon/ Van Loon ziet
op een gemeenschap die pensioenrechten KAN omvatten, bijvoorbeeld een
gemeenschap van goederen (een gemeenschap van inboedel is NIET voldoende) Ook
gaat het om een veel voorkomend huwelijksregime, dus kan er op grond van
redelijkheid en billijkheid niet van het regime worden afgeweken (Arrest Veel
voorkomende types)
Conclusie: Marieke kan GEEN aanspraak maken op de verdeling (Arrest Boon-Van
Loon en Veel voorkomende types)
NB:
1. De CW moet dan verdeeld worden
2. Het ziet op vóór het huwelijk en ná het huwelijk
3. Een gemeenschap die pensioenrechten KAN omvatten, bv een gemeenschap van
goederen (een gemeenschap van inboedel is niet voldoende)
Stel dat Anton zijn eigen taxivervoersbedrijf heeft in de vorm van een BV en zijn
pensioenaanspraken eveneens in een eigen BV opbouwt. Anton heeft in 2017 geen gebruik
gemaakt van de Wet uitfasering pensioen in eigen beheer.
Pensioenafstorting Hoge Raad heeft bepaald dat de Bv geld afstort bij een verzekerraar,
zodat de vrouw zelf een o.p krijgt. Het voordeel is dat de vrouw dat niet te maken heeft met
de erfgenamen.
2. Hoe luidt u antwoord onder a) indien het paar in 2018 gaat scheiden?
Als Marieke en Anton in 2018 scheiden geldt de wet verevening van pensioenrechten
bij scheiding. Dat betekent dat Marieke een aanspraak heeft op het pensioenfonds van
½ o.p vanaf het huwelijksperiode en de voorwaarde moet zijn ingetreden. Dat ze zijn
gehuwd buiten gemeenschap van goederen doet zich NIET toe. Echter kunnen ze
bepalen dat de WVPS niet van toepassing wordt verklaard.
Conclusie: WVPS is tussen Marieke en Anton van toepassing. Marieke heeft een
aanspraak op het pensioenfonds van ½ o.p vanaf de huwelijksperiode. De voorwaarde
moet intreden.
3. Is het voldoende dat Marieke in 2018 haar pensioenaanspraken na echtscheiding
converteert, aangenomen dat dat mogelijk is? Zo ja, leg uit wat conversie is en
Vrije Universiteit Amsterdam 2018-2019 2
