Indiceren van zorg
Samenva'ng met aantekeningen uit de lessen
2023-2024
1
, Inhoudsopgave
Week 1 Het zenuwstelsel ................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Week 2 Het Zenuwstelsel .....................................................................................................
Week 4 Motorisch stelsel .....................................................................................................
Week 5 Cogni;e ...................................................................................................................
Week 6 Cogni;e ...................................................................................................................
Week 7 Ademhalinsstelsel ....................................................................................................
2
, Samenva(ng Indiceren van zorg
Het zenuwstelsel (Week 1)
Centraal zenuwstelsel bestaat uit: hersenen en ruggenmerg.
Perifeer zenuwstelsel bestaat uit: hersenzenuwen (uit hersenstam) en ruggenmergzenuwen
Sensorische prikkels: zijn alle prikkels die binnenkomen (prikkels uit zintuigen, interne
milieu (RR, temperatuur). Sensorische prikkel gaat naar de hersenen toe.
Motorische prikkel: Gaat terug naar het ruggenmerg naar perifere zenuwen en daarna
naar het orgaan waar het nodig is. AcAes kunnen worden aangestuurd, dit kan
willekeurig en onwillekeurig.
Willekeurige zenuwstelsel: (somaAsche zenuwstelsel) Alles wat je bewust kan aansturen.
Onwillekeurig zenuwstelsel: (autonome zenuwstelsel) Hier heb je geen bewuste
invloed op. Bijvoorbeeld hartslag.
Sympathisch zenuwstelsel: (bekend van Fight or Flight reacAe) bijv het wegrennen van
een beer.
Parasympa>sch zenuwstelsel: (bekend als Rest and Digest reacAe) waar juist rust en
herstel centraal staat.
Func>es zenuwstelsel:
• Registreren van prikkels
• Verwerken van prikkels
• Opwekken van prikkels
• Reageren op prikkels
• Coördineren van funcAes
Neuronen: Zijn verbindingen die informaAe overbrengen naar andere neuronen, spier-,
kliercellen.
Neuron bestaat uit:
-Soma: (cellichaam) Grijze stof.
-Nucleus: (celkern)
-Dendrieten: korte uitlopers, voeren de elektrische prikkels naar het cellichaam toe.
Een neuron heeN meerdere dendrieten. Er worden prikkels opgevangen naar neuron
cellichaam toe.
-Axonen: Lange zenuwvezel die elektrische prikkels van het cellichaam af vervoert
naar het volgende neuron of naar de spier-, kliercellen. Een neuron heeN hier 1 van.
Hier zit myeline omheen.
-Myelineschede: (wiRe stof) een beschermde/isolerende vetlaag. Als dit beschadigt
raakt, verloopt de prikkelgeleiding niet opAmaal en raakt de funcAe van het neuron verstoord.
Steuncellen: Deze cellen beschermen en helpen de zenuwcellen.
Oligodendrocyte: Zorgen voor vorming van myelineschede. Zijn paar keer gewikkeld om axon
Insnoering van Ranvier: De isolaAe van de zenuwcellen zorgen ervoor dat impuls grote sprongen
maakt over de celmembraan. Elektrische prikkel gaat alAjd van knoop (insnoering van Ranvier) naar
knoop. De prikkel gaat supersnel.
WiIe stof: geeN een hele snelle geleiding.
Synaps: (gat tussen 2 zenuwcellen) is een verbinding tussen een zenuw en een andere zenuw.
Prikkeloverdracht van het ene neuron (of zenuw-, spier-, kliercellen) vindt plaats via synaps. Als de
elektrische prikkel het eind van de axon bereikt, worden neurotransmiRers afgegeven.
NeurotransmiRers komen vrij in synapsspleet en binden zich aan receptoren van het membraan.
Hierdoor wordt de elektrische prikkelgeleiding voortgezet of juist geremd. Impulsoverdracht gebeurt
via synaps.
NeurotransmiIer zorgt voor: Dat de prikkels van de ene zenuw naar de andere zenuw gaan.
3
, 3 verschillende neuronen:
• Sensorische neuronen (bijv voor pijnprikkels)
• Motorische neuronen
• Schakelneuronen (vooral tussen sensorische en motorische)
Centrale zenuwstelsel bestaat uit: Perifeer zenuwstelsel bestaat uit:
• Grote hersenen • Hersenzenuwen
• Tussenhersenen • Ruggenmergzenuwen
• Hersenstam
• Kleine hersenen
• Ruggenmerg
Fysiologische indeling:
• Animaal zenuwstelsel: Dit is een bewust zenuwstelsel.
• Vegeta>ef zenuwstelsel: (autonoom) Is onbewust. Kan je verdelen in 2 soortenà
- Sympathisch (acAe stand dus vechten en vluchten)
- ParasympaAsch (in rust toestand acAef)
Hersenen zijn opgebouwd uit: Grote hersenen, kleine hersenen
en hersenstam.
Cerebrum: (grote hersenen) Regelt het denken, zien, spreken, voelen, ruiken, proeven, emoAes,
gedrag, bewustzijn en aansturing spieren. Bevat veel culcus. Dit is allemaal grijze stof aan de
buitenste laag (cortex). Binnenin de hersenen zit wiRe stof. Bestaan uit 2 helNen (hemisferen).
Culcus: (groeven) Cerebrum bevat hier veel van. Hierdoor krijgen de hersenen een grotere
oppervlakte. Hierdoor kunnen hersenen meer zenuwcellen bevaRen.
Cerebrum heeN 4 kwabben:
• Frontale kwab: (voorhoofd) motorisch gedrag (karakter/gedrag)
• Par>ële kwab: (Zijkant en bovenop) sensorisch (taal)
• Occipitale kwab: (achterkant) visus/zien
• Temporale kwab: (bij je slaap) geheugen, taal, gehoor.
Broca gebied: (spraakcentrum) Woorden kan maken en uitspreken (bijv aansturen van mondspieren)
Wernicke gebied: Begrijpen van gesproken en geschreven taal.
Limbic systeem: heeN te maken met gedrag, emoAes, moAvaAes. Hier worden hormonen
geproduceerd en temperatuur en eetlust geregeld. Schade aan limbisch systeem kan het hormonale
systeem uit balans brengen.
Hemisfeer: is een hersenhelN. Je hebt er 2 linker en rechter.
Associa>ebanen: (wiRe stof) De hemisferen worden hierdoor met elkaar verbonden. Zijn nodig om
verschillende deelprocessen met elkaar in verband te brengen.
Hersenbalk: linker- en rechterhemisferen zijn door de hersenbalk met elkaar verbonden.
Hypofyse: Zijn belangrijk voor aanmaak hormonen (ADH, FSH, LH)
Hypothalamus: Bevindt zich tussen de grote hersenen en hersenstam, dus in tussenhersenen.
Thalamus: bevindt zich in de tussenhersenen.
Tussenhersenen bestaan uit:
- Thalamus
- Hypothalamus
4
Samenva'ng met aantekeningen uit de lessen
2023-2024
1
, Inhoudsopgave
Week 1 Het zenuwstelsel ................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Week 2 Het Zenuwstelsel .....................................................................................................
Week 4 Motorisch stelsel .....................................................................................................
Week 5 Cogni;e ...................................................................................................................
Week 6 Cogni;e ...................................................................................................................
Week 7 Ademhalinsstelsel ....................................................................................................
2
, Samenva(ng Indiceren van zorg
Het zenuwstelsel (Week 1)
Centraal zenuwstelsel bestaat uit: hersenen en ruggenmerg.
Perifeer zenuwstelsel bestaat uit: hersenzenuwen (uit hersenstam) en ruggenmergzenuwen
Sensorische prikkels: zijn alle prikkels die binnenkomen (prikkels uit zintuigen, interne
milieu (RR, temperatuur). Sensorische prikkel gaat naar de hersenen toe.
Motorische prikkel: Gaat terug naar het ruggenmerg naar perifere zenuwen en daarna
naar het orgaan waar het nodig is. AcAes kunnen worden aangestuurd, dit kan
willekeurig en onwillekeurig.
Willekeurige zenuwstelsel: (somaAsche zenuwstelsel) Alles wat je bewust kan aansturen.
Onwillekeurig zenuwstelsel: (autonome zenuwstelsel) Hier heb je geen bewuste
invloed op. Bijvoorbeeld hartslag.
Sympathisch zenuwstelsel: (bekend van Fight or Flight reacAe) bijv het wegrennen van
een beer.
Parasympa>sch zenuwstelsel: (bekend als Rest and Digest reacAe) waar juist rust en
herstel centraal staat.
Func>es zenuwstelsel:
• Registreren van prikkels
• Verwerken van prikkels
• Opwekken van prikkels
• Reageren op prikkels
• Coördineren van funcAes
Neuronen: Zijn verbindingen die informaAe overbrengen naar andere neuronen, spier-,
kliercellen.
Neuron bestaat uit:
-Soma: (cellichaam) Grijze stof.
-Nucleus: (celkern)
-Dendrieten: korte uitlopers, voeren de elektrische prikkels naar het cellichaam toe.
Een neuron heeN meerdere dendrieten. Er worden prikkels opgevangen naar neuron
cellichaam toe.
-Axonen: Lange zenuwvezel die elektrische prikkels van het cellichaam af vervoert
naar het volgende neuron of naar de spier-, kliercellen. Een neuron heeN hier 1 van.
Hier zit myeline omheen.
-Myelineschede: (wiRe stof) een beschermde/isolerende vetlaag. Als dit beschadigt
raakt, verloopt de prikkelgeleiding niet opAmaal en raakt de funcAe van het neuron verstoord.
Steuncellen: Deze cellen beschermen en helpen de zenuwcellen.
Oligodendrocyte: Zorgen voor vorming van myelineschede. Zijn paar keer gewikkeld om axon
Insnoering van Ranvier: De isolaAe van de zenuwcellen zorgen ervoor dat impuls grote sprongen
maakt over de celmembraan. Elektrische prikkel gaat alAjd van knoop (insnoering van Ranvier) naar
knoop. De prikkel gaat supersnel.
WiIe stof: geeN een hele snelle geleiding.
Synaps: (gat tussen 2 zenuwcellen) is een verbinding tussen een zenuw en een andere zenuw.
Prikkeloverdracht van het ene neuron (of zenuw-, spier-, kliercellen) vindt plaats via synaps. Als de
elektrische prikkel het eind van de axon bereikt, worden neurotransmiRers afgegeven.
NeurotransmiRers komen vrij in synapsspleet en binden zich aan receptoren van het membraan.
Hierdoor wordt de elektrische prikkelgeleiding voortgezet of juist geremd. Impulsoverdracht gebeurt
via synaps.
NeurotransmiIer zorgt voor: Dat de prikkels van de ene zenuw naar de andere zenuw gaan.
3
, 3 verschillende neuronen:
• Sensorische neuronen (bijv voor pijnprikkels)
• Motorische neuronen
• Schakelneuronen (vooral tussen sensorische en motorische)
Centrale zenuwstelsel bestaat uit: Perifeer zenuwstelsel bestaat uit:
• Grote hersenen • Hersenzenuwen
• Tussenhersenen • Ruggenmergzenuwen
• Hersenstam
• Kleine hersenen
• Ruggenmerg
Fysiologische indeling:
• Animaal zenuwstelsel: Dit is een bewust zenuwstelsel.
• Vegeta>ef zenuwstelsel: (autonoom) Is onbewust. Kan je verdelen in 2 soortenà
- Sympathisch (acAe stand dus vechten en vluchten)
- ParasympaAsch (in rust toestand acAef)
Hersenen zijn opgebouwd uit: Grote hersenen, kleine hersenen
en hersenstam.
Cerebrum: (grote hersenen) Regelt het denken, zien, spreken, voelen, ruiken, proeven, emoAes,
gedrag, bewustzijn en aansturing spieren. Bevat veel culcus. Dit is allemaal grijze stof aan de
buitenste laag (cortex). Binnenin de hersenen zit wiRe stof. Bestaan uit 2 helNen (hemisferen).
Culcus: (groeven) Cerebrum bevat hier veel van. Hierdoor krijgen de hersenen een grotere
oppervlakte. Hierdoor kunnen hersenen meer zenuwcellen bevaRen.
Cerebrum heeN 4 kwabben:
• Frontale kwab: (voorhoofd) motorisch gedrag (karakter/gedrag)
• Par>ële kwab: (Zijkant en bovenop) sensorisch (taal)
• Occipitale kwab: (achterkant) visus/zien
• Temporale kwab: (bij je slaap) geheugen, taal, gehoor.
Broca gebied: (spraakcentrum) Woorden kan maken en uitspreken (bijv aansturen van mondspieren)
Wernicke gebied: Begrijpen van gesproken en geschreven taal.
Limbic systeem: heeN te maken met gedrag, emoAes, moAvaAes. Hier worden hormonen
geproduceerd en temperatuur en eetlust geregeld. Schade aan limbisch systeem kan het hormonale
systeem uit balans brengen.
Hemisfeer: is een hersenhelN. Je hebt er 2 linker en rechter.
Associa>ebanen: (wiRe stof) De hemisferen worden hierdoor met elkaar verbonden. Zijn nodig om
verschillende deelprocessen met elkaar in verband te brengen.
Hersenbalk: linker- en rechterhemisferen zijn door de hersenbalk met elkaar verbonden.
Hypofyse: Zijn belangrijk voor aanmaak hormonen (ADH, FSH, LH)
Hypothalamus: Bevindt zich tussen de grote hersenen en hersenstam, dus in tussenhersenen.
Thalamus: bevindt zich in de tussenhersenen.
Tussenhersenen bestaan uit:
- Thalamus
- Hypothalamus
4
