Inhoudsopgave
Les 1 – Wetenschap, technologie en de ‘zingevende interesse’ (prof. De Witte)................................1
Opzet..................................................................................................................................................1
Overzicht van de lessen......................................................................................................................1
Praktisch.............................................................................................................................................1
“Zingeving”.........................................................................................................................................2
1. Wetenschap................................................................................................................................2
2. De ‘zingevende’, ‘cognitieve’ en ‘manipulatieve’ interesses van de mens...................................4
a) Zingevend & cognitief.................................................................................................................4
b) zingevend & manipulatief...........................................................................................................6
3. Conclusie.....................................................................................................................................7
Religie, zingeving en wetenschap (Prof. Zuijdwegt)...........................................................................8
Terugblik les 1.....................................................................................................................................8
Focus les 2 en 3...................................................................................................................................8
Mythes................................................................................................................................................8
Religie en wetenschap historisch........................................................................................................9
Vergelijking 1..................................................................................................................................9
Vergelijking 2..................................................................................................................................9
Citaat............................................................................................................................................10
Wat is religie?...............................................................................................................................13
Religie en zingeving......................................................................................................................13
Religie, secularisatie en de redelijkheid...........................................................................................17
Recap les 1........................................................................................................................................17
Recap les 2........................................................................................................................................17
Vooruitblik les 3................................................................................................................................17
Mythes..............................................................................................................................................17
Vragen:.............................................................................................................................................17
De toekomst van religie wereldwijd..................................................................................................18
Hoe zit het op dit ogenblik?..........................................................................................................18
Procentuele verandering tussen 2015-2060.................................................................................18
Waar zal dit toe leiden?................................................................................................................18
Dezelfde vragen ook in de survey gesteld....................................................................................19
Religie en secularisatie.....................................................................................................................19
Secularisatie als proces meten......................................................................................................20
In Vlaanderen...............................................................................................................................20
Secularisatiethese.............................................................................................................................20
De ‘terugkeer’ van religie..................................................................................................................21
, Complicaties in het Westen..........................................................................................................21
Institutionele en diffuse religie.....................................................................................................21
De secularisatiethese revisited.........................................................................................................22
Religie en redelijkheid......................................................................................................................22
James’ argument..........................................................................................................................23
Wetenschap en genuie options........................................................................................................25
Genuie options in de leefwereld...................................................................................................25
Religie als genuie option...............................................................................................................25
Inleiding............................................................................................................................................27
Definities van woede........................................................................................................................27
Woede en straf in antiek Athene......................................................................................................28
Aristoteles’ definitie van woede.......................................................................................................29
Elementen van Aristoteles’ definitie.............................................................................................29
Rede en emotie in de woede............................................................................................................31
De dynamiek van de woede..............................................................................................................32
Woede en haat.................................................................................................................................33
Emotie en misdaad...........................................................................................................................34
De waarde van woede in de filosofie................................................................................................35
Martha Nussbaum............................................................................................................................36
Kritiek op Nussbaum.....................................................................................................................36
Tot slot..............................................................................................................................................37
Levensbeschouwing in de publieke sfeer - Euthanasie Zingeving, levensbeschouwing, recht en
politiek............................................................................................................................................39
Inleiding: Een probleem in de democratie: “zingevende interesse”.................................................39
Een probleem in de democratie: hoe ermee omgaan?.................................................................40
De oplossing van het politiek liberalisme......................................................................................41
Communitarisme en politiek liberalisme (Michael Sandel)...............................................................43
What the hell is ‘liberalism’?............................................................................................................43
Politiek liberalisme en communitarisme...........................................................................................44
Het traject van de euthanasie-wetgeving.........................................................................................45
‘Politiek liberalisme’ over euthanasie...........................................................................................46
‘Politiek liberalisme’ over euthanasie – Kritiek.............................................................................46
‘Politiek liberalisme’ over euthanasie – Conclusie........................................................................48
Politiek, tragiek en incommensurabele warden................................................................................49
De gevangenisstraf in België............................................................................................................50
De penitentiaire vooruitgangsgedachte............................................................................................50
Geschiedenis gevangeniswezen in België na WOII............................................................................51
Tijdlijn van de penitentiaire vooruitgang......................................................................................51
, Leuven centraal en de penitentiaire vooruitgangsgedachte.........................................................51
De Belgische gevangenis tot 1945................................................................................................52
De logica van de penitentiaire gedachte.......................................................................................52
Na de oorlog.................................................................................................................................53
Resultaat: de totale inrichting.......................................................................................................53
Het verhaal van Leuven Centraal..................................................................................................54
Het spanningsveld.........................................................................................................................58
De basiswet (2005).......................................................................................................................58
De inzet van de basiswet..............................................................................................................58
Schadebeperking..........................................................................................................................59
Orde en veiligheid.........................................................................................................................59
Is dit alles een goede voorstelling van de zaken?..............................................................................59
De totale inrichting vs rechten van gedetineerde.........................................................................59
Maatschappelijke verwachting vs wettelijk kader.........................................................................61
, Religie en zingeving
Les 1 – Wetenschap, technologie en de ‘zingevende
interesse’ (prof. De Witte)
Les 23/02/2023
Opzet
• Van “Vraagstukken uit de godsdienstwetenschappen” naar RZL (2002).
-> theologen; beide geestelijk zorgers en LINC.
• Doelstelling?
• Universiteit en ‘persoonsvorming’
• Met het oog op de ‘disciplinary future self’
-> zullen allemaal in contact komen met zingevende functies.
bv: bij PTSD uitvoeren risicoclassficiatie -> je gebruikt wetenschappelijke
instrumenten om met mensen om te gaan maar hoe combineer ik deze mensen toch
ook als persoon beschouwen?
Overzicht van de lessen
23 februari ’24 – wetenschap, technologie en de ‘zingevende interesse’ (DW)
-> hoe verhouden beide tov elkaar?
1 maart – religie, zingeving en wetenschap (G)
-> iemand die zegt ik ben religieus of ik geloof in God, wat betekend dit dan?
22 maart – religie, secularisatie ene redelijkheid (DW & G)
29 maart - woede en straf
26 april - levensbeschouwing in de publieke sfeer
-> politiek en zingevende; andere visie die zegt dat politiek zinvolle activiteit is los van het
oplossen van problemen. Politiek gaat over waarden die we belangrijk vinden en deze
verschillen, de politiek gaat net over dit meningsverschil.
10 mei – de betekenis van de gevangenis (G)
Praktisch
Lesopnames
Wat kennen?
Inhoud van lessen
Extra op toledo
Examen
18/20 punten = examen
3 open vragen (elk op 4 punten) -> essayvragen: kijken naar kennis en inzicht (delen met
elkaar in verband brengen)
6 meerkeuzevragen met giscorrectie
2/20 punten = deelname aan module
module = online component over allerlei onderwerpen, je mag kiezen uit alle onderwerpen
enkel NIET kiezen voor misdaad en straf!!
Deadlines:
- Inschrijf deadline 25/03/2024
- 16/04/2024 openen discussieforum
= alles of niks 0/2 of 2/2
- Richtdatum 20/04- 24/04 reageren op discussieforum
- Deadline attestatie = 30/04/2024 24u
1
Les 1 – Wetenschap, technologie en de ‘zingevende interesse’ (prof. De Witte)................................1
Opzet..................................................................................................................................................1
Overzicht van de lessen......................................................................................................................1
Praktisch.............................................................................................................................................1
“Zingeving”.........................................................................................................................................2
1. Wetenschap................................................................................................................................2
2. De ‘zingevende’, ‘cognitieve’ en ‘manipulatieve’ interesses van de mens...................................4
a) Zingevend & cognitief.................................................................................................................4
b) zingevend & manipulatief...........................................................................................................6
3. Conclusie.....................................................................................................................................7
Religie, zingeving en wetenschap (Prof. Zuijdwegt)...........................................................................8
Terugblik les 1.....................................................................................................................................8
Focus les 2 en 3...................................................................................................................................8
Mythes................................................................................................................................................8
Religie en wetenschap historisch........................................................................................................9
Vergelijking 1..................................................................................................................................9
Vergelijking 2..................................................................................................................................9
Citaat............................................................................................................................................10
Wat is religie?...............................................................................................................................13
Religie en zingeving......................................................................................................................13
Religie, secularisatie en de redelijkheid...........................................................................................17
Recap les 1........................................................................................................................................17
Recap les 2........................................................................................................................................17
Vooruitblik les 3................................................................................................................................17
Mythes..............................................................................................................................................17
Vragen:.............................................................................................................................................17
De toekomst van religie wereldwijd..................................................................................................18
Hoe zit het op dit ogenblik?..........................................................................................................18
Procentuele verandering tussen 2015-2060.................................................................................18
Waar zal dit toe leiden?................................................................................................................18
Dezelfde vragen ook in de survey gesteld....................................................................................19
Religie en secularisatie.....................................................................................................................19
Secularisatie als proces meten......................................................................................................20
In Vlaanderen...............................................................................................................................20
Secularisatiethese.............................................................................................................................20
De ‘terugkeer’ van religie..................................................................................................................21
, Complicaties in het Westen..........................................................................................................21
Institutionele en diffuse religie.....................................................................................................21
De secularisatiethese revisited.........................................................................................................22
Religie en redelijkheid......................................................................................................................22
James’ argument..........................................................................................................................23
Wetenschap en genuie options........................................................................................................25
Genuie options in de leefwereld...................................................................................................25
Religie als genuie option...............................................................................................................25
Inleiding............................................................................................................................................27
Definities van woede........................................................................................................................27
Woede en straf in antiek Athene......................................................................................................28
Aristoteles’ definitie van woede.......................................................................................................29
Elementen van Aristoteles’ definitie.............................................................................................29
Rede en emotie in de woede............................................................................................................31
De dynamiek van de woede..............................................................................................................32
Woede en haat.................................................................................................................................33
Emotie en misdaad...........................................................................................................................34
De waarde van woede in de filosofie................................................................................................35
Martha Nussbaum............................................................................................................................36
Kritiek op Nussbaum.....................................................................................................................36
Tot slot..............................................................................................................................................37
Levensbeschouwing in de publieke sfeer - Euthanasie Zingeving, levensbeschouwing, recht en
politiek............................................................................................................................................39
Inleiding: Een probleem in de democratie: “zingevende interesse”.................................................39
Een probleem in de democratie: hoe ermee omgaan?.................................................................40
De oplossing van het politiek liberalisme......................................................................................41
Communitarisme en politiek liberalisme (Michael Sandel)...............................................................43
What the hell is ‘liberalism’?............................................................................................................43
Politiek liberalisme en communitarisme...........................................................................................44
Het traject van de euthanasie-wetgeving.........................................................................................45
‘Politiek liberalisme’ over euthanasie...........................................................................................46
‘Politiek liberalisme’ over euthanasie – Kritiek.............................................................................46
‘Politiek liberalisme’ over euthanasie – Conclusie........................................................................48
Politiek, tragiek en incommensurabele warden................................................................................49
De gevangenisstraf in België............................................................................................................50
De penitentiaire vooruitgangsgedachte............................................................................................50
Geschiedenis gevangeniswezen in België na WOII............................................................................51
Tijdlijn van de penitentiaire vooruitgang......................................................................................51
, Leuven centraal en de penitentiaire vooruitgangsgedachte.........................................................51
De Belgische gevangenis tot 1945................................................................................................52
De logica van de penitentiaire gedachte.......................................................................................52
Na de oorlog.................................................................................................................................53
Resultaat: de totale inrichting.......................................................................................................53
Het verhaal van Leuven Centraal..................................................................................................54
Het spanningsveld.........................................................................................................................58
De basiswet (2005).......................................................................................................................58
De inzet van de basiswet..............................................................................................................58
Schadebeperking..........................................................................................................................59
Orde en veiligheid.........................................................................................................................59
Is dit alles een goede voorstelling van de zaken?..............................................................................59
De totale inrichting vs rechten van gedetineerde.........................................................................59
Maatschappelijke verwachting vs wettelijk kader.........................................................................61
, Religie en zingeving
Les 1 – Wetenschap, technologie en de ‘zingevende
interesse’ (prof. De Witte)
Les 23/02/2023
Opzet
• Van “Vraagstukken uit de godsdienstwetenschappen” naar RZL (2002).
-> theologen; beide geestelijk zorgers en LINC.
• Doelstelling?
• Universiteit en ‘persoonsvorming’
• Met het oog op de ‘disciplinary future self’
-> zullen allemaal in contact komen met zingevende functies.
bv: bij PTSD uitvoeren risicoclassficiatie -> je gebruikt wetenschappelijke
instrumenten om met mensen om te gaan maar hoe combineer ik deze mensen toch
ook als persoon beschouwen?
Overzicht van de lessen
23 februari ’24 – wetenschap, technologie en de ‘zingevende interesse’ (DW)
-> hoe verhouden beide tov elkaar?
1 maart – religie, zingeving en wetenschap (G)
-> iemand die zegt ik ben religieus of ik geloof in God, wat betekend dit dan?
22 maart – religie, secularisatie ene redelijkheid (DW & G)
29 maart - woede en straf
26 april - levensbeschouwing in de publieke sfeer
-> politiek en zingevende; andere visie die zegt dat politiek zinvolle activiteit is los van het
oplossen van problemen. Politiek gaat over waarden die we belangrijk vinden en deze
verschillen, de politiek gaat net over dit meningsverschil.
10 mei – de betekenis van de gevangenis (G)
Praktisch
Lesopnames
Wat kennen?
Inhoud van lessen
Extra op toledo
Examen
18/20 punten = examen
3 open vragen (elk op 4 punten) -> essayvragen: kijken naar kennis en inzicht (delen met
elkaar in verband brengen)
6 meerkeuzevragen met giscorrectie
2/20 punten = deelname aan module
module = online component over allerlei onderwerpen, je mag kiezen uit alle onderwerpen
enkel NIET kiezen voor misdaad en straf!!
Deadlines:
- Inschrijf deadline 25/03/2024
- 16/04/2024 openen discussieforum
= alles of niks 0/2 of 2/2
- Richtdatum 20/04- 24/04 reageren op discussieforum
- Deadline attestatie = 30/04/2024 24u
1
