samenvatting - deontologische aspecten

SAMENVATTING LES:
DEONTOLOGISCHE ASPECTEN
[Ondertitel van document]




HOGent
[Cursustitel]

, Maud Bourry




TEN GELEIDE
1. EEN DEONTOLOGISCH PERSPECTIEF

 Kern van het boek → een deontologische beschouwing over privacy, discretie en beroepsgeheim
o Dit zijn fundamentele principes voor het sociaal-agogisch werk en in het geval van de privacy
voor de volledige samenleving
o Met een sterke juridische verankering
 Privacywetgeving
 De wet op het beroepsgeheim
 Regels
o Het volgen van een regel maakt je niet noodzakelijk een goed mens
o Het bestaan van een regel impliceert geen pasklare oplossingen die ons vertellen hoe te
handelen

DEONTOLOGIE?

Deontologie = vanuit de normatieve ethiek is deontologie één manier om morele problemen te benaderen

 Ethisch begrip
 Deontologische code → wat je wel en niet mag doen in een beroep
o Het zegt wat je moet doen
 Link filosofie
o Deontologische filosofen
 Trein-dilemma
 Bentham → utilitarist, “the greatest happiness for the greatest number”
 Kant → “je moet doen wat je morele plicht is, niet wat iemand anders je verplicht”
 Deontologie gaat over morele plichten
 Deontologie gaat over je morele plichten
o Ingaan op het goede

2. DEONTOLOGIE ALS DEEL VAN EEN BEROEPSETHIEK

We kaderen de deontologie binnen de normatieve ethiek

 Deontologische kijk op de vraag ‘wat is juist?’
o Als we juist handelen, handelen we ook goed
o Ontstaan van een belangrijk filosofisch discussiepunt
 Het onderscheid tussen het ‘juiste’ en het ‘goede’
 Een juiste regel is gebaseerd op een principe, iets waar we allemaal achterstaan
o Deontologische kijk → het goede doen is je houden aan (rechtvaardige) regels
 = doen wat we moeten doen




1

, Maud Bourry



TECHNISCHE EN NORMATIEVE PROFESSIONALITEIT

 Doe ik de dingen goed?
o Technisch
 Gaat over deskundig zijn in je beroep
 Omgaan met technologische ontwikkelingen
 Gespreksvaardigheden
 Kwalitatieve rapportage
 Omgaan met agressie
 …
 Doe ik de goede dingen?
o Normatief
 Genormeerd naar een bepaalde richting
 Je gaat iets veranderen in het goede van iemands leven (orthopedagogie)
 Ethische vragen stellen over (eigen) interventies: dragen ze bij en op elke manier aan
goede orthopedagogie
 Normatieve professionaliteit houdt in dat we deze opvattingen expliciteren en
bespreekbaar maken, in dialoog onder beroepsgenoten

Metafoor → “professional als lantaarnpaal of kampvuur” (boek blz. 240)

 Lantaarnpaal
o ….
 Kampvuur
o Normatief → zoeken samen met de cliënt – samen door het moeras
 Hoe kan je het leven van mensen verbeteren




2

, Maud Bourry




PROLOOG – HET GOEDE DOEN (INTEGER
HANDELEN)
1. MORAAL EN ETHIEK

 Integriteit = het goede doen
o Integriteit hangt niet af van een ander, hangt enkel af van jezelf
o Dingen die je doet, mag je niet doen voor een beloning maar omdat je het zelf wil doen

Epictetus = Als je ooit in de verleiding komt om te zoeken naar goedkeuring van buitenaf, realiseer je dan dat je
je integriteit hebt gecompromitteerd (= in gevaar gebracht). Als je een getuige nodig hebt, wees die dan zelf

 Autonoom vs heteronoom het goede doen
o Kant zet in op autonomie
 De kerk (elite) zei wat we moesten doen, Kant zei dat dat dwang was

Hoe weet je dat je in het dagelijkse leven integer bent?

 Wanneer je je eigen doelen bereikt, zonder anderen te schaden
 Trial and error
o Uit de reactie van anderen kan je afleiden wat goed en kwaad is
o Leren door vallen en opstaan
 Volgens je intuïtie (buikgevoel)
o Als je geweten knaagt
o Intuïtie bouw je op door ervaringen

Waar haal je je waarden en normen?

 In je opvoeding
 Uit je referentiekader die je opbouwt (door opvoeding)
 De wet
 Door socialisatie leren we wat goed en kwaad is

Moraliteit (waarden en normen) via socialisatie, trial and error

 Wetgeving = een tijdelijke morele consensus
o Wetten kunnen ook zeer onethisch zijn
 Bv lage emissiezone
 Onrechtvaardigde regelgeving
o Uitzonderingen die gemaakt worden (ongelijkheid)
o De meest kwetsbare in de samenleving, dwing je om hen iets aan
te kopen die ze niet kunnen veroorloven waardoor dat mobiliteit
beperkt wordt




3