1
Titel 1. Kredietrecht,
Mededingingsrecht en
Handelscontracten
LISA VAN CAENEGEM
,HER P a g i n a | 21
INHOUD
H1. Kredietrecht
Afdeling 1. Geldlening .................................................................................................................... 25
§1 Begrip en constitutieve elementen ........................................................................................ 25
A TOestemming – Bekwaamheid ........................................................................................... 25
B Het voorwerp ....................................................................................................................... 25
C De oorzaak .......................................................................................................................... 25
D De aangifte .......................................................................................................................... 25
D De vormregels ..................................................................................................................... 26
§2 Verplichtingen van de ontlener .............................................................................................. 26
A De vergoeding – interest ..................................................................................................... 26
B Teruggaveplicht ................................................................................................................... 28
Afdeling 2. Kredietopening ............................................................................................................. 28
§1 Mogelijkheid tot herkwalificatie van kredietopening naar geldlening .................................... 29
§2 Relevante rechtspraak over herkwalificatie ........................................................................... 29
Afdeling 3. KMO-financiering.......................................................................................................... 29
§1 Belangrijkste bepalingen in de wet ........................................................................................ 30
§2 Vervroegde terugbetaling ...................................................................................................... 30
§3 Onrechtmatige bedingen ....................................................................................................... 30
H2 Mededingingsrecht en Prijzenwetgeving
§1 Mededingingswetgeving ........................................................................................................ 31
A Verbod van kartelafspraken................................................................................................. 31
B Misbruik van economische machtspositie ........................................................................... 31
C Controle op concentraties ................................................................................................... 32
D Misbruik van economische afhankelijkheid ......................................................................... 32
§2 Prijzenwetgeving.................................................................................................................... 32
A Principes .............................................................................................................................. 32
B Procedure ............................................................................................................................ 33
H3 Handelscontracten
Afdeling 1. Handelsvertegenwoordiger .......................................................................................... 34
Afdeling 2. Handelsargentuur ......................................................................................................... 34
§1 Definitie .................................................................................................................................. 34
§2 Kenmerken............................................................................................................................. 35
A In naam en voor rekening .................................................................................................... 35
B Niet onder gezag ................................................................................................................. 35
C Opdracht: Bemiddelen en afsluiten van zaken ................................................................... 35
,HER P a g i n a | 22
D Permantentie van de opdracht ............................................................................................ 35
E Opdracht tegen vergoeding ................................................................................................. 36
§3 Vergoeding van de handelsagent.......................................................................................... 36
A Grondslag van de vergoeding ............................................................................................. 36
B Onstaan van het recht op vergoeding ................................................................................. 36
C Opeisbaarheid van de commissie ....................................................................................... 37
D Verval recht op commissie .................................................................................................. 37
E Controlerecht ....................................................................................................................... 37
§4 Einde van de handelsagentuur .............................................................................................. 38
A Beëndiging door opzegging ................................................................................................. 38
B Beëindiging wegens uitzonderlijke omstandigheden .......................................................... 38
C Beëndiging wegens ernstige tekortkoming ......................................................................... 38
§5 Gevolgen van de beëindiging ................................................................................................ 38
A Gevolgen voor principaal: uitwinningsvergoeding ............................................................... 39
B Gevolgen voor agent: concurrentiebeding .......................................................................... 39
Afdeling 3. Commissie.................................................................................................................... 39
§1 Definitie .................................................................................................................................. 39
§2 Kenmerk van de commissie .................................................................................................. 40
Vergoeding .............................................................................................................................. 40
Stellen van rechtshandelingen ................................................................................................ 40
Handelen in eigen naam ......................................................................................................... 40
Lastgeving ............................................................................................................................... 40
Naamlening ............................................................................................................................. 40
Verkoopconcessie ................................................................................................................... 40
§3 Precontractuele informatie in het kader van de commerciële
samenwerkingsovereenkomsten ................................................................................................ 41
§4 Rechten en verplichtingen van de commissionair ................................................................. 41
A Uitvoering opdrachten conform aan de instructies van de commitent ................................ 41
B Uitvoering van de overeenkomst met de derde .................................................................. 41
C Informatieverstrekking aan de committent .......................................................................... 41
D Geheimhouding over de identiteit van de committent......................................................... 41
E Rekening en verantwoording afleggen ................................................................................ 41
F Verbod om als tegenpartij op te treden ............................................................................... 41
G Aansprakelijkheid van de commissionair ten opzichte van de commitent ......................... 42
§5 Rechten en verplichtingen van de committent ...................................................................... 42
A Betalen van commissieloon ................................................................................................. 42
B Terugbetaling van kosten en voorschotten ......................................................................... 42
,HER P a g i n a | 23
Afdeling 4. De makelaar ................................................................................................................. 42
§1 Definitie .................................................................................................................................. 42
§2 Kenmerken van de makelaar................................................................................................. 43
Onafhankelijk tussenpersoon.................................................................................................. 43
Zonder permanente band met de opdrachtgever ................................................................... 43
Taak ........................................................................................................................................ 43
§3 Privaatrechterlijke kwalificatie van de makelaarsovereenkomst ........................................... 43
A Aanneming ........................................................................................................................... 43
B Lastgeving............................................................................................................................ 43
Kwalificatiemethoden .............................................................................................................. 43
§4 Verplichtingen van de makelaar ............................................................................................ 44
in geval van aanneming .......................................................................................................... 44
In geval van lastgeving............................................................................................................ 44
§5 Verplichting van de opdrachtgever ........................................................................................ 44
Afdeling 5. Verkoopconcessie ........................................................................................................ 44
§1 Definitie .................................................................................................................................. 44
§2 Kenmerken............................................................................................................................. 45
Plicht te verkopen.................................................................................................................... 45
Recht te verkopen ................................................................................................................... 45
Verkoop van producten van de concessiegever..................................................................... 45
Kaderovereenkomst ................................................................................................................ 45
Intuitu personae-karakter ........................................................................................................ 45
§3 precontractuele informatie ..................................................................................................... 45
§4 Contractuele omkadering van de verkoopconcessie ............................................................ 46
§5 Eenzijdige beëindiging door de CG ....................................................................................... 46
A Algemeen ............................................................................................................................. 46
B Eenzijdige beëindiging ......................................................................................................... 46
Afdeling 6. Franchising en commerciële samenwerkingsovereenkomsten ................................... 47
§1 Definitie .................................................................................................................................. 48
§2 Kenmerken............................................................................................................................. 48
Onbenoemde overeenkomst................................................................................................... 48
Wederkerige overeenkomst .................................................................................................... 48
Ituitu personae overeenkomst................................................................................................. 48
Franchisenemer is een zelfstandige ....................................................................................... 48
§3 Voordelen van franchising ..................................................................................................... 48
Voor de franchisegever ........................................................................................................... 48
Voor de franchisenemer .......................................................................................................... 48
,HER P a g i n a | 24
§4 Verplichtingen franchisegever ............................................................................................... 49
A Precontractuele informatieplichting ..................................................................................... 49
B Respecteren bedenktermijn................................................................................................. 49
C Mededeling van Knowhow .................................................................................................. 49
D Bijstand aan de franchisenemer .......................................................................................... 49
E Ter beschikking stellen van commerciële formule .............................................................. 50
F Andere clausules ................................................................................................................. 50
§5 Verplichtingen van de franchisenemer .................................................................................. 50
A Uitbating conform instructies ............................................................................................... 50
B Vergoeding aan de franchisegever ..................................................................................... 50
C Andere verplichtingen .......................................................................................................... 50
, HER P a g i n a | 25
H1. KREDIETRECHT
- Activatie van niet-productieve spaargelden
- Door kredietinstellingen toevertrouwd aan economische actoren in het bedrijfsleven of
aan consumenten
o Economische actoren doen investeringen & creëren werkgelegenheid
o Consumenten worden gestimuleerd om goederen en diensten aan te schaffen
- Risico; financiële crisissen, wanneer kredieten worden verstrekt aan kredietnemers met
onvoldoende financiële middelen om het terug te betalen
- Bijzondere regels voor ondernemingen met als hoofdtaak krediet verstrekken
- Bijzondere regels met betrekking tot de kredietverstrekking zelf
o Om de consument te beschermen
“Krediet” kan algemeen worden omschreven al zijnde de terbeschikkingstelling van
koopkracht aan een andere persoon, onder de vorm van een som geld of op andere
wijze, en waarbij de kredietnemer op termijn gehouden is tot terugbetaling van de
waarde van de geleende koopkracht
- Intuitu personae
o Geen overdracht van krediet, overlijden of faillietverklaring maakt een einde aan
de overeenkomst
- Benoemde overeenkomst
o Regels in de artikelen 1874-1894 BW
AFDELING 1. GELDLENING
§1 BEGRIP EN CONSTIT UTIEVE ELEMENTEN
A TOESTEMMING – BEKW AAMHEID
- Onderworpen aan de gewoonlijke geldigheidsverreisten voor overeenkomsten
B HET VOORWERP
- De geldsom is het voorwerp
- Art. 1893 BW
o De ontlener wordt eigenaar van het voorwerp, de uitlener verliest zijn
eigendomsrecht
o Dit is essentieel zodat de ontlener over het voorwerp vrij kan beschikken
C DE OORZAAK
- Moet geoorloofd zijn
- De beweegredenen van de ontlener mogen niet in strijd zijn met de wettelijke regels
- Indien de oorzaak niet geoorloofd is, dan is de overeenkomst nietig
- De uitlener moet kennis hebben van de oorzaak van de geldlening
- Indien de uitlener niet op de hoogte was, wordt de overeenkomst als geldig gezien
D DE AANGIFTE
- De geldlening veronderstelt afgifte van een geldsom aan de ontlener
Titel 1. Kredietrecht,
Mededingingsrecht en
Handelscontracten
LISA VAN CAENEGEM
,HER P a g i n a | 21
INHOUD
H1. Kredietrecht
Afdeling 1. Geldlening .................................................................................................................... 25
§1 Begrip en constitutieve elementen ........................................................................................ 25
A TOestemming – Bekwaamheid ........................................................................................... 25
B Het voorwerp ....................................................................................................................... 25
C De oorzaak .......................................................................................................................... 25
D De aangifte .......................................................................................................................... 25
D De vormregels ..................................................................................................................... 26
§2 Verplichtingen van de ontlener .............................................................................................. 26
A De vergoeding – interest ..................................................................................................... 26
B Teruggaveplicht ................................................................................................................... 28
Afdeling 2. Kredietopening ............................................................................................................. 28
§1 Mogelijkheid tot herkwalificatie van kredietopening naar geldlening .................................... 29
§2 Relevante rechtspraak over herkwalificatie ........................................................................... 29
Afdeling 3. KMO-financiering.......................................................................................................... 29
§1 Belangrijkste bepalingen in de wet ........................................................................................ 30
§2 Vervroegde terugbetaling ...................................................................................................... 30
§3 Onrechtmatige bedingen ....................................................................................................... 30
H2 Mededingingsrecht en Prijzenwetgeving
§1 Mededingingswetgeving ........................................................................................................ 31
A Verbod van kartelafspraken................................................................................................. 31
B Misbruik van economische machtspositie ........................................................................... 31
C Controle op concentraties ................................................................................................... 32
D Misbruik van economische afhankelijkheid ......................................................................... 32
§2 Prijzenwetgeving.................................................................................................................... 32
A Principes .............................................................................................................................. 32
B Procedure ............................................................................................................................ 33
H3 Handelscontracten
Afdeling 1. Handelsvertegenwoordiger .......................................................................................... 34
Afdeling 2. Handelsargentuur ......................................................................................................... 34
§1 Definitie .................................................................................................................................. 34
§2 Kenmerken............................................................................................................................. 35
A In naam en voor rekening .................................................................................................... 35
B Niet onder gezag ................................................................................................................. 35
C Opdracht: Bemiddelen en afsluiten van zaken ................................................................... 35
,HER P a g i n a | 22
D Permantentie van de opdracht ............................................................................................ 35
E Opdracht tegen vergoeding ................................................................................................. 36
§3 Vergoeding van de handelsagent.......................................................................................... 36
A Grondslag van de vergoeding ............................................................................................. 36
B Onstaan van het recht op vergoeding ................................................................................. 36
C Opeisbaarheid van de commissie ....................................................................................... 37
D Verval recht op commissie .................................................................................................. 37
E Controlerecht ....................................................................................................................... 37
§4 Einde van de handelsagentuur .............................................................................................. 38
A Beëndiging door opzegging ................................................................................................. 38
B Beëindiging wegens uitzonderlijke omstandigheden .......................................................... 38
C Beëndiging wegens ernstige tekortkoming ......................................................................... 38
§5 Gevolgen van de beëindiging ................................................................................................ 38
A Gevolgen voor principaal: uitwinningsvergoeding ............................................................... 39
B Gevolgen voor agent: concurrentiebeding .......................................................................... 39
Afdeling 3. Commissie.................................................................................................................... 39
§1 Definitie .................................................................................................................................. 39
§2 Kenmerk van de commissie .................................................................................................. 40
Vergoeding .............................................................................................................................. 40
Stellen van rechtshandelingen ................................................................................................ 40
Handelen in eigen naam ......................................................................................................... 40
Lastgeving ............................................................................................................................... 40
Naamlening ............................................................................................................................. 40
Verkoopconcessie ................................................................................................................... 40
§3 Precontractuele informatie in het kader van de commerciële
samenwerkingsovereenkomsten ................................................................................................ 41
§4 Rechten en verplichtingen van de commissionair ................................................................. 41
A Uitvoering opdrachten conform aan de instructies van de commitent ................................ 41
B Uitvoering van de overeenkomst met de derde .................................................................. 41
C Informatieverstrekking aan de committent .......................................................................... 41
D Geheimhouding over de identiteit van de committent......................................................... 41
E Rekening en verantwoording afleggen ................................................................................ 41
F Verbod om als tegenpartij op te treden ............................................................................... 41
G Aansprakelijkheid van de commissionair ten opzichte van de commitent ......................... 42
§5 Rechten en verplichtingen van de committent ...................................................................... 42
A Betalen van commissieloon ................................................................................................. 42
B Terugbetaling van kosten en voorschotten ......................................................................... 42
,HER P a g i n a | 23
Afdeling 4. De makelaar ................................................................................................................. 42
§1 Definitie .................................................................................................................................. 42
§2 Kenmerken van de makelaar................................................................................................. 43
Onafhankelijk tussenpersoon.................................................................................................. 43
Zonder permanente band met de opdrachtgever ................................................................... 43
Taak ........................................................................................................................................ 43
§3 Privaatrechterlijke kwalificatie van de makelaarsovereenkomst ........................................... 43
A Aanneming ........................................................................................................................... 43
B Lastgeving............................................................................................................................ 43
Kwalificatiemethoden .............................................................................................................. 43
§4 Verplichtingen van de makelaar ............................................................................................ 44
in geval van aanneming .......................................................................................................... 44
In geval van lastgeving............................................................................................................ 44
§5 Verplichting van de opdrachtgever ........................................................................................ 44
Afdeling 5. Verkoopconcessie ........................................................................................................ 44
§1 Definitie .................................................................................................................................. 44
§2 Kenmerken............................................................................................................................. 45
Plicht te verkopen.................................................................................................................... 45
Recht te verkopen ................................................................................................................... 45
Verkoop van producten van de concessiegever..................................................................... 45
Kaderovereenkomst ................................................................................................................ 45
Intuitu personae-karakter ........................................................................................................ 45
§3 precontractuele informatie ..................................................................................................... 45
§4 Contractuele omkadering van de verkoopconcessie ............................................................ 46
§5 Eenzijdige beëindiging door de CG ....................................................................................... 46
A Algemeen ............................................................................................................................. 46
B Eenzijdige beëindiging ......................................................................................................... 46
Afdeling 6. Franchising en commerciële samenwerkingsovereenkomsten ................................... 47
§1 Definitie .................................................................................................................................. 48
§2 Kenmerken............................................................................................................................. 48
Onbenoemde overeenkomst................................................................................................... 48
Wederkerige overeenkomst .................................................................................................... 48
Ituitu personae overeenkomst................................................................................................. 48
Franchisenemer is een zelfstandige ....................................................................................... 48
§3 Voordelen van franchising ..................................................................................................... 48
Voor de franchisegever ........................................................................................................... 48
Voor de franchisenemer .......................................................................................................... 48
,HER P a g i n a | 24
§4 Verplichtingen franchisegever ............................................................................................... 49
A Precontractuele informatieplichting ..................................................................................... 49
B Respecteren bedenktermijn................................................................................................. 49
C Mededeling van Knowhow .................................................................................................. 49
D Bijstand aan de franchisenemer .......................................................................................... 49
E Ter beschikking stellen van commerciële formule .............................................................. 50
F Andere clausules ................................................................................................................. 50
§5 Verplichtingen van de franchisenemer .................................................................................. 50
A Uitbating conform instructies ............................................................................................... 50
B Vergoeding aan de franchisegever ..................................................................................... 50
C Andere verplichtingen .......................................................................................................... 50
, HER P a g i n a | 25
H1. KREDIETRECHT
- Activatie van niet-productieve spaargelden
- Door kredietinstellingen toevertrouwd aan economische actoren in het bedrijfsleven of
aan consumenten
o Economische actoren doen investeringen & creëren werkgelegenheid
o Consumenten worden gestimuleerd om goederen en diensten aan te schaffen
- Risico; financiële crisissen, wanneer kredieten worden verstrekt aan kredietnemers met
onvoldoende financiële middelen om het terug te betalen
- Bijzondere regels voor ondernemingen met als hoofdtaak krediet verstrekken
- Bijzondere regels met betrekking tot de kredietverstrekking zelf
o Om de consument te beschermen
“Krediet” kan algemeen worden omschreven al zijnde de terbeschikkingstelling van
koopkracht aan een andere persoon, onder de vorm van een som geld of op andere
wijze, en waarbij de kredietnemer op termijn gehouden is tot terugbetaling van de
waarde van de geleende koopkracht
- Intuitu personae
o Geen overdracht van krediet, overlijden of faillietverklaring maakt een einde aan
de overeenkomst
- Benoemde overeenkomst
o Regels in de artikelen 1874-1894 BW
AFDELING 1. GELDLENING
§1 BEGRIP EN CONSTIT UTIEVE ELEMENTEN
A TOESTEMMING – BEKW AAMHEID
- Onderworpen aan de gewoonlijke geldigheidsverreisten voor overeenkomsten
B HET VOORWERP
- De geldsom is het voorwerp
- Art. 1893 BW
o De ontlener wordt eigenaar van het voorwerp, de uitlener verliest zijn
eigendomsrecht
o Dit is essentieel zodat de ontlener over het voorwerp vrij kan beschikken
C DE OORZAAK
- Moet geoorloofd zijn
- De beweegredenen van de ontlener mogen niet in strijd zijn met de wettelijke regels
- Indien de oorzaak niet geoorloofd is, dan is de overeenkomst nietig
- De uitlener moet kennis hebben van de oorzaak van de geldlening
- Indien de uitlener niet op de hoogte was, wordt de overeenkomst als geldig gezien
D DE AANGIFTE
- De geldlening veronderstelt afgifte van een geldsom aan de ontlener
