Samenvatting IRP 2de semester

1


Samenvatting semeseter 2

Hoofdstuk 1 : Adhesief gekleefde partiële kroonrestauraties
Materialen voor posterior tandrestauraties
Verschillende materialen in geschiedenis gebruikt
- Amalgaam
- (posterior) composiet
- In-/ on-/ of overlays in goud
- Partiële kroonrestauraties in keramiek (of composiet)
o Composiet
 Minder sterk dan porselein
 Elastische dan porselein
 Niet te grote restauraties maken
- Vol-keramische kroonrestauraties
- Metaal-keramiek kroonrestauraties
o Niet meer veel gebruiken voor solitaire kronen in front
o Nog wel veel gebruiken voor brugwerk / posterior
 Metaal : betere randaanpassing dan porselein / keramiek
 Nooit even esthetische kroon kunnen maken dan keramiek – metaal-kleur moeten maskeren

Casus : Lithium-disilicaat kroon
- Amalgaam vulling met verschillende problemen
o Lekkage
o Verschillende cracks
o Eventueel secundaire cariës
- Na verwijderen amalgaam
o Overal nog randen – eventueel met composiet kunnen vullen
o MAAR : veel cracks – geen goede overleving
 Glazuur niet meer ondersteund door dentine
 Nog wel kunnen kleven maar niet sterk
- Uiteindelijke preparatie
o Nog steeds zo minimaal invasief mogelijk : niet ontzenuwen ; wel voldoende wegnemen
 Glazuur opofferen want niet meer ondersteund
 Cariës moeten wegnemen
o Geen macroretentie aanwezig : enkel gebruik kunnen maken van kleefkracht
- Kroon uit Lithium-disilicaat
o Sterk keramiek
o 2 manieren van verwerken
 Press techniek
 Keramiek al bij producent gekeramiseerd ; opnieuw opwarmen en hittepersen
o Nog wel wasmodel maken
o Inbedden ; was uitbranden ; in moule persen
- Glaskeramiek kunnen adhesief cementeren
o Microretentie : etsen – etsputjes maken
o Silaniseren – chemische retentie krijgen

- Eindresultaat
o Heel stabiele situatie
 Niet veel macro retentie
 Retentie door kleefkracht (adhesief)

Werkwijze
- Direct composiet
- Semi-direct ~ CEREC (tussen direct en indirect ; 1 zittijd ; minder esthetiek dan TT)
- Indirect via TT

, 2


Verschillende CAD-CAM blokken
Dentale keramieken
Heterogene keramiek – matrix (amorf) + kristal-inclusies
Versterkt veldspaat - Glasmatrix
porselein - Kristalinclusies
o Alumina
90 – 120 MPa o Leuciet (LC)

- Verwerking
o Opbakken op basiskap
 Basiskap uit ander materiaal
 Individueel karakteriseren
- = ‘veneering keramiek’
o Meest esthetisch
o MAAR zwakste
 Bij opbakken – 90 MPa
 CAD-CAM – 120 MPa
- Indicatie : ENKEL intra-coronale restauraties
o Afbreken vulling
 BINNENIN materiaal breken – teken dat goede hechting, zwak materiaal
 Geen grote restauraties
- Voldoende translucent
o Kunnen doorheen kroon polymeriseren
o Niet gebruik maken van klassiek cement (dual cure) ; tijdsdruk wegname overmaat
o Zuiver lichthardend materiaal – vulmateriaal / cement
Glaskeramiek - Amorfe glas matrix
- Kristal-inclusies na keramiseren

Mica / diopside versterkt
Calcium-fosfaat versterkt
‘hybride’ leuciet verstekt - Tussen glaskeramiek en veldspaat porselein
veldspaat glaskeramiek - 2 manieren van verwerken
o Gieten
170 MPa o CAD-CAM blokjes
 Monokleur
 Multicolor – gradatie van licht naar donker
- 2 manieren van afwerken
o Polijsten
o Extra glanslaag opbakken / inkleuren
- Meer indicaties dan veldspaatporselein
- Opmerking
o Randdefectjes door boor – keramiek = broos
o Opvangen door composiet cement
Lithium-disilicaat - Sterk glaskeramiek
glaskeramiek - Verwerken op 2 manieren
o Perstechniek
320 MPa o CAD-CAM
 Nog niet volledig gesinterd
 Bijkomende bakprocedure (15-20’)
 Kunnen combineren met glanslaag en kleuren
- Kan ook chairside
o Meer tijd nodig
o Wel volledig gesinterd
- Meer indicaties
o Solitaire kroon
o Brug
o Abutment op implantaat
o Implataat kroon
Zirconia versterkt - Sterkte dan LiSi
glaskeramiek - 2 versies CAD-CAM
o Doorschijnend : nog niet volledig gesinterd
370 MPa o Volledig gekristaliseerd – enkel nog glanslaag nodig

, 3


Glas-geïnfiltreerd - Matrix door slip-casting – verschillende soorten
keramiek - Inclusies door glas-infiltratie – partieel gesinterd, opgevuld door glas

- Niet meer gebruiken
- Enkel gebruiken als basiskap / coping – afgewerkt met veldspaatporselein
- In-Ceram™
400 MPa In-Ceram Alumina
Al2O3
300 MPa In-Ceram Spinell - Mg toevoegen
MgAl2O2 o Doel : esthetischer maken voor front
o MAAR minder sterk
500 MPa In-Ceram Zirconia - Zr toevoegen
Al2O3 / ZrO2 - Sterker maken
Polymeer - Klassieke samenstelling keramiek ~ veldspaat
geïnfiltreerd o Na sinteren : nog porositeiten
keramiek o Niet dens sinteren
- Onder druk monomeren toevoegen
150-170 MPa o UDMA ; techDMA
o Geen porositeiten meer

- Minder broos
- Makkelijker bij bruxisme / harde bijters – beters schokken opvangen, meer meegeven
- Toch relatief veel breuken – door initiële buigsterkte


Homogene keramiek – enkel matrix of enkel kristal-inclusies
Dens gesinterde - Al2O3
alumina - Afwerking met veldspaatporselein
- Korrels
700 MPa o Geen porositeiten
o Korrelgrenzen
Dens gesinterde - ZrO2
zirconia - Enorm snel evolueren
- Verschil LiSi
900-1000 MPa o 5Y : sterker
o LiSi : meer translucent
o LiSi : etsbaar – beter kleven als partiële restauratie

kristalstructuur - Tetragonaal
o Sterkste
o Jitria oxide toevoegen (Y) – op kamertemperatuur houdbaar
o Steeds minder
- Kubisch - maakt meer translucent
Aluminium - Effecten
o Sterker
o Meer opaak
- Evolutie – steeds minder in nieuwe generaties
Basiskap / full - Veldspaatporselein
contour o Opbakken op basiskap
o Steeds minder – groot risico chipping
- Evolutie naar full contour (= volledig maken uit Zr)
Korrels - Groter worden
- Minder korrelgrenzen
o Korrelgrens : breuklijn licht – opaker
o Minder grenzen = translucenter
- Verliezen mechanische sterkte
- 1ste generatie
o Heel wit opaak
o 18-20% krimp na uitslijpen – incalculeren
- 5de generatie : combinatie
o Multi-materiaal – bovenste laag 5Y (translucentie) ; onderste laag 3Y (sterkte)
o Rekening moeten houden met hoe uitslijpen (oriëntatie tand in blokje)

, 4


Overzicht doorbuigsterktes dentaal keramiek
PARATE KENNIS
Versterkt veldspaatporselein 90 MPa
Versterkt veldspaatporselein CAD-CAM 120 MPa
Al2O3 verstrekt ‘jacket’ crown 120 MPa
keramiek Aluminium geoptimaliseerd porselein (Hi-Ceram) 150 MPa
Glas-geïnfiltreerd keramiek Aluminium-houdend (Alumina) 400 MPa
(In-Ceram) Magnesium/aluminium-houdend (Spinell) 300 MPa
Aluminium/Zirconium-houdend (Zirconia) 500 MPa
Dens gesinterd Alumina 700 MPa
Dens gesinterd Zirconia 3Y-TZP 900-1000 MPa
Dens gesinterd Zirconia 5Y-TZP 500-600 MPa
Dens gesinterd Zirconia 4Y-TZP 750 MPa
Glaskeramiek Mica-versterkt gietbaar glaskeramiek (Dycor) 150 MPa
Hitte-geperst leuciet-versterkt glaskeramiek (Empress) 170 MPa
Calcium-fosfaat-houdend glaskeramiek (Cerapear) 150 MPa
Lithium-disilicaat glaskeramiek 320 MPa
Zirconia-versterkt lithium-silicaat glaskeramiek 370 MPa

Adhesieve partiële restauraties
Waarom partiële omslijping / semi-directe of indirecte techniek?
Voordelen Nadelen
Minimaal invasief Meer invasief (dan directe composiet)
- Weefselbesparend tov kroon
- MAAR wel voldoende wegnemen (geen ongesteund
glazuur, zwakke cuspides…)
Behoud vitaliteit Minder geschikt voor avitale elementen
- Niet moeten ontzenuwen om kroon op te zetten - Fractuur
- Heden : ook CEREC-endo-kroon mogelijk (uitstulping)
Betere controle tand-anatomie Niet mogelijk om tijdelijk plaatsen
- Geen macroretentie
- Niet kunnen kleven wat moet terug af kunnen
Bij serie caviteiten Tijdrovend
- Arbeidsintensief
- Minstens 2 zittijden (indien indirect)
- Tijd om verwerken in
Uitgebreide overkapping Occlusale / approximale correctie moeilijk
Controleerbaarheid randaanpassing Techniekgevoelige cementeerprocedure
Optimale esthetiek
- Beperkt indien werken met cerec ;
al veel beter dan grote grijze amalgaam vullingen
- Beter als werken via labo / tandtechnicus
Verminderde effecten polymerisatiekrimp
- Enkel cement nog krimp
- Niet volledige restauratie (zoals bij directe composiet
opbouw)
Verkrijgen stevig contactpunt
Duurzaam, sterk, slijtvast
Parodontaal vriendelijk
Biocompatibel
- Zeker indien werken met keramiek
- Composiet = kunsthars, met monomeren in