Professionalisering & Ethische aspecten
Les 1 : Kijken en denken in de breedte : sociologische kijk
INHOUD :
1. Kijken en denken in de breedte
2. Mandaat
3. Beroepspositie
4. Finaliteit
5. Hoe?
6. Waarom kijken en denken in de breedte?
Beroepsethiek :
● Whose side do we choose (to be on) ?
o Positie als maatschappelijk assistent (sociaal werker)
o Invulling van beroepsethiek -> normatieve professionaliteit
o Discretionaire ruimte
o Binnen dit OLOD standpunt over ‘het goede’ : geen code maar een denkkader
Denkkader van Habermans :
1. Sociologische kijk : oriëntatie vanuit de breedte
2. Juridische kijk : oriëntatie vanuit de hoogte
3. Ethische kijk : oriëntatie vanuit de diepte
4. Integratie
● Goed SW = ?
o Maatschappelijk Assistent = MA
o = een beroep
● Beroep =
1. Afgebakend, een expertise terrein
o KENNIS & KUNDE
o Sociale als feitelijkheid
o 🡪 Technische professionalisering
2. Ideaal, van waaruit het SW gestuurd wordt
o Waarden -> specifieke beroepswaarden
o Waarde = een doel
o Normatieve professionalisering
● Sociaal Werker -> zeer ruim vakgebied
● Kennis inzetten voor een bepaald doel
● Als je je doel verloren bent, ben je de weg kwijt (unity of purpose)
o In de breedte kijken : overzicht krijgen
1
, o Doordacht en integer handelen dat duidelijk is ‘wie beslist over wat en wie de gevolgen
van die beslissing zal dragen?’
o Denken in de breedte = Wiens belangen, rechten en wensen?
Technische en Normatieve professionalisering => is een casuïstiek
● Casuïstiek betekent -> vanuit een casus
● Je gaat beslissen als sociaal werker vanuit zowel normatieve en technische
professionalisering.
● Sw is een casuïstiek -> altijd moeten zelf beslissen
● Wat is het goede ? => morele gevoeligheid over zelf beslissen
● Uitspraak :
o ‘Het goede doe je nooit voor 1 keer altijd, maar altijd voor 1 keer’
● Normatieve en technische professionalisering nooit van elkaar te zetten ! Ze werken altijd
samen.
Morele intuïtie :
● -> moraliteit start hier
● = een aanvoelen dat iets niet klopt.
o Als je voelt dat iets niet klopt, dan ook niet aan je voorbij laten gaan.
o Hoe mee omgaan ? = een ethische knoop. -> er wringt iets => NIET overgaan, je moet
het voelen => STOPPEN => DENKEN
▪ Van voelen naar overweging maken (soms ook als je deelt met anderen) => =
ethische kwaliteit => kunnen beslissen
▪ Voelen is een sociale werkbril opzetten :
● Sociologische werkbril
● Juridische werkbril
● Ethische werkbril
Goed SW persoonlijk moraal -> 5 dimensies :
1. Professionaliteit gaat niet om jezelf
o Ethiek -> verstand gebruiken om keuze te maken
2. Cliënt
3. Organisatie
o MA -> semi-autonome professie
o SWerker toch zelf beslissingen gaan nemen
2
, 4. Overheid
o Heeft bevoegdheid
o Grotere macroniveau
5. Beroepsethiek
o Het beroep zelf
● Professioneel
o = beroep
o STANDPUNT = ‘overworpen‘ = DENK
▪ Argumenten -> 3 soorten
1. Sociologisch = breed
2. Juridisch = hoop
3. Ethisch = diep
▪ Dit zijn de 3 knopen.
Posities :
● => plaats in een netwerk
● MA -> cliënten nodig -> relatie tussen cliënt en MA is een werkalliantie
● Cliënt geeft een mandaat aan de MA -> soort bevoegdheid, macht
● MA => micro niveau
o -> relatie / niveau die je opbouwt met cliënt
● => TRANSPARANTIE is het doel -> belangrijk
o Het doel is vertalen
● Mandaat => ‘waar dien ik voor?’
o Relatie MA & cliënt is asymmetrisch
● Professional omdat cliënt je niet kan kiezen en je dus ‘correct’ moet handelen voor elke cliënt.
Kader : Macro – Meso - Micro
Mandaat :
● Het begrip mandaat benoemt de ‘opdracht’ die je toen hebt van op die specifieke
beroepspositie. Om het doel van je beroep te kunnen bereiken, is er aan een mandaat ook
een bevoegdheid gekoppeld. Die bevoegdheid wordt concreet in de toegestane
beslissingsmacht.
● Etymologisch komt het woord mandaat van “in manum dare”, wat betekent “iets in de hand
geven” of “ iemand iets toevertrouwen, opdragen of bevelen”. Het mandaat is datgene wat
je als beroepskracht opgedragen is, wat je te doen hebt. Het mandaat benoemt het doel van
je beroep.
3
Les 1 : Kijken en denken in de breedte : sociologische kijk
INHOUD :
1. Kijken en denken in de breedte
2. Mandaat
3. Beroepspositie
4. Finaliteit
5. Hoe?
6. Waarom kijken en denken in de breedte?
Beroepsethiek :
● Whose side do we choose (to be on) ?
o Positie als maatschappelijk assistent (sociaal werker)
o Invulling van beroepsethiek -> normatieve professionaliteit
o Discretionaire ruimte
o Binnen dit OLOD standpunt over ‘het goede’ : geen code maar een denkkader
Denkkader van Habermans :
1. Sociologische kijk : oriëntatie vanuit de breedte
2. Juridische kijk : oriëntatie vanuit de hoogte
3. Ethische kijk : oriëntatie vanuit de diepte
4. Integratie
● Goed SW = ?
o Maatschappelijk Assistent = MA
o = een beroep
● Beroep =
1. Afgebakend, een expertise terrein
o KENNIS & KUNDE
o Sociale als feitelijkheid
o 🡪 Technische professionalisering
2. Ideaal, van waaruit het SW gestuurd wordt
o Waarden -> specifieke beroepswaarden
o Waarde = een doel
o Normatieve professionalisering
● Sociaal Werker -> zeer ruim vakgebied
● Kennis inzetten voor een bepaald doel
● Als je je doel verloren bent, ben je de weg kwijt (unity of purpose)
o In de breedte kijken : overzicht krijgen
1
, o Doordacht en integer handelen dat duidelijk is ‘wie beslist over wat en wie de gevolgen
van die beslissing zal dragen?’
o Denken in de breedte = Wiens belangen, rechten en wensen?
Technische en Normatieve professionalisering => is een casuïstiek
● Casuïstiek betekent -> vanuit een casus
● Je gaat beslissen als sociaal werker vanuit zowel normatieve en technische
professionalisering.
● Sw is een casuïstiek -> altijd moeten zelf beslissen
● Wat is het goede ? => morele gevoeligheid over zelf beslissen
● Uitspraak :
o ‘Het goede doe je nooit voor 1 keer altijd, maar altijd voor 1 keer’
● Normatieve en technische professionalisering nooit van elkaar te zetten ! Ze werken altijd
samen.
Morele intuïtie :
● -> moraliteit start hier
● = een aanvoelen dat iets niet klopt.
o Als je voelt dat iets niet klopt, dan ook niet aan je voorbij laten gaan.
o Hoe mee omgaan ? = een ethische knoop. -> er wringt iets => NIET overgaan, je moet
het voelen => STOPPEN => DENKEN
▪ Van voelen naar overweging maken (soms ook als je deelt met anderen) => =
ethische kwaliteit => kunnen beslissen
▪ Voelen is een sociale werkbril opzetten :
● Sociologische werkbril
● Juridische werkbril
● Ethische werkbril
Goed SW persoonlijk moraal -> 5 dimensies :
1. Professionaliteit gaat niet om jezelf
o Ethiek -> verstand gebruiken om keuze te maken
2. Cliënt
3. Organisatie
o MA -> semi-autonome professie
o SWerker toch zelf beslissingen gaan nemen
2
, 4. Overheid
o Heeft bevoegdheid
o Grotere macroniveau
5. Beroepsethiek
o Het beroep zelf
● Professioneel
o = beroep
o STANDPUNT = ‘overworpen‘ = DENK
▪ Argumenten -> 3 soorten
1. Sociologisch = breed
2. Juridisch = hoop
3. Ethisch = diep
▪ Dit zijn de 3 knopen.
Posities :
● => plaats in een netwerk
● MA -> cliënten nodig -> relatie tussen cliënt en MA is een werkalliantie
● Cliënt geeft een mandaat aan de MA -> soort bevoegdheid, macht
● MA => micro niveau
o -> relatie / niveau die je opbouwt met cliënt
● => TRANSPARANTIE is het doel -> belangrijk
o Het doel is vertalen
● Mandaat => ‘waar dien ik voor?’
o Relatie MA & cliënt is asymmetrisch
● Professional omdat cliënt je niet kan kiezen en je dus ‘correct’ moet handelen voor elke cliënt.
Kader : Macro – Meso - Micro
Mandaat :
● Het begrip mandaat benoemt de ‘opdracht’ die je toen hebt van op die specifieke
beroepspositie. Om het doel van je beroep te kunnen bereiken, is er aan een mandaat ook
een bevoegdheid gekoppeld. Die bevoegdheid wordt concreet in de toegestane
beslissingsmacht.
● Etymologisch komt het woord mandaat van “in manum dare”, wat betekent “iets in de hand
geven” of “ iemand iets toevertrouwen, opdragen of bevelen”. Het mandaat is datgene wat
je als beroepskracht opgedragen is, wat je te doen hebt. Het mandaat benoemt het doel van
je beroep.
3
