2023-2024
INLEIDING TOT DE WERELDGESCHIEDENIS
HS1 WERELDGESCHIEDENIS: EEN GESCHIEDENIS VAN DE WERELD?
GESCHIEDENIS GAAT OVER ONS
➢ Kwantitatief gezien zijn we een heel succesvolle soort: de genen die nu nog bestaan, hebben geluk
gehad
➢ We leven van crisis op crisis, van oorlog op oorlog
Corona, energiecrisis…
➢ Hoe kunnen we een samenleving creëren die aan onze behoeften kan voldoen binnen de grenzen van
de planeet?
We moeten ons aanpassen aan de veranderingen van de samenleving
WERELDGESCHIEDENIS IS EEN MENSWET ENSCHAP
➢ Kader is bepaald door plaats en tijd:
o Op een bepaald moment en plaats in de grote universele geschiedenis gebeurt er iets
zoals de moderne mens die ontstaat
➢ Laboratorium is de straat: menselijke interactie
VERHOUDING TUSSEN ONS EN DE HELE GESCHIEDE NIS
➢ We zijn een verschijnsel dat maar een beperkte impact heeft
➢ Mens als enige soort die zich de vragen stelt: ‘Waarom bestaan wij?’ en ‘Waarom zijn wij de enige
mensensoort?’
Wij doen dit via filosofie, wetenschap…
➢ Wereldgeschiedenis als de samenleving die mensen creëren
KAARTEN
➢ Kaarten om betekenis te geven
1
,2023-2024
➢ De beschaving als middelpunt en hoe verder, hoe barbaarser
➢ Verband tussen bevolkingsgroei en economische welvaart
Kaart met geprojecteerde toename van wereldbevolking tot
2050: waar de meeste mensen geboren zullen worden
Kaart die rijkdom representeert
o Geel= arm
o Blauw= rijk
o Mens is mobiel wezen
Grootste bevolkingsgroei gaat in regio’s zijn waarbij op dit moment de laagste economische
welvaart is
➢ Hoe meer opgeblazen een land is, hoe rijker
China en Japan heel rijk die periode
➢ Connecties tussen machtscentra 2015: air traffic
De wereld is onherstelbaar had
geconnecteerd
Vliegroutes: vooral Europa, VS en
Azië
o Geen landen uit Zuiden
o Niet iedereen is op
dezelfde manier
geconnecteer
2
,2023-2024
➢ Perspectief is alles: vanwaar begin je te kijken
naar wat en hoe?
Als je geen bril op hebt zie je niets
Je kan niet onbevooroordeeld kijken
naar iets
➢ Er is altijd een geschiedenis die zorgt dat niets
volledig objectief
➢ Deze kaart is niet neutraal
➢ Kaart van Afrika moest de geschiedenis in 1885 zijn gestopt
1. Jaar dat Afrika in kolonies werd verdeeld
2. Als je genoeg verbeelding hebt bij geschiedenis, dan kan je zien dat het misschien niet zo
hoefde te gaan
Waarom was dit niet zo?
• Europa was op dat moment de superpower en kon een werelddeel onder
mekaar verdelen tijdens een conferentie
3. In een andere context had Afrika er anders uit kunnen zien
3
, 2023-2024
EEN SCHITTEREND ONGELUK
➢ Boek die construeerde hoeveel soorten er waren op een bepaalde tijd op aarde
➢ Grafiek toont minstens 5 grote extincties
➢ Conclusies:
1. Er is geen enkel moment waar we volledig zijn uitgestorven
2. De kans dat wij opnieuw overleven is groot
Onze voorouders hebben zich telkens door de extincties geworsteld → schitterende
De mens denkt de wereld te begrijpen en wil deze naar zijn hand zetten → het
ongeluk
➢ Verkeerd beeld:
We stammen niet af van apen
Mens en aap hebben dezelfde voorouders → primaten
We zijn takken van een boom die van een grotere boom komen
➢ De geschiedenis die wij volgen gaat over onze soort
4% van onze tijd zijn we boeren geweest
o Landbouw= actief
manipuleren van
natuur
Tegenwoordig: (post) industriële samenleving
4
INLEIDING TOT DE WERELDGESCHIEDENIS
HS1 WERELDGESCHIEDENIS: EEN GESCHIEDENIS VAN DE WERELD?
GESCHIEDENIS GAAT OVER ONS
➢ Kwantitatief gezien zijn we een heel succesvolle soort: de genen die nu nog bestaan, hebben geluk
gehad
➢ We leven van crisis op crisis, van oorlog op oorlog
Corona, energiecrisis…
➢ Hoe kunnen we een samenleving creëren die aan onze behoeften kan voldoen binnen de grenzen van
de planeet?
We moeten ons aanpassen aan de veranderingen van de samenleving
WERELDGESCHIEDENIS IS EEN MENSWET ENSCHAP
➢ Kader is bepaald door plaats en tijd:
o Op een bepaald moment en plaats in de grote universele geschiedenis gebeurt er iets
zoals de moderne mens die ontstaat
➢ Laboratorium is de straat: menselijke interactie
VERHOUDING TUSSEN ONS EN DE HELE GESCHIEDE NIS
➢ We zijn een verschijnsel dat maar een beperkte impact heeft
➢ Mens als enige soort die zich de vragen stelt: ‘Waarom bestaan wij?’ en ‘Waarom zijn wij de enige
mensensoort?’
Wij doen dit via filosofie, wetenschap…
➢ Wereldgeschiedenis als de samenleving die mensen creëren
KAARTEN
➢ Kaarten om betekenis te geven
1
,2023-2024
➢ De beschaving als middelpunt en hoe verder, hoe barbaarser
➢ Verband tussen bevolkingsgroei en economische welvaart
Kaart met geprojecteerde toename van wereldbevolking tot
2050: waar de meeste mensen geboren zullen worden
Kaart die rijkdom representeert
o Geel= arm
o Blauw= rijk
o Mens is mobiel wezen
Grootste bevolkingsgroei gaat in regio’s zijn waarbij op dit moment de laagste economische
welvaart is
➢ Hoe meer opgeblazen een land is, hoe rijker
China en Japan heel rijk die periode
➢ Connecties tussen machtscentra 2015: air traffic
De wereld is onherstelbaar had
geconnecteerd
Vliegroutes: vooral Europa, VS en
Azië
o Geen landen uit Zuiden
o Niet iedereen is op
dezelfde manier
geconnecteer
2
,2023-2024
➢ Perspectief is alles: vanwaar begin je te kijken
naar wat en hoe?
Als je geen bril op hebt zie je niets
Je kan niet onbevooroordeeld kijken
naar iets
➢ Er is altijd een geschiedenis die zorgt dat niets
volledig objectief
➢ Deze kaart is niet neutraal
➢ Kaart van Afrika moest de geschiedenis in 1885 zijn gestopt
1. Jaar dat Afrika in kolonies werd verdeeld
2. Als je genoeg verbeelding hebt bij geschiedenis, dan kan je zien dat het misschien niet zo
hoefde te gaan
Waarom was dit niet zo?
• Europa was op dat moment de superpower en kon een werelddeel onder
mekaar verdelen tijdens een conferentie
3. In een andere context had Afrika er anders uit kunnen zien
3
, 2023-2024
EEN SCHITTEREND ONGELUK
➢ Boek die construeerde hoeveel soorten er waren op een bepaalde tijd op aarde
➢ Grafiek toont minstens 5 grote extincties
➢ Conclusies:
1. Er is geen enkel moment waar we volledig zijn uitgestorven
2. De kans dat wij opnieuw overleven is groot
Onze voorouders hebben zich telkens door de extincties geworsteld → schitterende
De mens denkt de wereld te begrijpen en wil deze naar zijn hand zetten → het
ongeluk
➢ Verkeerd beeld:
We stammen niet af van apen
Mens en aap hebben dezelfde voorouders → primaten
We zijn takken van een boom die van een grotere boom komen
➢ De geschiedenis die wij volgen gaat over onze soort
4% van onze tijd zijn we boeren geweest
o Landbouw= actief
manipuleren van
natuur
Tegenwoordig: (post) industriële samenleving
4
