Hoofdstuk 6 Planning: overzicht en resultaten 1
Paragraaf 6.1 Introductie 1
Paragraaf 6.2 Een overzicht van de planning: de derde en vierde fase van het
verpleegkundig proces 1
Paragraaf 6.3 Zorgplannen voor de patiënt 2
Paragraaf 6.4 Planning van de resultaten 3
Paragraaf 6.5 Kritisch denken: reflecteren op de planning 6
Hoofdstuk 6 Planning: overzicht en resultaten
Paragraaf 6.1 Introductie
Het plannen van de patiëntenzorg valt onder de verantwoordelijkheid van de
verpleegkundige. Verpleegkundige interventies zijn gericht op het versterken van het
zelfmanagement van mensen, voor zover mogelijk. Dat betekent het krachtig maken van
mensen en hen helpen bij het bereiken, handhaven of (opnieuw) verwerven van hun
onafhankelijkheid.
Paragraaf 6.2 Een overzicht van de planning: de derde en vierde fase van het
verpleegkundig proces
In de planningsfase bepaalt de verpleegkundige, samen met de patiënt en zijn familie, de
wenselijke resultaten op basis van de diagnose en selecteert interventies om deze doelen te
bereiken. Het doel en het eindproduct van deze twee planningsfasen is een holistisch
zorgplan dat gericht is op de problemen en de vermogens van de patiënt. Een plan is niet
altijd een geschreven, individueel verpleegkundig plan. Het kan ook een denkbeeldig plan
zijn dat de verpleegkundige hanteert om een resultaat te bereiken. Ook kan het plan bestaan
uit een standaardprocedure om tegemoet te komen aan de behoeften van een bepaalde
patiëntencategorie. In de planningsfase houdt de verpleegkundige zich met de volgende
activiteiten bezig:
- het besluiten voor welke problemen een individueel plan moet worden opgesteld en
welke kunnen worden aangepakt door middel van een protocol, een zorgstandaard,
beleid en procedures en andere vormen van gestandaardiseerde zorg;
- het kiezen en vastleggen van individuele resultaten en verpleegkundige interventies
voor problemen die buiten de geplande, routinematige zorg vallen;
- het kiezen en zo nodig aanpassen van geprotocolleerde interventies en zorgplannen.
Als de anamnesegegevens volledig en accuraat zijn en de diagnosen kloppen, dan vloeien
de doelen en verpleegkundige interventies hier logisch uit voort en zullen waarschijnlijk tot
de gewenste resultaten leiden. De fases overlappen elkaar bij een informele planning. Dit
hoofdstuk legt de nadruk op de formele planning: een bewuste, weloverwogen activiteit
waarvan besluitvorming, kritisch denken en creativiteit onderdelen zijn.
Naast de planning voor het ontwikkelen van het verpleegkundig zorgplan dien je ook
rekening te houden met het tijdsbestek waarin je de zorg plant gedurende een dienst of voor
een periode van 24 uur:
- Het tijdstip en de volgorde van de verpleegkundige interventies moeten worden
gepland.
1
, - Verpleegkundigen moeten het tijdstip van hun activiteiten afstemmen op de
activiteiten van andere zorgverleners, de bezoeken van familie en vrienden en de
dagelijks terugkerende activiteiten van de patiënt.
- Verpleegkundigen moeten een dagelijks werkschema opstellen. Naast de zorg voor
elke individuele patiënt moeten ze hun tijd zo indelen dat ze aan alle hun
toegewezen patiënten zorg verlenen.
De initiële planning begint bij het eerste contact met de patiënt en wordt voortgezet totdat de
verpleegkundige-patiëntrelatie wordt afgesloten. De verpleegkundige die de opname
anamnese afneemt, zou het initiële zorgplan moeten opstellen omdat zij persoonlijk contact
met de patiënt heeft gehad. Vanwege de beperkte tijd of vanwege de conditie van de patiënt
zijn de initiële gegevens soms onvolledig. In deze situaties moet je een voorlopig zorgplan
opstellen op basis van de gegevens die je tot je beschikking hebt. Het initiële zorgplan kan
beter op de cliënt worden afgestemd naarmate de verpleegkundigen hem beter leren
kennen. Tijdens de dagelijkse planning blijf je gegevens verzamelen om:
- vast te stellen of de gezondheidstoestand van de cliënt is veranderd;
- prioriteiten te stellen in de cliëntenzorg van die dag;
- te besluiten op welke problemen je je deze dienst zult richten;
- je activiteiten zodanig te coördineren dat je bij elk clientencontact aan verschillende
problemen aandacht schenkt.
De ontslagplanning is het proces waarmee je de patiënt voorbereid op het ontslag uit de
zorginstelling. De patiënt wordt erop voorbereid dat hij zo veel mogelijk zelfstandig
zelfzorgactiviteiten zal verrichten en er wordt voor gezorgd dat de zorg doorgang vindt in de
thuissituatie. Omdat de meeste patiënten maar kort zijn opgenomen, is het belangrijk dat de
ontslagplanning al bij aanvang van de opname begint en voortduurt totdat de patiënt de
zorginstelling verlaat. In de regel is het ontslag niet het einde van het ziekteproces van de
patiënt, maar een overgang naar een nieuwe fase van de ziekte.
Alle patiënten hebben in zekere mate ontslagplanning nodig, maar dit hoeft niet altijd een
apart, geschreven ontslagplan te zijn. Soms kun je het verzamelen van gegevens voor
ontslag en educatie in het zorgplan opnemen. Een geschreven ontslagplan is nodig voor
patiënten met speciale behoeften. Patiënten worden vaak al uit het ziekenhuis ontslagen
terwijl ze nog wel verpleegkundige zorg nodig hebben.
Met de steeds korter wordende ziekenhuisopnamen is de overgang naar huis en zelfzorg
belangrijker geworden. Ook wijkverpleegkundigen moeten de ontslagplanning zien als
onderdeel van hun functie.
Paragraaf 6.3 Zorgplannen voor de patiënt
Er zijn twee soorten zorgplannen: verpleegkundige zorgplannen en multidisciplinaire
zorgplannen. Beide soorten kunnen bestaan uit onderdelen die (a) gestandaardiseerd en
voorgedrukt zijn en/of (b) afgestemd zijn op de unieke behoeften van de patiënt. Het
belangrijkste voordeel van een geschreven zorgplan is dat het de continuïteit van de zorg
waarborgt.
Het kunnen omgaan met computers is een andere essentiële verpleegkundige vaardigheid
geworden. Gestandaardiseerde en individuele zorgplannen worden ook met computers
2
Paragraaf 6.1 Introductie 1
Paragraaf 6.2 Een overzicht van de planning: de derde en vierde fase van het
verpleegkundig proces 1
Paragraaf 6.3 Zorgplannen voor de patiënt 2
Paragraaf 6.4 Planning van de resultaten 3
Paragraaf 6.5 Kritisch denken: reflecteren op de planning 6
Hoofdstuk 6 Planning: overzicht en resultaten
Paragraaf 6.1 Introductie
Het plannen van de patiëntenzorg valt onder de verantwoordelijkheid van de
verpleegkundige. Verpleegkundige interventies zijn gericht op het versterken van het
zelfmanagement van mensen, voor zover mogelijk. Dat betekent het krachtig maken van
mensen en hen helpen bij het bereiken, handhaven of (opnieuw) verwerven van hun
onafhankelijkheid.
Paragraaf 6.2 Een overzicht van de planning: de derde en vierde fase van het
verpleegkundig proces
In de planningsfase bepaalt de verpleegkundige, samen met de patiënt en zijn familie, de
wenselijke resultaten op basis van de diagnose en selecteert interventies om deze doelen te
bereiken. Het doel en het eindproduct van deze twee planningsfasen is een holistisch
zorgplan dat gericht is op de problemen en de vermogens van de patiënt. Een plan is niet
altijd een geschreven, individueel verpleegkundig plan. Het kan ook een denkbeeldig plan
zijn dat de verpleegkundige hanteert om een resultaat te bereiken. Ook kan het plan bestaan
uit een standaardprocedure om tegemoet te komen aan de behoeften van een bepaalde
patiëntencategorie. In de planningsfase houdt de verpleegkundige zich met de volgende
activiteiten bezig:
- het besluiten voor welke problemen een individueel plan moet worden opgesteld en
welke kunnen worden aangepakt door middel van een protocol, een zorgstandaard,
beleid en procedures en andere vormen van gestandaardiseerde zorg;
- het kiezen en vastleggen van individuele resultaten en verpleegkundige interventies
voor problemen die buiten de geplande, routinematige zorg vallen;
- het kiezen en zo nodig aanpassen van geprotocolleerde interventies en zorgplannen.
Als de anamnesegegevens volledig en accuraat zijn en de diagnosen kloppen, dan vloeien
de doelen en verpleegkundige interventies hier logisch uit voort en zullen waarschijnlijk tot
de gewenste resultaten leiden. De fases overlappen elkaar bij een informele planning. Dit
hoofdstuk legt de nadruk op de formele planning: een bewuste, weloverwogen activiteit
waarvan besluitvorming, kritisch denken en creativiteit onderdelen zijn.
Naast de planning voor het ontwikkelen van het verpleegkundig zorgplan dien je ook
rekening te houden met het tijdsbestek waarin je de zorg plant gedurende een dienst of voor
een periode van 24 uur:
- Het tijdstip en de volgorde van de verpleegkundige interventies moeten worden
gepland.
1
, - Verpleegkundigen moeten het tijdstip van hun activiteiten afstemmen op de
activiteiten van andere zorgverleners, de bezoeken van familie en vrienden en de
dagelijks terugkerende activiteiten van de patiënt.
- Verpleegkundigen moeten een dagelijks werkschema opstellen. Naast de zorg voor
elke individuele patiënt moeten ze hun tijd zo indelen dat ze aan alle hun
toegewezen patiënten zorg verlenen.
De initiële planning begint bij het eerste contact met de patiënt en wordt voortgezet totdat de
verpleegkundige-patiëntrelatie wordt afgesloten. De verpleegkundige die de opname
anamnese afneemt, zou het initiële zorgplan moeten opstellen omdat zij persoonlijk contact
met de patiënt heeft gehad. Vanwege de beperkte tijd of vanwege de conditie van de patiënt
zijn de initiële gegevens soms onvolledig. In deze situaties moet je een voorlopig zorgplan
opstellen op basis van de gegevens die je tot je beschikking hebt. Het initiële zorgplan kan
beter op de cliënt worden afgestemd naarmate de verpleegkundigen hem beter leren
kennen. Tijdens de dagelijkse planning blijf je gegevens verzamelen om:
- vast te stellen of de gezondheidstoestand van de cliënt is veranderd;
- prioriteiten te stellen in de cliëntenzorg van die dag;
- te besluiten op welke problemen je je deze dienst zult richten;
- je activiteiten zodanig te coördineren dat je bij elk clientencontact aan verschillende
problemen aandacht schenkt.
De ontslagplanning is het proces waarmee je de patiënt voorbereid op het ontslag uit de
zorginstelling. De patiënt wordt erop voorbereid dat hij zo veel mogelijk zelfstandig
zelfzorgactiviteiten zal verrichten en er wordt voor gezorgd dat de zorg doorgang vindt in de
thuissituatie. Omdat de meeste patiënten maar kort zijn opgenomen, is het belangrijk dat de
ontslagplanning al bij aanvang van de opname begint en voortduurt totdat de patiënt de
zorginstelling verlaat. In de regel is het ontslag niet het einde van het ziekteproces van de
patiënt, maar een overgang naar een nieuwe fase van de ziekte.
Alle patiënten hebben in zekere mate ontslagplanning nodig, maar dit hoeft niet altijd een
apart, geschreven ontslagplan te zijn. Soms kun je het verzamelen van gegevens voor
ontslag en educatie in het zorgplan opnemen. Een geschreven ontslagplan is nodig voor
patiënten met speciale behoeften. Patiënten worden vaak al uit het ziekenhuis ontslagen
terwijl ze nog wel verpleegkundige zorg nodig hebben.
Met de steeds korter wordende ziekenhuisopnamen is de overgang naar huis en zelfzorg
belangrijker geworden. Ook wijkverpleegkundigen moeten de ontslagplanning zien als
onderdeel van hun functie.
Paragraaf 6.3 Zorgplannen voor de patiënt
Er zijn twee soorten zorgplannen: verpleegkundige zorgplannen en multidisciplinaire
zorgplannen. Beide soorten kunnen bestaan uit onderdelen die (a) gestandaardiseerd en
voorgedrukt zijn en/of (b) afgestemd zijn op de unieke behoeften van de patiënt. Het
belangrijkste voordeel van een geschreven zorgplan is dat het de continuïteit van de zorg
waarborgt.
Het kunnen omgaan met computers is een andere essentiële verpleegkundige vaardigheid
geworden. Gestandaardiseerde en individuele zorgplannen worden ook met computers
2
