Samenvatting PEDIATRIE 2024

PEDIATRIE

Hoofdstuk 1: Zwangerschap, bevalling en de pasgeborene


1. Zwangerschap
 Vanaf de 1ste dag van de laatste menstruatie
 Normale duur 40 weken (± 2 weken)
o Embryonale fase: van dag 1 tot 8ste week
o Foetale fase: vanaf week 8 tot geboorte

1.1 Mogelijke problemen bij de moeder tijdens de zwangerschap thv het OL
 Hormonen  ligamenten lakser
o Noodzakelijk omdat bekken uit elkaar moet kunnen gaan voor bevalling
o Bekkeninstabiliteit met veel pijn en grotere lumbale lordose
 Lage rugpijn
 Oedeem
o Druk ↑ v. cava inferior door de groei van uterus  veneuze terugvloei ↓

1.2 Mogelijke problemen bij de moeder tijdens de zwangerschap thv de voeten
 50% van de zwangere vrouwen heeft te maken met voetproblemen
 meeste zijn hier niet van bewust dat ze voetproblemen kunnen ontwikkelen!
 Voetproblemen  QoL ↓
 Dagelijks voldoende bewegen, maar voetproblemen kunnen dit verhinderen
o EDUCATIE is dus heel belangrijk!

1.2.1 Oedeem

Oedeem veroorzaakt een groter volume van de voet:

 Aanraden om tijdig bredere schoenen te kopen
 Voldoende bewegen
 Véél water drinken  lichaam kan vocht beter afvoeren
 Dagelijks moment inlassen om met voeten hoger te liggen dan rest van lichaam (ev. voeteinde matras hoger)
 Wisselbaden met koud en warm water  bevordert bloedsomloop

1.2.2 Veranderingen in de morfologie van de voet

Door ligamentaire laxiteit en toename LG:

 Verlaging mediaal gewelf
 Os naviculare verlaagt
 OCS gaat tijdens zwangershap everteren

Hierdoor kan de lengte van de voet stijgen (voetgewelven zakken  meer pronatie  voetlengte ↑)




1

,1.2.3 Veranderingen in het stappatroon

The so-called “duck”, “penguin” or “waddle” pregnant gait

 Verkorte staplengte
 Verbrede gangbasis (tot 2,5 cm in laatste trimester)
 Tragere stapsnelheid
 Verlengde dubbele steunname
 Verminderde heupextensie en heupadductie en plantairflexie
 Verhoogde plantaire druk thv MV en hiel en afname thv VV
o Vaak pijn thv hiel en MV!

1.2.4 Evenwichtsproblemen

 Zwangere vrouwen  verminderd evenwicht
 28% meer kans op valpartijen met hospitalisatie als gevolg  risico stijgt naarmate zwangerschap vordert:
o 9,4% in de eerste trimester
o 11,3% in tweede trimester
o 79,3% in de laatste trimester
 Schok door val  risico op interne bloedingen

1.2.5 Veranderingen ter hoogte van de nagels

 Leukonychia = witte verkleuring van de nagels (24,4%)
 Ingegroeide nagel (9,0%)
 Onychoschizia / nail splitting (9,0%)
 Versnelde nagelgroei en subunguale hyperkeratose (6,7%)


2. Ontwikkeling van de voet
Verloopt in 3 fasen:
1) Mesenchymale fase (metatarsalen, phalangen, tarsus)
2) Kraakbeenfase
3) Osseus

2.1 Embryonale fase
Embryonale fase = vanaf de conceptie tot 8ste week

 Vanaf conceptie tot 14 dagen worden volgende structuren gevormd:
o Ectoderm: vorming van epidermis, neurologisch systeem
o Mesoderm: skelet, bindweefsel, spieren en bloedvaten
o Endoderm: binnenste laag waaruit het ademhalingsstelsel en spijsverteringsstelsel gevormd wordt
 Foetus zeer gevoelig aan teratogenen (bv. alcohol, drugs, medicatie, tabak, röntgenstralen…)
 Foliumzuur
o Inname al vóór zwangerschap
o Op 29e dag van ontwikkeling  sluiting neurale buis  foliumzuur helpt hierbij
o Indien neurale buis niet goed gesloten  spina bifida




2

, 2.2 Foetale fase
Foetale fase = vanaf 8 weken tot 40 weken

 Ontwikkelende voet staat in equinus, supinatie en adductie
 Tenen zijn ontwikkeld
 Initieel is de 3e teen het langst, nadien de 2e en in vele gevallen bij de geboorte de 1e
o 3e metatarsaal is initieel ook de langste, nadien de 2de metatarsaal tijdens de 16-20ste week
o Soms D2 langste teen
 Op 9 weken verschuift calcaneus van naast naar plantair van de talus en vormt zo het STG gewricht
o Initieel liggen calcaneus en talus naast elkaar
 Tussen 10 en 12 weken: dorsiflexie vanuit de extreme equinusstand
 Op 16 weken: eversie door torsieveranderingen in de talus en calcaneus
o Deze beweging wordt verder gezet doorheen de zwangerschap  mediale boog ontwikkelt
 Op 21 weken: ossificatie calcaneus
 Op 22 weken: nagels zichtbaar
 Op 24 weken: ossificatie talus
 Op 37 weken: ossificatie os cuboïdeum
o = indicator van foetale rijpheid (samen met kraakbeen oor) = kan foetus geboren worden?


3. Posities van de foetus voor bevalling
Normale positie Sterrekijker Stuitligging Dwarsligging
Knieflexie Baby kijkt naar buik mama Verhoogde kans op heup- Verhoogde kans op heup-
en voetafwijkingen en voetafwijkingen
Voet in DF  foetus kan
schoppen tegen Kunnen niet tegen Intoeing, metatarsus
uitwendige krachten uitwendige krachten adductus
schoppen
Baby kijkt naar achterkant
WZ mama Baby ligt met hoofd naar
boven




3