woensdag 14 februari 2024
Ouderschap
Les 1
- We kijken eerst en vooral vanuit het kindperspectief: er is veel “kind-theorie”.
- Het ouderperspectief kennen we veel minder.
- Ouderbegeleiding is een belangrijk deel van onze job. Vroeg of laat word je ermee
geconfronteerd.
– Bijzondere jeugdzorg
– Personen met een beperking
– Verslavingszorg
– Buitengewoon of regulier onderwijs
– …
– Ook in residentiële setting!
Ouderschap door de jaren heen:
Eeuwenlang is er een traditie van opvoedadviezen
- Predikanten: geestelijk opvoedingsadvies
- Begin 19de eeuw: artsen, vnl. over hygiëne en gezonde leefstijl
- Eind 19de eeuw: leerkrachten en schooldirecteuren
- Vanaf 1900: ervaren moeders – aandacht pedagogische aspecten
Veranderend gangbaar idee rond opvoeding
- Opvoeden is een aangeboren instinct, liefde maakt alles goed
- Opvoeden moet worden aangeleerd, liefde is niet volmaakt (tijdschriften/
opleiding/cursus)
1
,- Focus op moeders: “Open brief aan moeders en anderen die in kinderen belang
stellen”
Moederscholen
- Het leven is de leerschool van ouders, geen opleiding nodig, wat met de vaders?
Revolutionaire verandering
- Vaders hebben een actieve rol
- Je kan nooit té veel a ectie geven
- Elke ouder kan een speciale en liefdevolle band hebben met zijn/haar kinderen
- Meer vertrouwen op instincten
- Meer genegenheid en exibiliteit in de opvoeding van kinderen
Eeuwenlange opvoedingsadviezen
Tot jaren ‘70: ouderschap als crisis en zware opdracht
- Parenthood as crisis: 83% ouders ervaart lichte of ernstige crisis
- Oorzaken: geen voorbereiding, plots in één keer en niet geleidelijk, levenslang
- Ouders moesten aan zichzelf werken
Vanaf jaren ‘70: positief ouderschap
- Ouders verdienden medeleven
- Onvolmaaktheid is normaal
- Authenticiteit
- Verschillende manieren van ouderschap
- Meer vertrouwen
- Krampachtig ouderschap (extreem ouderschap)
– Meer verantwoordelijkheid bij ouders
– Sociale omgeving minder beschikbaar als steun
– Problematisch gedrag wordt vaker gediagnosticeerd
➢ Jeugdwet (2015): dure zorg kan beperkt worden
2
fffl
, – Eerder signaleren
– Niet teveel en te snel problematiseren
– Eigen kracht van ouders versterken
- Ouders monitoren hun kinderen continue
- Middenstand en hogere stand gezinnen
- Oorzaken
– Meer tijd voor minder kinderen (minder kinderen per gezin)
– Status (prestatiemaatschappij) (cfr. extreme verjaardagsfeestjes)
– Internet en smartphones
- Risico’s
- Laag zelfbeeld, minder onafhankelijk, minder doorzettingsvermogen
- Emotioneel rigide, moeilijk te controleren
- Angstig en bang voelen voor buitenwereld
Triple P
3
, Visie op ouderschap door de jaren heen
Huidige tendensen
Krachtig ouderschap:
- Jeugdwet 2015 → rol van ouders veranderen
- Minder afhankelijk van zorg
- Vaker en eerder gebruikmaken van eigen mogelijkheden
- Sociaal netwerk uitbreiden, versterken en gebruiken (beschermende factor)
- Minder doorverwijzingen naar speci eke zorg (?)
- Zelfredzaam en samenredzaam
- It takes a village → individuele aangelegenheid → ondersteund ouderschap
Mild ouderschap:
Zie lmpje in de powerpoint
Mindful ouderschap
Meer balans tussen het doen als ouder en het aanwezig zijn als ouder, dat je dus
e ectief wel reageert en handelt als ouder in situatie.
(Niet te kennen voor examen)
Wat is ouderschap?
Het deel van je identiteit dat aangeeft dat je kinderen hebt
- Formeel op aanspreekbaar
- Levenslang
- Leidt tot gevoelens van kwetsbaarheid
- Zich verantwoordelijk willen voelen voor kinderen (opvoeding en welbevinden
kinderen)
- Taak: zoveel mogelijk tradities wijsheden en inzichten overbrengen op het kind,
maar het is meer dan dat!
4
ff fi
fi
Ouderschap
Les 1
- We kijken eerst en vooral vanuit het kindperspectief: er is veel “kind-theorie”.
- Het ouderperspectief kennen we veel minder.
- Ouderbegeleiding is een belangrijk deel van onze job. Vroeg of laat word je ermee
geconfronteerd.
– Bijzondere jeugdzorg
– Personen met een beperking
– Verslavingszorg
– Buitengewoon of regulier onderwijs
– …
– Ook in residentiële setting!
Ouderschap door de jaren heen:
Eeuwenlang is er een traditie van opvoedadviezen
- Predikanten: geestelijk opvoedingsadvies
- Begin 19de eeuw: artsen, vnl. over hygiëne en gezonde leefstijl
- Eind 19de eeuw: leerkrachten en schooldirecteuren
- Vanaf 1900: ervaren moeders – aandacht pedagogische aspecten
Veranderend gangbaar idee rond opvoeding
- Opvoeden is een aangeboren instinct, liefde maakt alles goed
- Opvoeden moet worden aangeleerd, liefde is niet volmaakt (tijdschriften/
opleiding/cursus)
1
,- Focus op moeders: “Open brief aan moeders en anderen die in kinderen belang
stellen”
Moederscholen
- Het leven is de leerschool van ouders, geen opleiding nodig, wat met de vaders?
Revolutionaire verandering
- Vaders hebben een actieve rol
- Je kan nooit té veel a ectie geven
- Elke ouder kan een speciale en liefdevolle band hebben met zijn/haar kinderen
- Meer vertrouwen op instincten
- Meer genegenheid en exibiliteit in de opvoeding van kinderen
Eeuwenlange opvoedingsadviezen
Tot jaren ‘70: ouderschap als crisis en zware opdracht
- Parenthood as crisis: 83% ouders ervaart lichte of ernstige crisis
- Oorzaken: geen voorbereiding, plots in één keer en niet geleidelijk, levenslang
- Ouders moesten aan zichzelf werken
Vanaf jaren ‘70: positief ouderschap
- Ouders verdienden medeleven
- Onvolmaaktheid is normaal
- Authenticiteit
- Verschillende manieren van ouderschap
- Meer vertrouwen
- Krampachtig ouderschap (extreem ouderschap)
– Meer verantwoordelijkheid bij ouders
– Sociale omgeving minder beschikbaar als steun
– Problematisch gedrag wordt vaker gediagnosticeerd
➢ Jeugdwet (2015): dure zorg kan beperkt worden
2
fffl
, – Eerder signaleren
– Niet teveel en te snel problematiseren
– Eigen kracht van ouders versterken
- Ouders monitoren hun kinderen continue
- Middenstand en hogere stand gezinnen
- Oorzaken
– Meer tijd voor minder kinderen (minder kinderen per gezin)
– Status (prestatiemaatschappij) (cfr. extreme verjaardagsfeestjes)
– Internet en smartphones
- Risico’s
- Laag zelfbeeld, minder onafhankelijk, minder doorzettingsvermogen
- Emotioneel rigide, moeilijk te controleren
- Angstig en bang voelen voor buitenwereld
Triple P
3
, Visie op ouderschap door de jaren heen
Huidige tendensen
Krachtig ouderschap:
- Jeugdwet 2015 → rol van ouders veranderen
- Minder afhankelijk van zorg
- Vaker en eerder gebruikmaken van eigen mogelijkheden
- Sociaal netwerk uitbreiden, versterken en gebruiken (beschermende factor)
- Minder doorverwijzingen naar speci eke zorg (?)
- Zelfredzaam en samenredzaam
- It takes a village → individuele aangelegenheid → ondersteund ouderschap
Mild ouderschap:
Zie lmpje in de powerpoint
Mindful ouderschap
Meer balans tussen het doen als ouder en het aanwezig zijn als ouder, dat je dus
e ectief wel reageert en handelt als ouder in situatie.
(Niet te kennen voor examen)
Wat is ouderschap?
Het deel van je identiteit dat aangeeft dat je kinderen hebt
- Formeel op aanspreekbaar
- Levenslang
- Leidt tot gevoelens van kwetsbaarheid
- Zich verantwoordelijk willen voelen voor kinderen (opvoeding en welbevinden
kinderen)
- Taak: zoveel mogelijk tradities wijsheden en inzichten overbrengen op het kind,
maar het is meer dan dat!
4
ff fi
fi
