Samenvatting kennistoets 3.2: Veiligheid & Kwaliteit
VK les 1.1
Leerdoelen:
- Het begrip kwaliteit van zorg definiëren:
- Het begrip kwaliteitszorg definiëren:
- De verschillende perspectieven van waaruit naar kwaliteit op zorg wordt gekeken
herkennen:
1. Verschillende perspectieven op kwaliteit
1.1 Zes dimensies van kwaliteit van zorg:
- Patiëntgericht: afgestemd op de noden, wensen en waarden van de patiënt.
- Doeltreffend (effectief): betrouwbaar en gebaseerd op wetenschappelijke kennis (EB)
- Doelmatig (efficiënt): toegesneden op de vraagstelling van de patiënt en zonder verspilling.
- Veilig: vrij van fouten die schade kunnen toebrengen aan patiënten en medewerkers.
- Tijdig: op het juiste moment en zonder onnodige wachttijden.
- Gelijk: gelijkwaardig voor alle patiëntengroepen.
2.1 Verschillende betrokkenen:
1.2.1 De cliënt
Sinds de invoering van de WGBO is het verplicht om de wensen van de cliënt te betrekken in het
opstellen van een behandel-, verpleeg- of zorgplan en nemen cliënten deel aan patiëntenraden,
maken zij deel uit van kwaliteitsstuurgroepen of worden zij anderszins door het management
betrokken bij kwaliteitsbeleid. Landelijk worden vanuit de Nederlandse Patiënten/Consumenten
Federatie (NPCF) initiatieven ontplooid die zich richten op het verbeteren van de kwaliteit. Het
Centrum Klantervaring Zorg, zorgt ervoor dat de ervaringen van klanten met de gezondheidszorg
systematisch en betrouwbaar worden gemeten en openbaar worden gemaakt. Hiervoor wordt de
Consumer Quality Index gebruikt.
- CQ-index: gestandaardiseerde systematiek voor meten, analyseren en rapporteren van
klantervaringen in de zorg. Belangrijk verschil met vragenlijsten waarin naar tevredenheid
wordt gevraagd. Klantenervaringen leveren meet bruikbare informatie op voor
kwaliteitswaarborging en kwaliteitsverbetering dan meer subjectieve vragen naar
tevredenheid. Zowel kwalitatief als kwantitatief.
1.2.2 De zorgverlener
- Opleiding en registratie: iedere beroepsgroep moet over de geëigende kennis en
vaardigheden beschikken en moet garanderen dat hij zijn vak bijhoudt.
- Wetenschappelijk of beroepsverenigingen: opleidingseisen, bij- en nascholing, richtlijnen van
zorg, taak- en functieomschrijving.
- Intercollegiale toetsing: beroepsuitoefening op basis van expliciete criteria toetsen.
- Medisch tuchtrecht: wordt toegepast als een beroepsuitoefenaar een zeer onzorgvuldige
procedure heeft gevolgd.
- Zelfmanagement van patiënten vraagt om een gebalanceerd samenspel tussen een kundige
zorgverlener en een goed geïnformeerde, actieve patiënt.
1.2.3 Het management
Wettelijk is verankerd dat zorgorganisaties de kwaliteit van zorg systematisch dienen te bewaken,
beheersen en zo mogelijk verbeteren. Dit moet op elkaar afgestemd zijn.
1.2.4 De koepel
(overkoepelende organisaties voor een vakgroep): richten zich primair op de collectieve behartiging
van zorginhoudelijke, sociale en economische belangen van de leden. Ze brengen bij de branche
passende voorwaarden tot stand. Zij doen dat onder meer via beleidsontwikkeling, lobby en overleg
met relevante partijen in het veld. Vrijwel alle koepelorganisaties in de gezondheidszorg (de
brancheorganisaties), hebben een kwaliteitsbeleid geformuleerd. Zo ontwikkelen en stimuleren zij de
invoering van kwaliteitsdeelsystemen en certificatie- of accreditatietrajecten ter bevordering dan wel
controle van de kwaliteit.
1
, 1.2.5 De verzekeraars
Prijs-kwaliteit verhouding staat centraal.
1.2.6 De inspectie
De Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ) ziet toe op de kwaliteit in zorginstellingen, via
werkbezoek en het behandelen van klachten. In opdracht van het ministerie van VWS is het
programma ‘Zichtbare Zorg’ opgericht. Dit programma is opgegaan in het kwaliteitsinstituut dat zich
bezighoudt met het ontwikkelen van en toezien op kwaliteitskaders. Het Kwaliteitsinstituut is
onderdeel van het Nederlands Zorginstituut (NZI)
1.2.7 Overheid
Stelt door middel van wetten en regels eisen aan de kwaliteit van de zorgverlening. Wetten en regels
stimuleren zorgvragers zichzelf verantwoordelijk te voelen voor de geleverde zorg. Ook wil de
overheid kunnen ingrijpen wanneer minimaal vereiste kwaliteit van zorg niet geleverd wordt.
Belangrijke wetten:
- Wet Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (wet BIG): geeft kaders aan voor de
beroepsuitoefening, zodanig dat de patiënt beschermd is tegen ondeskundig handelen. De
wet legt vast welke beroepsbeoefenaren welke behandelingen mogen verrichten en regelt
de titelbescherming van beroepsbeoefenaren door aan te geven aan welke wettelijke eisen
een beroepsbeoefenaar moet voldoen.
- Kwaliteitswet Zorginstellingen: raamwet die instellingen verplicht tot het leveren van
verantwoorde zorg, het systematisch bewaken, beheersen en verbeteren van de kwaliteit
van zorg, het invoeren van een kwaliteitssysteem en het jaarlijks afleggen van
verantwoording over het gevoerde beleid in een kwaliteitsjaarverslag. De kwaliteitswet stelt
globale eisen en laat de invulling daarvan over aan de zorginstelling zelf.
- Wet op de Geneeskundige Behandel Overeenkomst (WGBO): legt de rechtspositie van de
patiënt vast. De wet vereist dat een behandeling pas kan beginnen als de patiënt daartoe
expliciete toestemming geeft, vast te leggen in een behandelovereenkomst.
Aantekeningen:
Kwaliteit van de zorg:
- Wordt bepaald door wetten
- Wordt door jezelf gecontroleerd
- HKZ: organisatie die certificaten geeft
Kwaliteitszorg circle:
2
VK les 1.1
Leerdoelen:
- Het begrip kwaliteit van zorg definiëren:
- Het begrip kwaliteitszorg definiëren:
- De verschillende perspectieven van waaruit naar kwaliteit op zorg wordt gekeken
herkennen:
1. Verschillende perspectieven op kwaliteit
1.1 Zes dimensies van kwaliteit van zorg:
- Patiëntgericht: afgestemd op de noden, wensen en waarden van de patiënt.
- Doeltreffend (effectief): betrouwbaar en gebaseerd op wetenschappelijke kennis (EB)
- Doelmatig (efficiënt): toegesneden op de vraagstelling van de patiënt en zonder verspilling.
- Veilig: vrij van fouten die schade kunnen toebrengen aan patiënten en medewerkers.
- Tijdig: op het juiste moment en zonder onnodige wachttijden.
- Gelijk: gelijkwaardig voor alle patiëntengroepen.
2.1 Verschillende betrokkenen:
1.2.1 De cliënt
Sinds de invoering van de WGBO is het verplicht om de wensen van de cliënt te betrekken in het
opstellen van een behandel-, verpleeg- of zorgplan en nemen cliënten deel aan patiëntenraden,
maken zij deel uit van kwaliteitsstuurgroepen of worden zij anderszins door het management
betrokken bij kwaliteitsbeleid. Landelijk worden vanuit de Nederlandse Patiënten/Consumenten
Federatie (NPCF) initiatieven ontplooid die zich richten op het verbeteren van de kwaliteit. Het
Centrum Klantervaring Zorg, zorgt ervoor dat de ervaringen van klanten met de gezondheidszorg
systematisch en betrouwbaar worden gemeten en openbaar worden gemaakt. Hiervoor wordt de
Consumer Quality Index gebruikt.
- CQ-index: gestandaardiseerde systematiek voor meten, analyseren en rapporteren van
klantervaringen in de zorg. Belangrijk verschil met vragenlijsten waarin naar tevredenheid
wordt gevraagd. Klantenervaringen leveren meet bruikbare informatie op voor
kwaliteitswaarborging en kwaliteitsverbetering dan meer subjectieve vragen naar
tevredenheid. Zowel kwalitatief als kwantitatief.
1.2.2 De zorgverlener
- Opleiding en registratie: iedere beroepsgroep moet over de geëigende kennis en
vaardigheden beschikken en moet garanderen dat hij zijn vak bijhoudt.
- Wetenschappelijk of beroepsverenigingen: opleidingseisen, bij- en nascholing, richtlijnen van
zorg, taak- en functieomschrijving.
- Intercollegiale toetsing: beroepsuitoefening op basis van expliciete criteria toetsen.
- Medisch tuchtrecht: wordt toegepast als een beroepsuitoefenaar een zeer onzorgvuldige
procedure heeft gevolgd.
- Zelfmanagement van patiënten vraagt om een gebalanceerd samenspel tussen een kundige
zorgverlener en een goed geïnformeerde, actieve patiënt.
1.2.3 Het management
Wettelijk is verankerd dat zorgorganisaties de kwaliteit van zorg systematisch dienen te bewaken,
beheersen en zo mogelijk verbeteren. Dit moet op elkaar afgestemd zijn.
1.2.4 De koepel
(overkoepelende organisaties voor een vakgroep): richten zich primair op de collectieve behartiging
van zorginhoudelijke, sociale en economische belangen van de leden. Ze brengen bij de branche
passende voorwaarden tot stand. Zij doen dat onder meer via beleidsontwikkeling, lobby en overleg
met relevante partijen in het veld. Vrijwel alle koepelorganisaties in de gezondheidszorg (de
brancheorganisaties), hebben een kwaliteitsbeleid geformuleerd. Zo ontwikkelen en stimuleren zij de
invoering van kwaliteitsdeelsystemen en certificatie- of accreditatietrajecten ter bevordering dan wel
controle van de kwaliteit.
1
, 1.2.5 De verzekeraars
Prijs-kwaliteit verhouding staat centraal.
1.2.6 De inspectie
De Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ) ziet toe op de kwaliteit in zorginstellingen, via
werkbezoek en het behandelen van klachten. In opdracht van het ministerie van VWS is het
programma ‘Zichtbare Zorg’ opgericht. Dit programma is opgegaan in het kwaliteitsinstituut dat zich
bezighoudt met het ontwikkelen van en toezien op kwaliteitskaders. Het Kwaliteitsinstituut is
onderdeel van het Nederlands Zorginstituut (NZI)
1.2.7 Overheid
Stelt door middel van wetten en regels eisen aan de kwaliteit van de zorgverlening. Wetten en regels
stimuleren zorgvragers zichzelf verantwoordelijk te voelen voor de geleverde zorg. Ook wil de
overheid kunnen ingrijpen wanneer minimaal vereiste kwaliteit van zorg niet geleverd wordt.
Belangrijke wetten:
- Wet Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (wet BIG): geeft kaders aan voor de
beroepsuitoefening, zodanig dat de patiënt beschermd is tegen ondeskundig handelen. De
wet legt vast welke beroepsbeoefenaren welke behandelingen mogen verrichten en regelt
de titelbescherming van beroepsbeoefenaren door aan te geven aan welke wettelijke eisen
een beroepsbeoefenaar moet voldoen.
- Kwaliteitswet Zorginstellingen: raamwet die instellingen verplicht tot het leveren van
verantwoorde zorg, het systematisch bewaken, beheersen en verbeteren van de kwaliteit
van zorg, het invoeren van een kwaliteitssysteem en het jaarlijks afleggen van
verantwoording over het gevoerde beleid in een kwaliteitsjaarverslag. De kwaliteitswet stelt
globale eisen en laat de invulling daarvan over aan de zorginstelling zelf.
- Wet op de Geneeskundige Behandel Overeenkomst (WGBO): legt de rechtspositie van de
patiënt vast. De wet vereist dat een behandeling pas kan beginnen als de patiënt daartoe
expliciete toestemming geeft, vast te leggen in een behandelovereenkomst.
Aantekeningen:
Kwaliteit van de zorg:
- Wordt bepaald door wetten
- Wordt door jezelf gecontroleerd
- HKZ: organisatie die certificaten geeft
Kwaliteitszorg circle:
2
