LOGISTIEK
Guillaume Penen
,Inhoudsopgave
1. Van logistieke flow tot Supply chain management........................................................................5
1.1. Logistiek management versus Supply chain management......................................................5
1.1.1. Definitie logistiek management.............................................................................................................5
1.1.2. Definitie Supply Chain Management.....................................................................................................5
1.1.3. Integraal ketenbeheer...........................................................................................................................5
1.2. Ketenomkering.......................................................................................................................6
1.2.1. Supply Management..............................................................................................................................6
1.2.2. Demand Management...........................................................................................................................6
1.2.3. Evolutie naar ketenomkering................................................................................................................6
2. Geschiedenis van logistiek en het belang voor de economie.........................................................7
2.1. Militaire oorsprong.................................................................................................................7
2.1.1. Voor Napoleon – Gigantische bouwwerken en veroveringstochten....................................................7
2.1.2. Napoleon (1804 – 1815) – Verfijning militaire logistiek........................................................................8
2.1.3. Moderne tijden – Logistiek netwerk, containers en internet...............................................................9
2.2. Economisch belang van de logistiek......................................................................................11
2.2.1. Het belang in cijfers uitgedrukt...........................................................................................................11
2.2.2. Blue Banana binnen Europa................................................................................................................12
2.3. Logistiek en de toekomst......................................................................................................13
2.3.1. Innoveren.............................................................................................................................................13
2.3.2. E-business............................................................................................................................................13
2.3.3. Digitale transformatie en informatie...................................................................................................14
2.3.4. Technologische innovatie....................................................................................................................14
2.3.5. Duurzaamheid & circulaire economie.................................................................................................15
3. Logistiek concept.........................................................................................................................16
3.1. Logistieke doelstellingen......................................................................................................16
3.2. De logistieke flow.................................................................................................................16
3.3. Klantenorderontkoppelpunt.................................................................................................17
3.3.1. Begrip en situering...............................................................................................................................17
3.3.2. Van KOOP 1 tot KOOP 5.......................................................................................................................17
3.3.3. Gevolgen gelinkt aan KOOP.................................................................................................................17
3.4. Make-or-buy decision...........................................................................................................19
3.4.1. Van 1PL tot 5PL....................................................................................................................................19
3.4.2. Voordelen en nadelen van Outsourcing..............................................................................................19
3.5. Impact van de logistiek op het bedrijfsresultaat...................................................................20
3.5.1. Return On Investment (ROI)................................................................................................................20
3.5.2. Key Performance Indicators (KPI)........................................................................................................20
3.5.3. Dupont-analyse....................................................................................................................................20
3.6. Waardeketen........................................................................................................................21
4. Voorraadbeheer..........................................................................................................................22
4.1. Soorten voorraadbeheer......................................................................................................22
4.2. Vraagvoorspelling.................................................................................................................23
4.2.1. De kwalitatieve methode....................................................................................................................23
4.2.2. De kwantitatieve methode..................................................................................................................23
4.2.3. Tijdreeksanalyse..................................................................................................................................24
1
Logistiek
, 4.3. Totale voorraadkosten.........................................................................................................25
4.3.1. Bestelkosten........................................................................................................................................25
4.3.2. Voorraadkosten (3 R’s).......................................................................................................................25
4.3.3. Kosten van NEE-verkoop.....................................................................................................................26
4.4. Optimale bestelhoeveelheid.................................................................................................26
4.5. Veiligheidsvoorraad..............................................................................................................27
4.6. Bull Whip..............................................................................................................................27
4.7. Warehousemanagement......................................................................................................27
4.7.1. Functies van een magazijn..................................................................................................................27
4.7.2. De 5 fases............................................................................................................................................27
4.7.3. Werking van het magazijn...................................................................................................................29
4.8. Warehousemanagementsysteem.........................................................................................29
4.8.1. Taken WMS..........................................................................................................................................29
4.9. Voorraadbeheer in Supply Chain..........................................................................................29
4.9.1. 3PL of uitbesteding.............................................................................................................................29
4.9.2. Vendor Managed Inventory.................................................................................................................29
5. Inkoop.........................................................................................................................................30
5.1. Inkoop en logistiek...............................................................................................................30
5.1.1. Inkoopdefinitie.....................................................................................................................................30
5.1.2. De inkoopfunctie.................................................................................................................................30
5.2. De inkooporganisatie............................................................................................................30
5.2.1. De inkoopniveaus (p.30 samenvatting)...............................................................................................30
5.2.2. Inkoop in de organisatiestructuur.......................................................................................................30
5.3. Het inkoopproces.................................................................................................................32
5.3.1. Specificeren van de inkoopvereisten...................................................................................................32
5.3.2. Leveranciersselectie en -beoordeling..................................................................................................32
5.3.3. Contracteren........................................................................................................................................33
5.3.4. Bestellen..............................................................................................................................................33
5.3.5. Bewaken..............................................................................................................................................33
5.3.6. Nazorg en evaluatie.............................................................................................................................33
5.3.7. Inkoopsituaties....................................................................................................................................33
5.3.8. Angelsaksische terminologie - Engelstalige terminologie...................................................................33
5.4. Strategische inkoopmanagement.........................................................................................34
5.4.1. De inkoopstrategie..............................................................................................................................34
5.4.2. Leveranciersdifferentiatie....................................................................................................................34
5.5. Tactisch inkoopmanagement................................................................................................36
5.5.1. Total Cost Of Ownership......................................................................................................................36
5.6. Operationeel Inkoopmanagement........................................................................................37
5.6.1. Leveranciersbeoordeling.....................................................................................................................37
5.7. Ondersteunende processen..................................................................................................37
5.7.1. E-Procurement.....................................................................................................................................37
5.8. Inkoop in de Supply Chain....................................................................................................37
6. Productie.....................................................................................................................................38
6.1. Belang en rol in de logistieke keten......................................................................................38
6.2. Productontwerp...................................................................................................................38
6.2.1. Bill Of Materials (BOM)/ Stuklijst........................................................................................................38
2
Logistiek
, 6.3. Grondvorm productie...........................................................................................................38
6.3.1. Serieproductie.....................................................................................................................................38
6.3.2. Parallelle productie..............................................................................................................................38
6.3.3. Convergente VS Divergente productie................................................................................................39
6.3.4. Mass Customization.............................................................................................................................39
6.4. Just-In-Timeprincipe.............................................................................................................39
6.5. Tools voor productieplanning...............................................................................................39
6.5.1. Material Requirements Planning.........................................................................................................39
6.5.2. Manufacturing Resources Planning.....................................................................................................39
6.5.3. Enterprise Resource Planning..............................................................................................................39
6.6. Kwaliteitsmanagement.........................................................................................................41
6.6.1. PDCA/ Plan-Do-Check-Act....................................................................................................................41
6.6.2. Toyota Production System (TPS).........................................................................................................41
6.6.3. Lean en Agile........................................................................................................................................41
6.6.4. Six Sigma..............................................................................................................................................42
6.7. Industrie 4.0 en Nearshoring................................................................................................42
6.8. Productie in de Supply Chain................................................................................................42
6.8.1. Blockchain............................................................................................................................................42
6.8.2. Artificiële intelligentie..........................................................................................................................42
6.8.3. 3D-printing...........................................................................................................................................42
7. Distributie...................................................................................................................................43
7.1. Distributiekanalen................................................................................................................43
7.1.1. Commerciële distributie......................................................................................................................43
7.1.2. Fysieke distributie................................................................................................................................43
7.2. Soorten distributiecentra......................................................................................................44
7.2.1. Logistieke grondvorm..........................................................................................................................44
7.2.2. Keuze en locatie van het distributiecentrum......................................................................................44
7.3. Transportfunctie...................................................................................................................45
7.3.1. Transportuitdagingen..........................................................................................................................45
7.3.2. Optimaliseren van transport...............................................................................................................45
7.4. Transportmodi......................................................................................................................46
7.4.1. Hinterlandvervoer................................................................................................................................46
7.4.2. Intercontinentaal vervoer....................................................................................................................49
7.4.3. Multimodaal transport........................................................................................................................50
7.4.4. Incoterms.............................................................................................................................................50
7.5. Value added logistics & value added services.......................................................................51
7.5.1. Value Added Logistics..........................................................................................................................51
7.5.2. Value Added Services..........................................................................................................................51
7.5.3. Tracking & Tracing (T&T).....................................................................................................................51
7.6. Producteigenschappen en verpakking..................................................................................52
7.6.1. Producteigenschappen........................................................................................................................52
7.6.2. Dangerous goods.................................................................................................................................52
7.6.3. Voedselketen en gevarenanalyse kritische controlepunten...............................................................52
7.6.4. Verpakkingen.......................................................................................................................................52
7.7. Outsourcing..........................................................................................................................53
7.8. Distributie in de Supply Chain...............................................................................................53
7.8.1. Push- VS pulldistributie........................................................................................................................53
7.8.2. De last Mile..........................................................................................................................................53
3
Logistiek
Guillaume Penen
,Inhoudsopgave
1. Van logistieke flow tot Supply chain management........................................................................5
1.1. Logistiek management versus Supply chain management......................................................5
1.1.1. Definitie logistiek management.............................................................................................................5
1.1.2. Definitie Supply Chain Management.....................................................................................................5
1.1.3. Integraal ketenbeheer...........................................................................................................................5
1.2. Ketenomkering.......................................................................................................................6
1.2.1. Supply Management..............................................................................................................................6
1.2.2. Demand Management...........................................................................................................................6
1.2.3. Evolutie naar ketenomkering................................................................................................................6
2. Geschiedenis van logistiek en het belang voor de economie.........................................................7
2.1. Militaire oorsprong.................................................................................................................7
2.1.1. Voor Napoleon – Gigantische bouwwerken en veroveringstochten....................................................7
2.1.2. Napoleon (1804 – 1815) – Verfijning militaire logistiek........................................................................8
2.1.3. Moderne tijden – Logistiek netwerk, containers en internet...............................................................9
2.2. Economisch belang van de logistiek......................................................................................11
2.2.1. Het belang in cijfers uitgedrukt...........................................................................................................11
2.2.2. Blue Banana binnen Europa................................................................................................................12
2.3. Logistiek en de toekomst......................................................................................................13
2.3.1. Innoveren.............................................................................................................................................13
2.3.2. E-business............................................................................................................................................13
2.3.3. Digitale transformatie en informatie...................................................................................................14
2.3.4. Technologische innovatie....................................................................................................................14
2.3.5. Duurzaamheid & circulaire economie.................................................................................................15
3. Logistiek concept.........................................................................................................................16
3.1. Logistieke doelstellingen......................................................................................................16
3.2. De logistieke flow.................................................................................................................16
3.3. Klantenorderontkoppelpunt.................................................................................................17
3.3.1. Begrip en situering...............................................................................................................................17
3.3.2. Van KOOP 1 tot KOOP 5.......................................................................................................................17
3.3.3. Gevolgen gelinkt aan KOOP.................................................................................................................17
3.4. Make-or-buy decision...........................................................................................................19
3.4.1. Van 1PL tot 5PL....................................................................................................................................19
3.4.2. Voordelen en nadelen van Outsourcing..............................................................................................19
3.5. Impact van de logistiek op het bedrijfsresultaat...................................................................20
3.5.1. Return On Investment (ROI)................................................................................................................20
3.5.2. Key Performance Indicators (KPI)........................................................................................................20
3.5.3. Dupont-analyse....................................................................................................................................20
3.6. Waardeketen........................................................................................................................21
4. Voorraadbeheer..........................................................................................................................22
4.1. Soorten voorraadbeheer......................................................................................................22
4.2. Vraagvoorspelling.................................................................................................................23
4.2.1. De kwalitatieve methode....................................................................................................................23
4.2.2. De kwantitatieve methode..................................................................................................................23
4.2.3. Tijdreeksanalyse..................................................................................................................................24
1
Logistiek
, 4.3. Totale voorraadkosten.........................................................................................................25
4.3.1. Bestelkosten........................................................................................................................................25
4.3.2. Voorraadkosten (3 R’s).......................................................................................................................25
4.3.3. Kosten van NEE-verkoop.....................................................................................................................26
4.4. Optimale bestelhoeveelheid.................................................................................................26
4.5. Veiligheidsvoorraad..............................................................................................................27
4.6. Bull Whip..............................................................................................................................27
4.7. Warehousemanagement......................................................................................................27
4.7.1. Functies van een magazijn..................................................................................................................27
4.7.2. De 5 fases............................................................................................................................................27
4.7.3. Werking van het magazijn...................................................................................................................29
4.8. Warehousemanagementsysteem.........................................................................................29
4.8.1. Taken WMS..........................................................................................................................................29
4.9. Voorraadbeheer in Supply Chain..........................................................................................29
4.9.1. 3PL of uitbesteding.............................................................................................................................29
4.9.2. Vendor Managed Inventory.................................................................................................................29
5. Inkoop.........................................................................................................................................30
5.1. Inkoop en logistiek...............................................................................................................30
5.1.1. Inkoopdefinitie.....................................................................................................................................30
5.1.2. De inkoopfunctie.................................................................................................................................30
5.2. De inkooporganisatie............................................................................................................30
5.2.1. De inkoopniveaus (p.30 samenvatting)...............................................................................................30
5.2.2. Inkoop in de organisatiestructuur.......................................................................................................30
5.3. Het inkoopproces.................................................................................................................32
5.3.1. Specificeren van de inkoopvereisten...................................................................................................32
5.3.2. Leveranciersselectie en -beoordeling..................................................................................................32
5.3.3. Contracteren........................................................................................................................................33
5.3.4. Bestellen..............................................................................................................................................33
5.3.5. Bewaken..............................................................................................................................................33
5.3.6. Nazorg en evaluatie.............................................................................................................................33
5.3.7. Inkoopsituaties....................................................................................................................................33
5.3.8. Angelsaksische terminologie - Engelstalige terminologie...................................................................33
5.4. Strategische inkoopmanagement.........................................................................................34
5.4.1. De inkoopstrategie..............................................................................................................................34
5.4.2. Leveranciersdifferentiatie....................................................................................................................34
5.5. Tactisch inkoopmanagement................................................................................................36
5.5.1. Total Cost Of Ownership......................................................................................................................36
5.6. Operationeel Inkoopmanagement........................................................................................37
5.6.1. Leveranciersbeoordeling.....................................................................................................................37
5.7. Ondersteunende processen..................................................................................................37
5.7.1. E-Procurement.....................................................................................................................................37
5.8. Inkoop in de Supply Chain....................................................................................................37
6. Productie.....................................................................................................................................38
6.1. Belang en rol in de logistieke keten......................................................................................38
6.2. Productontwerp...................................................................................................................38
6.2.1. Bill Of Materials (BOM)/ Stuklijst........................................................................................................38
2
Logistiek
, 6.3. Grondvorm productie...........................................................................................................38
6.3.1. Serieproductie.....................................................................................................................................38
6.3.2. Parallelle productie..............................................................................................................................38
6.3.3. Convergente VS Divergente productie................................................................................................39
6.3.4. Mass Customization.............................................................................................................................39
6.4. Just-In-Timeprincipe.............................................................................................................39
6.5. Tools voor productieplanning...............................................................................................39
6.5.1. Material Requirements Planning.........................................................................................................39
6.5.2. Manufacturing Resources Planning.....................................................................................................39
6.5.3. Enterprise Resource Planning..............................................................................................................39
6.6. Kwaliteitsmanagement.........................................................................................................41
6.6.1. PDCA/ Plan-Do-Check-Act....................................................................................................................41
6.6.2. Toyota Production System (TPS).........................................................................................................41
6.6.3. Lean en Agile........................................................................................................................................41
6.6.4. Six Sigma..............................................................................................................................................42
6.7. Industrie 4.0 en Nearshoring................................................................................................42
6.8. Productie in de Supply Chain................................................................................................42
6.8.1. Blockchain............................................................................................................................................42
6.8.2. Artificiële intelligentie..........................................................................................................................42
6.8.3. 3D-printing...........................................................................................................................................42
7. Distributie...................................................................................................................................43
7.1. Distributiekanalen................................................................................................................43
7.1.1. Commerciële distributie......................................................................................................................43
7.1.2. Fysieke distributie................................................................................................................................43
7.2. Soorten distributiecentra......................................................................................................44
7.2.1. Logistieke grondvorm..........................................................................................................................44
7.2.2. Keuze en locatie van het distributiecentrum......................................................................................44
7.3. Transportfunctie...................................................................................................................45
7.3.1. Transportuitdagingen..........................................................................................................................45
7.3.2. Optimaliseren van transport...............................................................................................................45
7.4. Transportmodi......................................................................................................................46
7.4.1. Hinterlandvervoer................................................................................................................................46
7.4.2. Intercontinentaal vervoer....................................................................................................................49
7.4.3. Multimodaal transport........................................................................................................................50
7.4.4. Incoterms.............................................................................................................................................50
7.5. Value added logistics & value added services.......................................................................51
7.5.1. Value Added Logistics..........................................................................................................................51
7.5.2. Value Added Services..........................................................................................................................51
7.5.3. Tracking & Tracing (T&T).....................................................................................................................51
7.6. Producteigenschappen en verpakking..................................................................................52
7.6.1. Producteigenschappen........................................................................................................................52
7.6.2. Dangerous goods.................................................................................................................................52
7.6.3. Voedselketen en gevarenanalyse kritische controlepunten...............................................................52
7.6.4. Verpakkingen.......................................................................................................................................52
7.7. Outsourcing..........................................................................................................................53
7.8. Distributie in de Supply Chain...............................................................................................53
7.8.1. Push- VS pulldistributie........................................................................................................................53
7.8.2. De last Mile..........................................................................................................................................53
3
Logistiek