Samenvatting recht
Kennismaking met het recht
Belangentegenstellingen: iedereen heeft zijn eigenbelangen, zodra deze belangen botsen met elkaar
ontstaan er vaak juridische conflicten. Botsing tussen belangen.
Eigeninrichting: zelf je gelijk halen in een geschil, bijvoorbeeld door het gebruiken van geweld. In dit
geval geldt dan het recht van de sterkste.
Eigenrichting is niet toegestaan, in beginsel is alleen de overheid bevoegd om met behulp van geweld
het recht te handhaven.
Zittende magistratuur: de rechters blijven in de rechtszaal zitten zodra zij aan het woordzijn.
Regels voor de organisatie van de rechterlijke macht zijn terug te vinden in de wet op de rechterlijke
organisatie, ook wel de wet ro genoemd, en de grondwet.
De rechterlijke macht bestaat uit:
De Rechterlijke
macht
Rechtbanken Gerechtshoven HogeRaad
Rechtbank: een juridisch probleem wordt eerst voor gelegd aan de rechtbank omdat de rechtbank het
eerste gerecht is. In nederland zijn er 19 rechtbanken.
De rechtbank kan bestaan uit een enkelvoudige kamer (met één rechter, zoals bijvoorbeeld: de
politierechter of de kantonrechter) of een meervoudige kamer(drierechters).
Gerechtshof: als een van de partijen het niet eens zijn met het vonnis van de rechtbank, dan is het
mogelijk om tegen het vonnis in hoger beroep te gaan. In nederland zijn er vijf gerechtshoven. Het
gerechtshof kan bestaan uit een enkelvoudige kamer (met één raadsheer) of een meervoudige
kamer(3-raadsheren).
Hoge raad: mocht een van de partij en het niet eens zijn met het arrest van het gerechtshof, dan is
het mogelijk om onder bepaalde voorwaarden incassatie te gaan. (5 raadsheren!)
Raadsheer: rechter bij het gerechtshof of bij de hogeraad.
Beoordeling uitspraak:
In hoger beroep: de raadsheer bekijkt het vonnis van de rechtbanken beoordeelt of de rechtbank alle
feiten goed heeft beoordeeld, het recht juist is toegepast en of er bijvoorbeeld voldoende bewijs is.
Incassatie: de raadsheer bekijkt het arrest van het gerechtshof maar controleert niet of de feiten wel
kloppen. De raadsheer kijkt alleen of het recht goed is toegepast.
Doel van het recht:
Zorgen voor een vreedzame samenleving
Zorgen voor rechtvaardiging
Efficiënt ordenen van de samenleving
Sanctie: bestraffende gevolgen bij het niet naleven van het recht
, Objectieve recht
Onderscheid privaatrecht – publiekrecht.
Privaatrecht/ burgerlijkrecht/civielrecht: is het gedeelte van het objectieve recht dat zich bezigt houdt
met de rechtsverhouding tussen burgers en bedrijven onderling. (wordt als eerste besproken)
6:162 BW.
Personen in het recht:
Natuurlijkpersoon: de mensen.
Rechtspersoon: organisatievorm.
Publiekrecht: regelt de rechtsverhouding tussen burger en overheid.
Het staats-en bestuursrecht, het strafrecht en het recht van de Europese unie maken onderdeel uit
van het publiekrecht. Bezwaar indienen, strafbare feiten, belastingrecht
> belastingrecht
> wetboek van strafrecht ‘je mag niet..’
Zorgt er voor dat de straf wordt opgelegd.
Bestuursrecht; recht door de gemeente, provincie, rijksoverheid.
Bij specifieke overheidshandelingen wordt de rechtsverhouding tussen de burger en de overheid
beheerst door het privaatrecht, de overheid wordt dan gezien als een rechtspersoon.
Vb. Verlenen van een vergunning.
De wijze van rechtshandhaving is ook van belang voor het onderscheid tussen privaatrechten
publiekrecht.
Privaatrecht: de handhaving van de regels wordt aan partijen zelf overgelaten.
Tussen burgers onderling.
Publiekrecht: de handhaving van de regels is uitsluitend aan de overheid voorbehouden.
Tussen burgers en overheid.
Materieel recht – formeel recht.
Materieelrecht: regels die rechten verlenen en verplichtingen opleggen:
- tussen burgers onderling
- tussen burgers en overheid
- tussen overheden onderling.
Je mag niet stelen, je mag niet handelen in drugs. Als je dit wel doet dan treedt het formele recht op.
Gemaakt door de regering en de Staten-Generaal. Geldt voor iedereen.
‘geheel van rechten en plichten in de wet. Ge- en verboden in wetboek van strafrecht, BW.’
Formeelrecht/ procesrecht: regels om het materieelrecht te handhaven. Ook procesrecht genoemd.
Organisatie structuur achter het materiële recht, regels om het materiële recht te handhaven.
Deze rechten zijn samengesteld door de Regering en Staten Generaal. En het materiële recht is
samengesteld bijvoorbeeld door de Waterschappen, Gemeente. Vorderingen zijn altijd formeel recht.
Materieel = regels in acht nemen. ‘je mag niet stelen.’
Formeel = regels handhaven. ‘hoe gaan we arresteren?’
Kennismaking met het recht
Belangentegenstellingen: iedereen heeft zijn eigenbelangen, zodra deze belangen botsen met elkaar
ontstaan er vaak juridische conflicten. Botsing tussen belangen.
Eigeninrichting: zelf je gelijk halen in een geschil, bijvoorbeeld door het gebruiken van geweld. In dit
geval geldt dan het recht van de sterkste.
Eigenrichting is niet toegestaan, in beginsel is alleen de overheid bevoegd om met behulp van geweld
het recht te handhaven.
Zittende magistratuur: de rechters blijven in de rechtszaal zitten zodra zij aan het woordzijn.
Regels voor de organisatie van de rechterlijke macht zijn terug te vinden in de wet op de rechterlijke
organisatie, ook wel de wet ro genoemd, en de grondwet.
De rechterlijke macht bestaat uit:
De Rechterlijke
macht
Rechtbanken Gerechtshoven HogeRaad
Rechtbank: een juridisch probleem wordt eerst voor gelegd aan de rechtbank omdat de rechtbank het
eerste gerecht is. In nederland zijn er 19 rechtbanken.
De rechtbank kan bestaan uit een enkelvoudige kamer (met één rechter, zoals bijvoorbeeld: de
politierechter of de kantonrechter) of een meervoudige kamer(drierechters).
Gerechtshof: als een van de partijen het niet eens zijn met het vonnis van de rechtbank, dan is het
mogelijk om tegen het vonnis in hoger beroep te gaan. In nederland zijn er vijf gerechtshoven. Het
gerechtshof kan bestaan uit een enkelvoudige kamer (met één raadsheer) of een meervoudige
kamer(3-raadsheren).
Hoge raad: mocht een van de partij en het niet eens zijn met het arrest van het gerechtshof, dan is
het mogelijk om onder bepaalde voorwaarden incassatie te gaan. (5 raadsheren!)
Raadsheer: rechter bij het gerechtshof of bij de hogeraad.
Beoordeling uitspraak:
In hoger beroep: de raadsheer bekijkt het vonnis van de rechtbanken beoordeelt of de rechtbank alle
feiten goed heeft beoordeeld, het recht juist is toegepast en of er bijvoorbeeld voldoende bewijs is.
Incassatie: de raadsheer bekijkt het arrest van het gerechtshof maar controleert niet of de feiten wel
kloppen. De raadsheer kijkt alleen of het recht goed is toegepast.
Doel van het recht:
Zorgen voor een vreedzame samenleving
Zorgen voor rechtvaardiging
Efficiënt ordenen van de samenleving
Sanctie: bestraffende gevolgen bij het niet naleven van het recht
, Objectieve recht
Onderscheid privaatrecht – publiekrecht.
Privaatrecht/ burgerlijkrecht/civielrecht: is het gedeelte van het objectieve recht dat zich bezigt houdt
met de rechtsverhouding tussen burgers en bedrijven onderling. (wordt als eerste besproken)
6:162 BW.
Personen in het recht:
Natuurlijkpersoon: de mensen.
Rechtspersoon: organisatievorm.
Publiekrecht: regelt de rechtsverhouding tussen burger en overheid.
Het staats-en bestuursrecht, het strafrecht en het recht van de Europese unie maken onderdeel uit
van het publiekrecht. Bezwaar indienen, strafbare feiten, belastingrecht
> belastingrecht
> wetboek van strafrecht ‘je mag niet..’
Zorgt er voor dat de straf wordt opgelegd.
Bestuursrecht; recht door de gemeente, provincie, rijksoverheid.
Bij specifieke overheidshandelingen wordt de rechtsverhouding tussen de burger en de overheid
beheerst door het privaatrecht, de overheid wordt dan gezien als een rechtspersoon.
Vb. Verlenen van een vergunning.
De wijze van rechtshandhaving is ook van belang voor het onderscheid tussen privaatrechten
publiekrecht.
Privaatrecht: de handhaving van de regels wordt aan partijen zelf overgelaten.
Tussen burgers onderling.
Publiekrecht: de handhaving van de regels is uitsluitend aan de overheid voorbehouden.
Tussen burgers en overheid.
Materieel recht – formeel recht.
Materieelrecht: regels die rechten verlenen en verplichtingen opleggen:
- tussen burgers onderling
- tussen burgers en overheid
- tussen overheden onderling.
Je mag niet stelen, je mag niet handelen in drugs. Als je dit wel doet dan treedt het formele recht op.
Gemaakt door de regering en de Staten-Generaal. Geldt voor iedereen.
‘geheel van rechten en plichten in de wet. Ge- en verboden in wetboek van strafrecht, BW.’
Formeelrecht/ procesrecht: regels om het materieelrecht te handhaven. Ook procesrecht genoemd.
Organisatie structuur achter het materiële recht, regels om het materiële recht te handhaven.
Deze rechten zijn samengesteld door de Regering en Staten Generaal. En het materiële recht is
samengesteld bijvoorbeeld door de Waterschappen, Gemeente. Vorderingen zijn altijd formeel recht.
Materieel = regels in acht nemen. ‘je mag niet stelen.’
Formeel = regels handhaven. ‘hoe gaan we arresteren?’
