BASIS FUNCTIE ONDERZOEK SCHOUDER
ACTIEVE TESTS:
functioneel provocatief
basisvaardigheden
ADL-activiteiten
bilaterale abductie-elevatie
PASSIEF:
abductie-elevatie en anteflexie-elevatie 180°
abductie glenohumeraal
exorotatie / endorotatie 0°- 90°
apprehension-relocation test (mech GH instabil)
biceps load I test (SLAP)
modified dynamic labral shear test (SLAP)
ULTT-II (n.medianus)
WEERSTANDSTESTS:
abductie / lateral jobe test/ adductie
exorotatie / endorotatie/ ERLS/ BOS
flexie/extensie elleboog
2de Bach REVAKI / 3de Bach REVAKI – Dr. C. Eechaute & Prof. Dr. P. Vaes 1
,INLEIDING BASIS FUNCTIE ONDERZOEK SCHOUDER
SCHOUDERBEWEGINGEN
- glenohumeraal gewricht
- acromioclaviculair gewricht
- sternoclaviculair gewricht
- scapulothoracaal glijvlak
- cervicothoracale overgang ( C7-Th4 )
SCHOUDER FUNCTIES
- mobiliteit (FS (= frozen shoulder)/ capsulitis/ SIS/ luxatie)
- stabiliteit (SIS/luxatie/ instabiliteit)
- compressie BBH
- stijfheid/pijn/ tintelingen
- kracht/UH
SCHOUDER KINEMATICA
- caput humeri iets naar post en craniaal gepositioneerd
- belangrijk: controle caput best naar caudaal en post tijdens bewegen
- belangrijke interactie met scapulothor bew
- rotator cuff: post translatie caput tijdens opwaarts bew door SS & IS; inf translatie door IS
en SSC, de rotator cuff spieren zorgen voor correct bewegen van caput humeri en voor
stabiliteit
SCHOUDER: ANTEFLEXIE
GH: anterieure translatie humerus tot 90°
vanaf 90° abd:posterieure translatie
inferieure translatie
- scapulothoracaal: upward rotation 0°-180°
posterior tilt vanaf 120°
exorotation vanaf 120°
SCHOUDER: ROTATIE IN ABDUCTIE
- exo in 90° abd: posterieure translatie
max exo in 90° abd: translatie naar ant
- max endo in 90° abductie: translatie naar post
Tabel → graden (op x-as) staan voor abductie, er is een upward rotation doorheen heel de
abductie beweging bij gezonde proefpersonen
,BFO SCHOUDER
- Welke functies zijn gestoord en welke voornamelijk en in welke mate? mobiliteit?/
stabiliteit/ kracht/ dove gevoelens of tintelingen?/ pijn?
Mobiliteit: kan ook gestoord zijn (vb bij frozen shoulder) (stijfheid is niet hetzelfde
als mobiliteit; mobiliteit is een bewegingsbeperking, stijfheid is een sensorische
functie, een gevoel (beide kunnen ook perfect samengaan)
- Welk(e) (geheel van) “structuren” zijn “aangedaan”? bvb: tendinopathie met /zonder
calcificatie; met/zonder ruptuur
- Zijn de klachten schouder-gerelateerd of nek-gerelateerd?
- Zijn er op basis van het uitgevoerde BFO rode vlaggen aanwezig ?
SCHOUDERPATHOLOGIE
- Arthritis (GH/ACG/SCG) (Bij scapulothoracaal glijvlak is er geen artritis mogelijk want dit
is geen zuiver gewricht.)
- Traumatisch bv door te vallen – overuse bv bij sporten – iatrogeen bv door medicatie –
immobilisatie bv na gips - degeneratief (OA)
- Cuff laesies: supra-/infraspin/ter min/ biceps tendinitis/tendinopathie/ruptuur met/zonder
calcificatie
- Kraakbeenletsel: SLAP-laesie = labrumletsel (labrum is een kraakbeenring
Veel mensen (65+) hebben cuff laesies ( = scheurtjes in pezen) maar dat geeft niet per se
pijn
- SIS (outlet)= inklemming van weke delen (bursa, supraspinatuspees, bicepspees onder
schouderdak (acromion en lig.coracoacromiale): primair: sterk gekromd of gehoekt
acromion secundair: functiestoornissen zoals verminderde caudale translatie GH
dysfunctie lower trap met verminderde UR/ER scapula??
- Instabiliteit glenohumeraal / acromioclaviculair meestal posttraumatisch
- Frozen shoulder: pijnlijke progressieve G-verstijving
- Pseudoradiculair/radiculaire uitstraling vanuit CWK:
C5= deltoidregio
C6= laterale zijde bovenarm en voorarm +duim
C7= achterzijde bovenarm+mediale zijde voorarm + dorsale zijde vingers III-IV
C8 = ulnaire zijde hand
T1 = thoracaal + mediale zijde bovenarm
2de Bach REVAKI / 3de Bach REVAKI – Dr. C. Eechaute & Prof. Dr. P. Vaes 3
, Frozen shoulder
- =capsulitis adhesiva
- dikwijls bilateraal met tussenperiode
- in verband gebracht met diabetes
- synovitis met capsulaire fibrosering van vnl recessus axillaris en ventraal kapsel
- 3 fazen: freezing-/ adhesive-/ resolution phase
- gem. duur tussen onset en genezing: 30 mnd
- Bij een lange tendinitis die niet beter wordt door oefeningen of als de klachten niet
afnemen na verloop van tijd of zelfs erger worden, moet je al eens denken aan een frozen
shoulder (duurt veel langer om te herstellen).
- In beginstadium van frozen shoulder is dit niet vast te stellen (vooral in freezing fase
lastig om vast te stellen)
- Een frozen shoulder kan jaren duren, je moet het symptomatisch behandelen, tijdens de
1ste fase is het moeilijk om te diagnosticeren
SLAP laesie: superior-labrum-ant-post
- minstens 4 types : fraying(1)/labrum los van cavitas(2)/bucket handle(3) bucket handle
met pees ruptuur(4)
- Bij een SLAP- laesie is de lange kop van de biceps gescheurd (als deze patiënten hun
biceps aanspannen, wordt het labrum naar beneden getrokken.
- traumatisch: na val of werpbeweging
- dikwijls ook gevolg vananterieure instabiliteit
- symptomen: posterieure pijn/ klikken met gevoel van subluxatie/ schouder niet op de
plaats
BFO: INSPECTIE
- abnormale standsafwijking?
- Hoogstand clavicula (verstuiking ACG/ fract clavicula anthalgie (meestal
posttraumatisch tgv fractuur; (sub)luxatie GH; cufflaesie; ernstige kneuzing
- anthalgie of afwijkende stand hoofd-nek
- atrofie (biceps; IS (infraspinatus); SS (supraspinatus))
- hypertrofie bovenarmspieren (ook hypertoon en/of abno verkort dan?)
- zwelling deltoideus? (acute bursitis subacromiodeltoidea)
BFO: INTERPRETATIE
- passieve abductie-elevatie 180°:
globale test ≠ G-en en spierpezen beperkt en pijnlijk bij artritis ACG/GH pijnlijk bij
tendinitis rotator cuff
- passieve abductie GH:
rek recessus axillaris/ compressie subacromiaal beperkt en pijnlijk bij artritis GH/
frozen shoulder bursitis subacromiodeltoidea
- passieve endo GH:
rek dorsaal GH kapsel/ supra- en infraspin/ compressie ventraal GH G-
kompartiment beperkt en pijnlijk bij artritis GH/ frozen shoulder rekpijnlijk bij
tendinitis supraspinatuspees
-passieve exorotatie GH:
rek ventraal GH kapsel, subscapularis en bursa subcoracoidea compressie
dorsaal GH G-kompartiment beperkt en pijnlijk bij artritis GH/ frozen shoulder
- apprehension-relocation test:
max. exo in 90° abd. schouder afweerspanning en pijn door (sub)luxatieneiging als
gevolg van instabiliteit GH (vnl anterieure band lig. glenohum inf.)
2de Bach REVAKI / 3de Bach REVAKI – Dr. C. Eechaute & Prof. Dr. P. Vaes 4
ACTIEVE TESTS:
functioneel provocatief
basisvaardigheden
ADL-activiteiten
bilaterale abductie-elevatie
PASSIEF:
abductie-elevatie en anteflexie-elevatie 180°
abductie glenohumeraal
exorotatie / endorotatie 0°- 90°
apprehension-relocation test (mech GH instabil)
biceps load I test (SLAP)
modified dynamic labral shear test (SLAP)
ULTT-II (n.medianus)
WEERSTANDSTESTS:
abductie / lateral jobe test/ adductie
exorotatie / endorotatie/ ERLS/ BOS
flexie/extensie elleboog
2de Bach REVAKI / 3de Bach REVAKI – Dr. C. Eechaute & Prof. Dr. P. Vaes 1
,INLEIDING BASIS FUNCTIE ONDERZOEK SCHOUDER
SCHOUDERBEWEGINGEN
- glenohumeraal gewricht
- acromioclaviculair gewricht
- sternoclaviculair gewricht
- scapulothoracaal glijvlak
- cervicothoracale overgang ( C7-Th4 )
SCHOUDER FUNCTIES
- mobiliteit (FS (= frozen shoulder)/ capsulitis/ SIS/ luxatie)
- stabiliteit (SIS/luxatie/ instabiliteit)
- compressie BBH
- stijfheid/pijn/ tintelingen
- kracht/UH
SCHOUDER KINEMATICA
- caput humeri iets naar post en craniaal gepositioneerd
- belangrijk: controle caput best naar caudaal en post tijdens bewegen
- belangrijke interactie met scapulothor bew
- rotator cuff: post translatie caput tijdens opwaarts bew door SS & IS; inf translatie door IS
en SSC, de rotator cuff spieren zorgen voor correct bewegen van caput humeri en voor
stabiliteit
SCHOUDER: ANTEFLEXIE
GH: anterieure translatie humerus tot 90°
vanaf 90° abd:posterieure translatie
inferieure translatie
- scapulothoracaal: upward rotation 0°-180°
posterior tilt vanaf 120°
exorotation vanaf 120°
SCHOUDER: ROTATIE IN ABDUCTIE
- exo in 90° abd: posterieure translatie
max exo in 90° abd: translatie naar ant
- max endo in 90° abductie: translatie naar post
Tabel → graden (op x-as) staan voor abductie, er is een upward rotation doorheen heel de
abductie beweging bij gezonde proefpersonen
,BFO SCHOUDER
- Welke functies zijn gestoord en welke voornamelijk en in welke mate? mobiliteit?/
stabiliteit/ kracht/ dove gevoelens of tintelingen?/ pijn?
Mobiliteit: kan ook gestoord zijn (vb bij frozen shoulder) (stijfheid is niet hetzelfde
als mobiliteit; mobiliteit is een bewegingsbeperking, stijfheid is een sensorische
functie, een gevoel (beide kunnen ook perfect samengaan)
- Welk(e) (geheel van) “structuren” zijn “aangedaan”? bvb: tendinopathie met /zonder
calcificatie; met/zonder ruptuur
- Zijn de klachten schouder-gerelateerd of nek-gerelateerd?
- Zijn er op basis van het uitgevoerde BFO rode vlaggen aanwezig ?
SCHOUDERPATHOLOGIE
- Arthritis (GH/ACG/SCG) (Bij scapulothoracaal glijvlak is er geen artritis mogelijk want dit
is geen zuiver gewricht.)
- Traumatisch bv door te vallen – overuse bv bij sporten – iatrogeen bv door medicatie –
immobilisatie bv na gips - degeneratief (OA)
- Cuff laesies: supra-/infraspin/ter min/ biceps tendinitis/tendinopathie/ruptuur met/zonder
calcificatie
- Kraakbeenletsel: SLAP-laesie = labrumletsel (labrum is een kraakbeenring
Veel mensen (65+) hebben cuff laesies ( = scheurtjes in pezen) maar dat geeft niet per se
pijn
- SIS (outlet)= inklemming van weke delen (bursa, supraspinatuspees, bicepspees onder
schouderdak (acromion en lig.coracoacromiale): primair: sterk gekromd of gehoekt
acromion secundair: functiestoornissen zoals verminderde caudale translatie GH
dysfunctie lower trap met verminderde UR/ER scapula??
- Instabiliteit glenohumeraal / acromioclaviculair meestal posttraumatisch
- Frozen shoulder: pijnlijke progressieve G-verstijving
- Pseudoradiculair/radiculaire uitstraling vanuit CWK:
C5= deltoidregio
C6= laterale zijde bovenarm en voorarm +duim
C7= achterzijde bovenarm+mediale zijde voorarm + dorsale zijde vingers III-IV
C8 = ulnaire zijde hand
T1 = thoracaal + mediale zijde bovenarm
2de Bach REVAKI / 3de Bach REVAKI – Dr. C. Eechaute & Prof. Dr. P. Vaes 3
, Frozen shoulder
- =capsulitis adhesiva
- dikwijls bilateraal met tussenperiode
- in verband gebracht met diabetes
- synovitis met capsulaire fibrosering van vnl recessus axillaris en ventraal kapsel
- 3 fazen: freezing-/ adhesive-/ resolution phase
- gem. duur tussen onset en genezing: 30 mnd
- Bij een lange tendinitis die niet beter wordt door oefeningen of als de klachten niet
afnemen na verloop van tijd of zelfs erger worden, moet je al eens denken aan een frozen
shoulder (duurt veel langer om te herstellen).
- In beginstadium van frozen shoulder is dit niet vast te stellen (vooral in freezing fase
lastig om vast te stellen)
- Een frozen shoulder kan jaren duren, je moet het symptomatisch behandelen, tijdens de
1ste fase is het moeilijk om te diagnosticeren
SLAP laesie: superior-labrum-ant-post
- minstens 4 types : fraying(1)/labrum los van cavitas(2)/bucket handle(3) bucket handle
met pees ruptuur(4)
- Bij een SLAP- laesie is de lange kop van de biceps gescheurd (als deze patiënten hun
biceps aanspannen, wordt het labrum naar beneden getrokken.
- traumatisch: na val of werpbeweging
- dikwijls ook gevolg vananterieure instabiliteit
- symptomen: posterieure pijn/ klikken met gevoel van subluxatie/ schouder niet op de
plaats
BFO: INSPECTIE
- abnormale standsafwijking?
- Hoogstand clavicula (verstuiking ACG/ fract clavicula anthalgie (meestal
posttraumatisch tgv fractuur; (sub)luxatie GH; cufflaesie; ernstige kneuzing
- anthalgie of afwijkende stand hoofd-nek
- atrofie (biceps; IS (infraspinatus); SS (supraspinatus))
- hypertrofie bovenarmspieren (ook hypertoon en/of abno verkort dan?)
- zwelling deltoideus? (acute bursitis subacromiodeltoidea)
BFO: INTERPRETATIE
- passieve abductie-elevatie 180°:
globale test ≠ G-en en spierpezen beperkt en pijnlijk bij artritis ACG/GH pijnlijk bij
tendinitis rotator cuff
- passieve abductie GH:
rek recessus axillaris/ compressie subacromiaal beperkt en pijnlijk bij artritis GH/
frozen shoulder bursitis subacromiodeltoidea
- passieve endo GH:
rek dorsaal GH kapsel/ supra- en infraspin/ compressie ventraal GH G-
kompartiment beperkt en pijnlijk bij artritis GH/ frozen shoulder rekpijnlijk bij
tendinitis supraspinatuspees
-passieve exorotatie GH:
rek ventraal GH kapsel, subscapularis en bursa subcoracoidea compressie
dorsaal GH G-kompartiment beperkt en pijnlijk bij artritis GH/ frozen shoulder
- apprehension-relocation test:
max. exo in 90° abd. schouder afweerspanning en pijn door (sub)luxatieneiging als
gevolg van instabiliteit GH (vnl anterieure band lig. glenohum inf.)
2de Bach REVAKI / 3de Bach REVAKI – Dr. C. Eechaute & Prof. Dr. P. Vaes 4
