Samenvatting Hoofdstuk 11 Voeding & vertering
§1 Gezond eten
Ieder mens heeft dezelfde voedingsmiddelen nodig.
Voedingsstoffen zijn stoffen die je lichaam uit voedingsmiddelen haalt.
Er zijn 6 verschillende voedingsstoffen:
1. Koolhydraten
o Functies: brandstof, reservestof, bouwstof (deel van glycoproteïnen,
werkzaam als membraan receptoren)
o Te vinden in: meelproductie en zoete voedingsmiddelen
2. Vetten
o Functies: brandstof, bouwstof (membranen, hormonen) en warme-isolatie en
reservestoffen (voeding schaarste)
o Te vinden in: olie, boter en noten
3. Eiwitten
o Functies: bouwstof ( schaarste dan ook als brandstof)
o Te vinden in: vlees, vis, zuivelproducten, eieren en zaden
4. Vitaminen
o Functies: beschermende stof, nodig in kleine hoeveelheid om optimaal te
kunnen functioneren.
o Te vinden in: veel soorten voeding, voornamelijk groente en fruit
5. Mineralen
o Functies: bouwstof (kalkzouten botten) en onderdeel van chemische
processen (het zijn anorganische stoffen)
o Te vinden in: allerlei soorten voeding
6. Water
o Functies: bouwstof (chemische reacties), oplosmiddel (speeksel),
transportvloeistof (bloedplaatjes) en warmtebuffer.
Wereldgezondheidscentrum: geeft advies voor de juiste hoeveelheid voedingstoffen
o ADH = aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (in gemiddelden)
In voeding zitten niet alleen voedingsstoffen, maar ook additieven (geur-, kleur-,
smaakstoffen en conserveringsmiddelen, E-nummers)
o Het lichaam heeft deze stoffen niet nodig en zijn zelfs schadelijk in grote
hoeveelheden.
o ADT = aanvaarbare dagelijkse hoeveelheid.
, Beweging van de darmen:
- Door te kauwen vergroot je het contactoppervlak waarmee het voedsel makkelijker te
verteren is.
- Met speeksel makkelijker doorslikken.
- Peristaltiek = beweging van het voedsel door het spijverteringskanaal.
- In de darmen wordt het voedsel verteerd.
- Verteringsenzymen maken grote moleculen kleiner. Zo passeren ze het membraam
naar het bloed.
- Onverteerbare stoffen uitgescheiden (via de endeldarm)
Voedingsvezels/ ballaststoffen: moleculen die darmperistaltiek stimuleren en water
vasthouden soepele poep.
Te weinig ballaststoffen opstopping in de darmen.
Veilig eten:
Bacteriën en schimmels zitten ook op eten veroorzaken ziektes
o Speeksel valt aan met lysosymen: stoffen die de celwand van micro-organismen
aantasten.
o De aangetaste bacterie/ schimmel sterven voor een groot deel af in het zoutzuur
van je maagsap (pH= 2)
Je darmen bevatten ook nuttige bacteriën: darmflora. Sommigen breken stoffen af,
anderen maken vitamine K of ze concurreren met schadelijke bacteriën.
Opname:
De wand van de dunne darm: plooien met darmvlokken opgebouwd uit:
o Darmepitheel (scheidt darminhoud van de rest);
o Haarvaten;
o Lymfevaten.
Celmembraan van darmepitheelcellen hebben ook uitstulpingen microvilli
Dat zorgt voor een groot contactoppervlak snelle opname: resorptie.
Na resorptie: de stoffen zitten in het inwendige milieu. Er is dan passief en actief
transport.
Tight-junction: ondoordringbare laag voor moleculen doordat eiwitten de
darmepitheelcellen strak aan elkaar verbinden. Het laat ook geen ziekteverwekkers
door.
§1 Gezond eten
Ieder mens heeft dezelfde voedingsmiddelen nodig.
Voedingsstoffen zijn stoffen die je lichaam uit voedingsmiddelen haalt.
Er zijn 6 verschillende voedingsstoffen:
1. Koolhydraten
o Functies: brandstof, reservestof, bouwstof (deel van glycoproteïnen,
werkzaam als membraan receptoren)
o Te vinden in: meelproductie en zoete voedingsmiddelen
2. Vetten
o Functies: brandstof, bouwstof (membranen, hormonen) en warme-isolatie en
reservestoffen (voeding schaarste)
o Te vinden in: olie, boter en noten
3. Eiwitten
o Functies: bouwstof ( schaarste dan ook als brandstof)
o Te vinden in: vlees, vis, zuivelproducten, eieren en zaden
4. Vitaminen
o Functies: beschermende stof, nodig in kleine hoeveelheid om optimaal te
kunnen functioneren.
o Te vinden in: veel soorten voeding, voornamelijk groente en fruit
5. Mineralen
o Functies: bouwstof (kalkzouten botten) en onderdeel van chemische
processen (het zijn anorganische stoffen)
o Te vinden in: allerlei soorten voeding
6. Water
o Functies: bouwstof (chemische reacties), oplosmiddel (speeksel),
transportvloeistof (bloedplaatjes) en warmtebuffer.
Wereldgezondheidscentrum: geeft advies voor de juiste hoeveelheid voedingstoffen
o ADH = aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (in gemiddelden)
In voeding zitten niet alleen voedingsstoffen, maar ook additieven (geur-, kleur-,
smaakstoffen en conserveringsmiddelen, E-nummers)
o Het lichaam heeft deze stoffen niet nodig en zijn zelfs schadelijk in grote
hoeveelheden.
o ADT = aanvaarbare dagelijkse hoeveelheid.
, Beweging van de darmen:
- Door te kauwen vergroot je het contactoppervlak waarmee het voedsel makkelijker te
verteren is.
- Met speeksel makkelijker doorslikken.
- Peristaltiek = beweging van het voedsel door het spijverteringskanaal.
- In de darmen wordt het voedsel verteerd.
- Verteringsenzymen maken grote moleculen kleiner. Zo passeren ze het membraam
naar het bloed.
- Onverteerbare stoffen uitgescheiden (via de endeldarm)
Voedingsvezels/ ballaststoffen: moleculen die darmperistaltiek stimuleren en water
vasthouden soepele poep.
Te weinig ballaststoffen opstopping in de darmen.
Veilig eten:
Bacteriën en schimmels zitten ook op eten veroorzaken ziektes
o Speeksel valt aan met lysosymen: stoffen die de celwand van micro-organismen
aantasten.
o De aangetaste bacterie/ schimmel sterven voor een groot deel af in het zoutzuur
van je maagsap (pH= 2)
Je darmen bevatten ook nuttige bacteriën: darmflora. Sommigen breken stoffen af,
anderen maken vitamine K of ze concurreren met schadelijke bacteriën.
Opname:
De wand van de dunne darm: plooien met darmvlokken opgebouwd uit:
o Darmepitheel (scheidt darminhoud van de rest);
o Haarvaten;
o Lymfevaten.
Celmembraan van darmepitheelcellen hebben ook uitstulpingen microvilli
Dat zorgt voor een groot contactoppervlak snelle opname: resorptie.
Na resorptie: de stoffen zitten in het inwendige milieu. Er is dan passief en actief
transport.
Tight-junction: ondoordringbare laag voor moleculen doordat eiwitten de
darmepitheelcellen strak aan elkaar verbinden. Het laat ook geen ziekteverwekkers
door.
