Algemene informatie
Naam boek: Het Huis van de Moskee
Schrijver: Kader Abdolah
Jaar eerste druk: 2005
Uitgeverij: De Geus
Plaats: Amsterdam
Genre: historische en politieke roman
Inhoudsopgave
Algemene informatie..............................................................................................................................1
Uitgebreide samenvatting.......................................................................................................................2
Romananalyse........................................................................................................................................4
Personages..........................................................................................................................................4
Hoofdpersoon.................................................................................................................................5
Doel................................................................................................................................................5
Helpers...........................................................................................................................................5
Tegenstanders.................................................................................................................................5
Wereldbeeld...................................................................................................................................5
Plaats en ruimte..................................................................................................................................5
Tijd......................................................................................................................................................5
Structuur.............................................................................................................................................6
Stijl......................................................................................................................................................6
Perspectief/vertelinstantie en de (on)betrouwbaarheid daarvan.......................................................6
Thema.................................................................................................................................................6
Titelverklaring.................................................................................................................................6
Ondertitel.......................................................................................................................................6
Motto..............................................................................................................................................6
Motieven........................................................................................................................................6
Literaire stromingen...........................................................................................................................7
Diepere betekenis...............................................................................................................................7
Recensies................................................................................................................................................7
Samenvatting....................................................................................................................................11
Eigen mening....................................................................................................................................11
1
, Uitgebreide samenvatting
In de Iraanse provincieplaats Senedjan staat 'het huis van de moskee', een acht eeuwen oud huis met
35 kamers, vastgebouwd aan de moskee. Het wordt bewoond door Aga Djan en zijn omvangrijke
familie. Aga Djan, een gefortuneerde tapijthandelaar, is niet alleen de heer des huizes, maar ook
hoofd van de moskee en van de bazaar, het economisch centrum van het stadje. Religieus, politiek en
economisch is hij een van de invloedrijkste en meest gerespecteerde inwoners van Senedjan.
Het huis staat voor zinvolle traditie, oude cultuur en milde religie. Daarvoor zorgen naast Aga Djan
zijn twee neven Moázen en Alsaberi. De blinde Moázen ' zo genoemd naar zijn functie: hij is
omroeper van de moskee ('moázen') ' is een fijnzinnige pottenbakker, Alsaberi een zeer gematigde
imam. Ook de vrouwen van Aga Djan en Alsaberi leveren hun bijdrage aan het in stand houden van
de tradities. Fagri Sadat, de vrouw van Aga Djan, weet bijvoorbeeld tijdens de vogeltrek op een
vernuftige manier vogels te vangen. De bijzondere kleurnuances van hun veren moeten dienen als
voorbeeld bij het knopen van nieuwe tapijten. En Zinat, de vrouw van imam Alsaberi, in het huis
overigens weinig op de voorgrond tredend, kan wondermooi de oude Perzische verhalen vertellen.
Eenmaal per week luisteren alle aanwezige bewoners ademloos toe.
Maar de tijden veranderen en de tradities komen onder druk te staan. De sjah, trouw bondgenoot
van Amerika, en zijn jonge modieuze echtgenote Farah Diba proberen vanuit Teheran het land naar
Westers model te moderniseren. Westerse kleding, radio, tv en bioscoop rukken op. Dat laat ook 'het
huis van de moskee' niet onberoerd. Daar was Nosrat, een broer van Aga Djan, altijd al een
buitenbeentje. Hij wilde namelijk carrière maken als fotograaf en filmproducent. Zijn jonge
achterneef Shahbal, zoon van Moázen, bewonderde hem om zijn breuk met de islam en zijn vrije
opvattingen over de omgang met vrouwen.
Toch was de veertienjarige Shahbal al vroeg de vertrouweling en beoogde opvolger van Aga Djan.
Toen in 1969 de Amerikanen hun landing op de maan aankondigden, wist hij een bres te schieten in
de hechte tradities van het huis. Van Aga Djan wist hij gedaan te krijgen dat hij in het diepste geheim
een tv-toestelletje mocht binnenbrengen. Gedrieën keken Aga Djan, Shahbal en imam Alsaberi naar
het mirakel van de maanlanding. Shahbals overtuiging dat de oudere generatie moest weten wat er in
de wereld te koop was, had gezegevierd.
Maar de tegenkrachten zijn sterk. Als de milde, apolitieke imam Alsaberi op een tragische manier
omkomt, moet volgens plan zijn zoon Ahmad hem opvolgen. Die heeft echter de imamopleiding in
Qom ' 'het Vaticaan van de sjiieten, de heiligste stad van het land' (p. 46) 'nog niet voltooid. Er moet
dus een 'invalimam' komen. Dat wordt de zopas in Qom afgestudeerde Galgal. Het is een bijzondere
figuur: jong en knap, maar ook afstandelijk en arrogant, en fel anti de sjah. Hij trouwt, na lang
aarzelen van haar kant, met Sediq, de dochter van zijn verongelukte voorganger.
Galgal houdt zich aanvankelijk rustig. Hij is een briljant spreker en wint het vertrouwen van Aga Djan
en de moskeegangers. Maar als in Senedjan een bioscoop komt die door Farah Diba geopend zal
worden, zweept hij tijdens het avondgebed de gelovigen op om de bioscoop te bestormen. Leger en
politie weten het nog net te verhinderen. Aga Djan is woedend op hem maar helpt hem nog wel om
aan arrestatie te ontkomen en te vluchten naar Qom. Met smart kijkt Aga Djan uit naar het
afstuderen van Ahmad.
Shahbal gaat in Teheran studeren en raakt betrokken bij het linkse verzet tegen de sjah. Dat
dictatoriale bewind wordt van twee kanten ondermijnd: door het op Moskou georiënteerde verzet én
door de radicale imams in Qom. Voorlopig weet de sjah nog van geen wijken. Een massademonstratie
2
Naam boek: Het Huis van de Moskee
Schrijver: Kader Abdolah
Jaar eerste druk: 2005
Uitgeverij: De Geus
Plaats: Amsterdam
Genre: historische en politieke roman
Inhoudsopgave
Algemene informatie..............................................................................................................................1
Uitgebreide samenvatting.......................................................................................................................2
Romananalyse........................................................................................................................................4
Personages..........................................................................................................................................4
Hoofdpersoon.................................................................................................................................5
Doel................................................................................................................................................5
Helpers...........................................................................................................................................5
Tegenstanders.................................................................................................................................5
Wereldbeeld...................................................................................................................................5
Plaats en ruimte..................................................................................................................................5
Tijd......................................................................................................................................................5
Structuur.............................................................................................................................................6
Stijl......................................................................................................................................................6
Perspectief/vertelinstantie en de (on)betrouwbaarheid daarvan.......................................................6
Thema.................................................................................................................................................6
Titelverklaring.................................................................................................................................6
Ondertitel.......................................................................................................................................6
Motto..............................................................................................................................................6
Motieven........................................................................................................................................6
Literaire stromingen...........................................................................................................................7
Diepere betekenis...............................................................................................................................7
Recensies................................................................................................................................................7
Samenvatting....................................................................................................................................11
Eigen mening....................................................................................................................................11
1
, Uitgebreide samenvatting
In de Iraanse provincieplaats Senedjan staat 'het huis van de moskee', een acht eeuwen oud huis met
35 kamers, vastgebouwd aan de moskee. Het wordt bewoond door Aga Djan en zijn omvangrijke
familie. Aga Djan, een gefortuneerde tapijthandelaar, is niet alleen de heer des huizes, maar ook
hoofd van de moskee en van de bazaar, het economisch centrum van het stadje. Religieus, politiek en
economisch is hij een van de invloedrijkste en meest gerespecteerde inwoners van Senedjan.
Het huis staat voor zinvolle traditie, oude cultuur en milde religie. Daarvoor zorgen naast Aga Djan
zijn twee neven Moázen en Alsaberi. De blinde Moázen ' zo genoemd naar zijn functie: hij is
omroeper van de moskee ('moázen') ' is een fijnzinnige pottenbakker, Alsaberi een zeer gematigde
imam. Ook de vrouwen van Aga Djan en Alsaberi leveren hun bijdrage aan het in stand houden van
de tradities. Fagri Sadat, de vrouw van Aga Djan, weet bijvoorbeeld tijdens de vogeltrek op een
vernuftige manier vogels te vangen. De bijzondere kleurnuances van hun veren moeten dienen als
voorbeeld bij het knopen van nieuwe tapijten. En Zinat, de vrouw van imam Alsaberi, in het huis
overigens weinig op de voorgrond tredend, kan wondermooi de oude Perzische verhalen vertellen.
Eenmaal per week luisteren alle aanwezige bewoners ademloos toe.
Maar de tijden veranderen en de tradities komen onder druk te staan. De sjah, trouw bondgenoot
van Amerika, en zijn jonge modieuze echtgenote Farah Diba proberen vanuit Teheran het land naar
Westers model te moderniseren. Westerse kleding, radio, tv en bioscoop rukken op. Dat laat ook 'het
huis van de moskee' niet onberoerd. Daar was Nosrat, een broer van Aga Djan, altijd al een
buitenbeentje. Hij wilde namelijk carrière maken als fotograaf en filmproducent. Zijn jonge
achterneef Shahbal, zoon van Moázen, bewonderde hem om zijn breuk met de islam en zijn vrije
opvattingen over de omgang met vrouwen.
Toch was de veertienjarige Shahbal al vroeg de vertrouweling en beoogde opvolger van Aga Djan.
Toen in 1969 de Amerikanen hun landing op de maan aankondigden, wist hij een bres te schieten in
de hechte tradities van het huis. Van Aga Djan wist hij gedaan te krijgen dat hij in het diepste geheim
een tv-toestelletje mocht binnenbrengen. Gedrieën keken Aga Djan, Shahbal en imam Alsaberi naar
het mirakel van de maanlanding. Shahbals overtuiging dat de oudere generatie moest weten wat er in
de wereld te koop was, had gezegevierd.
Maar de tegenkrachten zijn sterk. Als de milde, apolitieke imam Alsaberi op een tragische manier
omkomt, moet volgens plan zijn zoon Ahmad hem opvolgen. Die heeft echter de imamopleiding in
Qom ' 'het Vaticaan van de sjiieten, de heiligste stad van het land' (p. 46) 'nog niet voltooid. Er moet
dus een 'invalimam' komen. Dat wordt de zopas in Qom afgestudeerde Galgal. Het is een bijzondere
figuur: jong en knap, maar ook afstandelijk en arrogant, en fel anti de sjah. Hij trouwt, na lang
aarzelen van haar kant, met Sediq, de dochter van zijn verongelukte voorganger.
Galgal houdt zich aanvankelijk rustig. Hij is een briljant spreker en wint het vertrouwen van Aga Djan
en de moskeegangers. Maar als in Senedjan een bioscoop komt die door Farah Diba geopend zal
worden, zweept hij tijdens het avondgebed de gelovigen op om de bioscoop te bestormen. Leger en
politie weten het nog net te verhinderen. Aga Djan is woedend op hem maar helpt hem nog wel om
aan arrestatie te ontkomen en te vluchten naar Qom. Met smart kijkt Aga Djan uit naar het
afstuderen van Ahmad.
Shahbal gaat in Teheran studeren en raakt betrokken bij het linkse verzet tegen de sjah. Dat
dictatoriale bewind wordt van twee kanten ondermijnd: door het op Moskou georiënteerde verzet én
door de radicale imams in Qom. Voorlopig weet de sjah nog van geen wijken. Een massademonstratie
2
