Summary NW Eksamen Kwartaal 4

Natuurwetenskappe
Kwartaal 4
Gr7
Hernubare en Nie-Hernubare energiebronne : (Bl. 98-101) Energie vanaf
fossielbrandstowwe , Steenkool , Olie , Gas en energie vanaf
kernbrandstowwe. Energie van die wind en son , biobrandstof.

Nie-Hernubare energiebronne

1. Energie vanaf fossielbrandstowwe
 Fossielbrandstowwe is steenkool, olie en natuurlike gas.
 Olie en gas voorsien helfte van wereld se energiebehoeftes.
 Steenkool voorsien ongeveer kwart van wereld se energiebehoeftes.
 Meer as helfte van die steenkool word verbrand om elektisiteit te produseer.
 Fossielbrandstowwe is nie-hernubare energiebron.

2. Steenkool
 Miljoene jare gelede het plante in moerasse, energie van die son geabsorbeer.
 Plante het doodgegaan en sand, rots en ander stowwe het dit bedek oor miljoene jare.
 Die gewig van die stowwe wat op die dooie materie le, het beteken dat dit onder groot druk was
en n stof, turf, het onder die druk gevorm.
 Die turf is to verder af na die warm middelpunt van die aarde gedruk.
 Hierdie hitte het die turf in fossielbrandstowwe verander.
 Die plantstowwe het steenkool geword.
 Die ander stowwe het natuurlike gas en olie geword

3. Olie
 Ru-olie en natuurlike gas word dikwels saam ondergronds aangetref.
 Hierdie fossielbrandstowwe kan verkry word deur in die grond te boor en dan doe ru-olie en gas
wat opstyg, te berg.
 Ru-olie word geraffineer om petrol en diesel vir motors, vragmotors en stralerbrandstof vir
vliegtuie te maak.
 Word ook gebruik om plastiekprodukte te maak
 Olie kan verband word om elektrisiteit op te wek.




4. Gas

,  Natuurlike gas wor van onder die grond uitgepomp en dan geprosesseer sodat dit as n brandstof
gebruik te kan word.
 Mense gebruik gasbottels om natuurlik gas te stoor om in die huis te gebruik.
 Hierdie gasbottels is gekoppel aan ligte, verhitting en kooktoerusting wat die gas laat verbrand,
 Natuurlike gas kan ook gebruik word om elektrisiteit op te wek.

5. Energie vanaf kernbrandstowwe
 Soos fossielbrsndstowwe chemise energie bevat, bevat sommige stowwe kernergie.
 Hierdie stowwe word kernbrandstowwe genoem.
 Uraan is n kernbrandstof
 Kernbrandstowwe kan hulle kernenergie in hitte-energie omsit sonder dat hulle verbrand hoef
te word.
 Hierdie energie-omsetting gebeur in n soesiale kamer war n kernreaktor genoem word
 Die hitte wat afgegee word, word uiteindelik in elektriese enrgie omgesit.
 In Suid Afrika wek ons net meer as vyf persent van ons elektrisiteit met behulp van kernenergie
op.
 Tans is die Koeberg-kernkragstasie naby Kaapstad Suid-Afrika se enigste kernkragstasie en dit
het twee kernreaktors.
 Kernenergie veroorsaak nie lugbesoedeling nie, maar die afvalprodukte is gevaarlik vir mense,
diere en plante.
 Is moeilik om van afvalprodukte ontslae te raak.
 Kernkragstasies benodog ook uraan, wat ontgin moet word
 Uraanontginning het n soortgelyke omgewingsimpak as goudontginning.
 Die feit dat uraan nodig is vir kernenergie beteken dat kernenergie nie-hernubaar is.

Hernubare energiebronne

 Hernubare energiebronne word voordurend aangevul .
 Hernubare energiebronne is Hidroëlektrisiteit, Energie van die wind en sonlig en biobrandstof

1. Hidroëlektrisiteit
 Elektrisiteit verkry uit die energie van bewegende water staan as Hidroëlektrisiteit bekend.
 Lopende water draai die turbine, wat n groot sirkelvormige struktuur met lemme is, soortgelyk
aan n waaier.
 Die beweging van die turbine verskaf energie aan n opwekker wat elektrisiteit opwek.

2. Energie vanaf wind
 Beweging van die wind vorm energie wat onderskep en in ander vorms van energie omskep kan
word.
 Windenergie kan nie opgebruik word nie.
 Windmeule word reeds vir baie jare op plase gebruik om grondwater te pomp.
 Windturbines word gebruik om elektrisiteit te genereer.