Een referentiekader opbouwen, hoorcolleges

Referentiekader opbouwen
Hoorcollege 1
Open boek toets

De geschiedenis over deze vorm van hulpverlening helpt om het ontstaan van het beroep te kunnen
plaatsen en om huidige ontwikkelingen in de samenleving te begrijpen.

Weten voor tentamen:  staat in module handleiding (online)
- Beschrijving van de pijlers van de verzorgingsstaat: verzorgen, verheffen, verbinden en
verzekeren.
- ...

Thema: de bewegende belans tussen godsdienst, hulpverlening en zorgverlening.
Stelling: veranderingen in de visie op de (zorg/hulpbehoeftige) medemens leiden tot veranderingen
in de organisatie van de zorg en hulp aan die medemens.
Hulpverlening- zelfstandigheid centraal
Zorgverlening – afhankelijkheid centraal

- Noord-Oost polder is ingepolderd door mensen die geld kregen en nuttig werk konden doen
door te helpen.
- Hoeveel mag een verstandelijk gehandicapte kosten?
- Mag een zwangere een kindje met syndroom van down geboren te laten worden? 
geschiedenis: debat over eugenetische beweging USA, Scandinavië, Duitsland en Nederland.
- Voorrang wachtlijsten ziekenhuizen: particuoliere patient- ziekenfondspatient, werkenden
krijgen voorrang op niet werkenden omdat ze productief zijn.
- Asielzoekers en vreemdelingen: val van Antwerpen 1585 veel Belgische vluchtelingen naar
Amsterdam. – Hek om Nederland gezet met elektriciteit om vluchtelingenstroom tegen te
gaan.

Centrale vraagstukken:
Verzorgen  wat te doen bij ziekte, handicap of ouderdom?
Verzekeren hoe houden we de individuele kosten beheersbaar en stellen we toch hulp veilig?
Verheffen hoe kunnen we kwetsbaren/ randgroepen laten participeren in de samenleving &
voorkomen we barbaarheid?
Verbinden  hoe houden we de samenleving bij elkaar/ solidair& voorkomen we opstand?


Rollen in de centrale vraagstukken vroeger
 Kerk, burgelijke overheid en particulier initiatief  verdeling van verantwoordelijkheden.
 Particulier initiatief: loyaliteit(kinderen, ouders of familie), dankbaarheid( opbang
ongehuwde vrouwen) en betrokkenheid(armenzorg).
 Overheid: zorg voor de kwetsbaren(wezen), het voorkomen van onrust(werkhuizen), en
bescherming van de zieken(leprozen, dolhuis). Zorgen dat de samenleving niet in elkaar
stort.
 Kerk: religieuze plicht, het heilige in stand houden (diakonie, boetedoening, ‘punten’
sparen), dankbaarheid(ziekenzorg) en naastenliefde(opvang zwervers, daklozen).

Rollen in de centrale vraagstukken tegenwoordig
 Welfare- triangle: overheid, markt en particulier initiatief.
 Verzorgingsstaat: een stelsel waarin de overheid zich garant stelt voor noorzakelijk materiele
en immateriele voorzieningen van elle burgers.

,  Particulier initiatief: informeel en maatschappelijk middenveld(vakbonden, verzekeraars, o.a.
kerken!).
 Esping- Anderson(socioloog); afhankelijk van hoe je de samenleving inricht, zijn bepaalde
‘spelers’ dominanter dan anderen. De markt is liberaal, de overheid is sociaaldemocratisch
en het particuliere initiatief is conservatiefcorporatistisch.

Onderliggende overtuigingen beroepsgroepen (social work& kerk)
- Social Work: Gerechtigheid, kerk Barmhartigheid.
- Social Work: recht op zorg, kerk: plicht tot zorg
- Social Work: tenzij ‘schuld’ wij helpen, tenzij jij tegen blijft werken en er steeds opnieuw een
zootje van maakt, kerk: ondanks schuld, ook als je het blijft verpesten blijft God ons de plicht
geven om voor je te zorgen.
- ‘’ : (waardige en onwaardige arme, asielzoeker, longkankerpatient etc.), kerk: kwetsbaarheid,
gebrokenheid, opdracht naaste, vreemdeling, werken van barmhartigheid.

De zeven werken van barmhartigheid:
- De hongerigen spijzigen
- De dorstigen laven
- De naakten kleden
- De vreemdelingen herbergen
- De zieken verzorgen
- De gevangenen bezoeken
- De doden begraven(eerbied lichaam + gevaarlijk/besmettelijk werk) (innocentius).

Sociaal werker ontwikkeling
Mensen in het klooster gingen voor zieken zorgen & wezen moesten worden opgevangen. Hoe
kunnen we kwetsbaren en armen op een goede manier steunen en helpen? 19 e eeuw philantropen
waren de eerste sociaal werkers, ze waren individuele ondersteuners.
Later ontstonden de opleidingen MWD + SPH en deze zijn later samengevoegd tot Social Work.

Geschiedenis in vogelvlucht:
Middeleeuwen:
 Rijken zorgden ook voor de armen en de armen deden soms iets terug voor de rijken, want je
wist nooit of je bijv. Wel altijd rijk zou blijven etc. Veel meer voor elkaar zorgen.
 Tamelijk ongedifferentieerd
 Overheid& kerk veel overlap
 Kerk: eigen leden  zorgden voor christenen en soms ook voor de heidenen(bijv. Moslims).
 Overheid: ook niet- ingezetenen/ niet- christelijken/ wezen/ ‘waanzinnigen’( bijv.
Verstandelijke beperking of raar doen) als ze er niets mee aan konden stuurden ze die
waanzinnigen per schip van stad naar stad. / zwervers etc. De overheid zorgde voor de
mensen waarvoor de kerk niet zorgde.
 Kloosters(kerk)
 Armenhuizen(kerk, part. Init. Ovhd)
 Dolhuizen (opvang psychiatrische patiënten)
 Rasphuizen (opvoedingsinrichting voor gevangenen, bijv. Het raspen van hout voor vuur).
 Weduwen en weeskinderen
 Gevangenen
 Vives(filosoof): armenzorg vnl taak van de overheid. De overheid kon het beste voor de
armen zorgen omdat die belasting konden verhogen.